Một xe bị 'đè' ba loại phí?

Nếu đề xuất thu phí lưu hành xe máy, ô tô của Bộ GT-VT được chấp thuận, có thể các phương tiện tham gia giao thông sẽ phải “gánh” tới ba loại phí khác nhau cùng một lúc.

Theo đề xuất mới đây của Bộ Giao thông vận tải (GT-VT), xe máy khi đăng ký mới phải đóng phí lưu hành từ 300.000 đồng đến 1,5 triệu đồng (tùy dung tích xi lanh); ô tô 1,2 - 3 triệu đồng (tùy chỗ ngồi, loại xe và trọng tải xe). Trước đó, Hà Nội và TP HCM cũng đề xuất cơ chế đặc thù cho phép tiến hành thu phí lưu hành phương tiện trên địa bàn hai địa phương này. Do vậy, cùng với đề xuất của Bộ GT-VT, có thể có tới ba loại phí cùng tồn tại đánh vào các phương tiện tham gia giao thông.

Nên bỏ trạm thu phí?

Nhận thông tin trên, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, trong hai phương án mà Bộ GT-VT đề xuất, nên thực hiện theo phương án thu phí thông qua giá xăng dầu. Bởi lẽ, cách thu này sẽ tạo ra sự bình đẳng là phương tiện tham gia giao thông nhiều, gây hư hỏng nhiều thì sẽ phải đóng phí lớn. Ngược lại, các phương tiện đi lại ít, số tiền đóng phí sẽ thấp hơn (do ít phải chi phí cho xăng dầu hơn). Riêng ngành dịch vụ phải sử dụng xăng dầu nhưng không tham gia giao thông thì Nhà nước có thể trích một phần kinh phí từ quỹ trợ cấp lại để đảm bảo công bằng.

Nhiều ý kiến cho rằng, nếu thu phí lưu hành xe, cần bãi bỏ các trạm thu phí giao thông đường bộ. Ảnh: Lê Hưng

Nguyễn Đàm Văn, Giám đốc Công ty Vận tải Văn Minh (Nghệ An):

Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc thành lập Quỹ bảo trì đường bộ bởi nếu đường tốt hơn thì năng lực khai thác vận tải cũng được nâng lên. Điều đó có lợi cho không chỉ xã hội mà còn đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp vận tải.

Tuy nhiên, hình thức thu phí cần phải xem xét kỹ lưỡng để bảo đảm sự công bằng, tránh phiền hà và tiêu cực. Theo tôi, các loại phí liên quan đến việc duy tu, bảo trì đường bộ cần thống nhất vào làm một để dễ quản lý và tránh các thủ tục rườm rà, không cần thiết.

Ông Hùng cũng cho rằng, khi đã thực hiện việc thu phí cho quỹ thì phải có phương án bãi bỏ hoạt động của các trạm thu phí giao thông đường bộ. Vì theo quy định, việc thu phí giao thông trên các tuyến đường bộ hiện nay cũng là để lấy nguồn kinh phí cho hoạt động quản lý và bảo trì đường bộ.

Không khả thi

Ở góc độ khác, ông Mai Văn Hồng, Phó Vụ trưởng Vụ Kết cấu hạ tầng (Bộ GT-VT) nêu quan điểm: việc thu phí theo đầu xe ô tô, xe máy đăng ký mới và thu phí lưu hành xe là khó khả thi. Bởi nếu làm như vậy sẽ rất tốn công sức, tiền của đầu tư một hệ thống để duy trì việc này, nhất là nó không thuận tiện cho người dân. Ông Hồng dẫn chứng: “Một gia đình sinh sống tại Hà Nội có đến vài cái xe đã đăng ký, bây giờ yêu cầu họ phải nộp một khoản tiền cho Quỹ bảo trì đường bộ là việc làm không thể thực hiện”.

Theo ông Hồng, việc đưa ra quá nhiều quy định về phí buộc các loại phương tiện cá nhân ở Hà Nội và TP HCM phải "gánh", cần được xem xét kỹ để không gây ra sự xáo trộn. “Nên thực hiện việc thu phí qua giá xăng, bởi đây là hình thức đã được nhiều nước trên thế giới thực hiện”, ông Hồng nói và cho biết thêm, việc qui định về nguồn thu này cần được tách bạch rõ ràng với các loại phí khác.

Theo ông Đỗ Văn Quốc, Vụ trưởng Vụ Tài chính (Bộ GT-VT), dự thảo Nghị định về Quỹ bảo trì đường bộ mới chỉ là đề xuất ban đầu nên sẽ cần tiếp tục phải tính toán, nghiên cứu để đưa ra phương án thu sao cho phù hợp với thực tế. Ngoài ra, Bộ GT-VT cũng đang tính toán, cân nhắc nếu thực hiện việc thu phí ô tô, xe máy cho hoạt động bảo trì đường bộ thì các trạm thu phí giao thông trên đường bộ có nên tiếp tục duy trì hoạt động không hay sẽ xóa bỏ.

Ông Nguyễn Hữu Thuỳ, Giám đốc Công ty Vận tải Thành Phát (Hải Phòng):

Hầu hết doanh nghiệp vận tải từ trước đến nay đều nghĩ rằng, phí giao thông đã được quy định trong giá bán xăng dầu. Với mức phí từ hơn 1 triệu đồng đến gần 3 triệu đồng đối với một phương tiện ôtô không phải là quá khó đối với doanh nghiệp vận tải. Vấn đề đặt ra là làm sao để người tham gia giao thông thấy được sự hiệu quả rõ nét từ số tiền của mình đóng góp vào đó. Bên cạnh đó, cần phải cân đối làm sao để không xảy ra tình trạng “phí chồng phí” gây bất bình đẳng giữa các loại hình vận tải và các phương tiện tham gia giao thông khác nhau.

Ngọc Anh (Đất việt)