Giông tố trong lòng người
Sóng mạnh đến mức, những cọc sắt to bằng nắm tay vẫn bị “bóp” cong queo! Nhưng đau thương nhất là 29 ngư phủ, công dân của đảo, đi trên hai tàu đánh cá vào cách đảo 8 hải lý lúc 8h sáng ngày 29/9 nhưng đến chiều 30/9 vẫn bặt tín vô âm. “Chắc họ đã chết cả rồi”, ông Huyện nói trong vô vọng.
Hai tàu này đánh cá ở khu vực Hoàng Sa, hay tin có bão thì chạy thục mạng. Họ nghĩ bão vào Quảng Trị như dự báo chứ nếu biết bão vỗ mặt Quảng Ngãi như thực tế thì việc gì họ phải cắm cổ chạy vào… tâm bão để phải trả giá!
Bây giờ, những người đàn bà trên đó lại dõi mắt khơi xa với hy vọng nhỏ nhoi là chồng con họ bị trôi dạt đâu đó. Trời đất đã yên nhưng trong lòng người, giông tố lại nổi lên!
Hòn đảo xinh từng đẹp là thế, mà giờ như đi lạc vào miền hoang đảo nào đó: Không lá cây ngọn cỏ, những ngôi nhà tan nát, những mảnh vườn bị vùi dập sau mưa. Không biết đến bao giờ Lý Sơn mới phục sinh cái màu xanh từng quyến rũ bao du khách.
Ở làng Phước Thiện
Vì là nằm sát biển bên bão vỗ trực diện khiến Phước Thiện là địa phương chịu trận nặng nhất của cơn bão - chỉ đứng sau đảo Lý Sơn. Trưởng thôn Phước Thiện, Tiêu Viết Thanh thở dài: “Thôn có trên 1.100 ngôi nhà thì có đến 800 nhà bị bão “bóc” mất tôn hoặc là đánh sập. May nhờ có Trường Dạy nghề Dung Quất mà trú chứ không chết sạch rồi”.
Bà Nguyễn Thị Đào là vợ của người xấu số duy nhất trong bão số 9 ở làng Phước Thiện, ông Bùi Phước Tình (58 tuổi), kể trong nước mắt: “Hai vợ chồng vừa ăn xong gói mì tôm thì bão tới, ông bảo tui đi trước vô núp trong Bệnh viện Dung Quất. Tui vừa bước ra sân đã nghe đánh ầm. Nhìn lại thấy cả tấm vách nhà đã đè lên người ổng rồi”.
Tỉnh Quảng Ngãi đã cấp 1 tấn mì tôm cho làng nhưng đó chỉ là hạt muối đang bỏ vào biển cả mà thôi.
Chủ quan + Dự báo sai = Thảm họa!
Trong cuộc “giao ban nóng” sáng sớm ngày 30/9, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Phạm Đình Khối “nổi nóng”: “Chúng ta không thể chấp nhận kiểu dự báo như bên khí tượng vừa rồi. Bệnh chủ quan cộng với dự báo sai đã đưa đến những hệ lụy ghê gớm”.
Hệ lụy đó là, rất nhiều người dân cứ nghĩ bão sẽ vào Quảng Trị như “dự báo” của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương chứ không nghĩ bão sẽ đáp úp Quảng Ngãi. Thế là cứ “tà tà”. Trên 1 ngàn gia đình làng Phước Thiện, đến khi bão thốc vào nhà mới chạy giạt vô Trường Dạy nghề Dung Quất. Họ đi tay không còn bỏ lại tất cả, giao phó cho ông trời. Vì vậy, mới núp bão một buổi đã “la làng” khắp nơi vì đói!
Cũng cứ nghĩ Quảng Ngãi chỉ “chịu ảnh hưởng” như “nhà khí tượng” đã dự báo nên rất nhiều tàu đánh cá cắm cổ chạy vào các cảng của Quảng Ngãi. Chạy nhanh thì thoát, chạy chậm như 2 tàu ở Lý Sơn thì vĩnh viễn không bao giờ cập cảng được nữa! Tệ đến mức, bão đã kết thúc lúc 2h30 chiều 29/9 mà bản tin đọc lại của “nhà khí tượng” trên VOV lúc 16h vẫn cứ nói: “Bão sẽ đổ bộ vô Quảng Nam - Quảng Ngãi tối nay!”.
Dự báo luôn luôn sai số, song sai đến mức ấy thì không còn là “dự báo” nữa mà là quan liêu vậy.
Trả giá cho sự quan liêu ấy dĩ nhiên là người dân chứ không ai khác.
Trần Đăng*
Dưới đây là những hình ảnh ghi nhận tại Huế sau bão lũ ngày 1.10. (Ảnh Tuổi trẻ)
| Nhiều tuyến đường ở Huế sau lũ để lại lớp bùn đất dày đặc. Ảnh NTC |
| Đường đi bộ dọc sông Hương như một thưa ruộng. Ảnh NTC |
| Bùn và rác trên cầu tạm bắc qua sông An Cựu. Ảnh NTC |
| Trước cổng chợ Đông Ba trở thành nơi tập trung mua bán. Ảnh NTC |
| Những người nhặt ve chai “được mùa” sau lũ vì chai lọ tràn ra đường rất nhiều. Ảnh NTC |
| Những tia nắng yếu ớt đầu tiên sau mưa bão trên cầu Tràng Tiền. Ảnh NTC- Tuổi trẻ |
“Bốn tại chỗ” ở đâu ?
| Đến sáng 1-10, nhiều tuyến đường về các xã khu Đông, khu Tây, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) vẫn còn chìm sâu, chia cắt do nước lũ. Ảnh Minh Thu |
| Dồn sức dọn dẹp cây gãy đổ. Ảnh V.M.Huy |
| Nhiều tuyến đường ở Quảng Ngãi bị tắc nghẽn vì cây to đổ ngã đến sáng nay vẫn chưa thể khắc phục xong. Ảnh V.M.Huy. |
Theo ông Phạm Đình Khối, tỉnh Quảng Ngãi còn quá lúng túng khi đối phó với bão số 9, nhất là phương án “bốn tại chỗ” còn quá hời hợt. Ban phòng chống lụt bão ở các cơ sở không chủ động đối phó với bão mà chỉ biết ngồi đợi trên chỉ đạo. Ví dụ như ở Dung Quất, dân các địa phương ven biển mỗi khi có bão là thường lánh nạn trong các cơ quan nhà nước như trường Dạy nghề Dung Quất hoặc một số cơ quan tại Vạn Tường, song không một nơi nào ở đó chuẩn bị mì gói hoặc gạo cho dân.
Do vậy, chỉ cần lánh nạn một ngày là cái đói xuất hiện ngay. Điều tai hại là, dù biết dân kêu đói, song không cách gì có thể cứu trợ được do nước lũ đã phong tỏa tất cả các tuyến đường dẫn về Dung Quất.
Một điều nữa cũng liên quan đến “bốn tại chỗ”, đó là mạng lưới điện và hệ thống viễn thông gần như bị tê liệt hoàn toàn. Mạng điện thoại cố định thì bị ẩm do mưa nên rất chập chờn, mạng di động còn hoạt động thoi thóp nhưng lưới điện bị mất nên không sạc pin được, tất cả các máy di động đều “tò tí te”, trở thành “cục sắt” ngay trong lúc mưa bão… Cũng do không chủ động được nguồn điện nên người dân mù tịt thông tin vì không xem được tivi.
Đã vậy, các phương tiện truyền thông gồm Đài truyền hình VN và Đài tiếng nói VN dẫn nguồn tin từ cơ quan khí tượng dự báo bão không chính xác, thậm chí báo sai khiến người dân càng hoang mang. Chẳng hạn như chiều tối ngày 28.9, các đài nói bão số 9 sẽ đổ bộ vào Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế vào khoảng chiều tối ngày 29.9 nhưng thực tế, bão đã “đặt một chân” lên địa phận Quảng Nam-Quảng Ngãi lúc 4 giờ sáng ngày 29.9, khiến các địa phương này trở tay không kịp.
Một số đoàn công tác của tỉnh Quảng Ngãi được phân công về các địa phương để chỉ đạo phòng chống bão vào sáng ngày 29.9 đều bất lực nhìn mưa bão hoành hành! Chưa hết, bão tan lúc 15 giờ chiều 29.9 nhưng bản tin các nhà đài lúc 16 giờ vẫn cứ thông báo “Đêm nay bão số 9 sẽ đổ bộ vào Quảng Nam-Quảng Ngãi”, khiến người dân càng hoang mang thêm. Sự việc đã xảy ra mà “nhà” khí tượng vẫn cứ “dự báo”, khiến người dân không biết đâu mà lần!
Chưa có con số thống kê chính thức về thiệt hại do bão số 9 mang lại, song hệ lụy của dự báo sai và không chuẩn bị tốt phương án “bốn tại chỗ” sẽ là rất lớn. Người dân đang rất cần những dự báo chính xác từ cơ quan chuyên môn đồng thời cũng mong muốn công tác “bốn tại chỗ” được hô hào lâu nay phải thực chất hơn, cụ thể hơn chứ không phải chỉ dừng ở những khẩu hiệu chung chung từ các ban phòng chống lụt bão.
Trà Sơn (Thanh niên)