| ||
Gần 3 vạn dân được lệnh sơ tán để tránh cơn bão số 10 (bão Parma). Tuy nhiên, với sự di chuyển kỳ dị, bão số 10 lại không đổ bộ vào đất liền như dự báo. Dư luận cho rằng, công tác dự báo của Việt Nam đang có chiều hướng “nhìn” các đài dự báo quốc tế vì sợ trách nhiệm và việc dự báo cơn bão số 10 đã không chuẩn xác gây tốn kém thời gian và tiền của. Xung quanh vấn đề này, ông Trần Văn Sáp, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia (đơn vị quản lý Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn trung ương) đã có cuộc trao đổi với báo giới.
Phóng viên: Xin ông cho biết, nguyên nhân nào khiến bão số 10 trở thành cơn bão kỳ dị nhất trong lịch sử xuất hiện trên biển Đông?
Ông Trần Văn Sáp: Đến ngày 15/10, về cơ bản bão số 10 cũng như hoàn lưu của bão đã tan. Đây là cơn bão rất đặc biệt, có thể nói là kỳ quái, nó tồn tại 16 ngày liên tục trên biển, xuất hiện từ ngày 28/9 đến 15/10 mới tan hẳn; 2 lần ra vào biển Đông, 3 lần tàn phá Philippines khiến gần 200 người thiệt mạng. Có thể nói, nhiều dự báo viên lâu năm trong ngành khí tượng cũng chưa thấy cơn bão nào có sự di chuyển kỳ lạ như bão số 10.
Có 3 nguyên nhân, đó là: Trong thời kỳ đang hoạt động ở khu vực Philippines, bão số 10 đã tương tác rất mạnh với cơn bão Melor nên đường đi liên tục thay đổi, ra vào biển Đông nhiều lần. Thứ 2, sau khi vào biển Đông, qua bán đảo Hải Nam, Trung Quốc, bão số 10 gặp đúng thời điểm không khí lạnh phía Bắc tràn xuống, cộng hưởng với gió mùa Đông Bắc nên sức gió giật tăng lên, và cuối cùng là nhiệt độ Vịnh Bắc bộ ấm hơn so với bên ngoài đã tiếp thêm năng lượng cho bão số 10 mạnh lên nhanh chóng như vậy.
Phóng viên: Cường độ của bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương dự báo lệch 2 cấp, ông đánh giá thế nào về công tác dự báo cơn bão này?
Ông Trần Văn Sáp: Đúng là việc nhận định cường độ của bão khi vào Vịnh Bắc bộ so với thực tế là chưa chuẩn, sai 2 cấp so với dự báo. Chúng tôi dự báo bão số 10 sẽ gây gió giật cấp 12 tại một số đảo như Bạc Long Vĩ, nhưng thực tế tại đây gió giật lên cấp 14, gây thiệt hại khá nặng, còn trong đất liền, chúng tôi dự báo gió giật cấp 9/10, thì thực chất chỉ cấp 7 tại một số vùng ven biển.
Thứ 2, nhìn chung, những biến đổi của bão chúng tôi cũng đã dự báo được, nhưng thời gian dự báo mới được 12 tiếng, còn dự báo xa hơn 24 hay 48 tiếng chưa chính xác. Và, dự báo cường độ mưa cũng chưa chuẩn, phạm vi ảnh hưởng hẹp hơn...
Phóng viên: Vì thông tin bão sẽ đổ bộ vào đất liền, gần 3.000 dân đã được sơ tán. Cuối cùng, bão lại không đổ bộ. Việc dự báo không sát có thể gây lãng phí trong chuẩn bị, và giảm lòng tin trong nhân dân, ông nghĩ sao về điều này?
Ông Trần Văn Sáp: Gần 3 vạn dân đã phải sơ tán để tránh bão số 10, dù bão không đổ bộ nhưng triển khai phòng chống như vậy cũng có thể coi như một lần tập dượt. Tuy nhiên, tất cả các Trung tâm Dự báo trên thế giới đều nhận định như vậy, không có Trung tâm nào dự báo được bão số 10 sẽ tan đi nhanh như vậy, từ Trung tâm dự báo của Mỹ đến Hồng Kong.... Thà lãng phí một chút để người dân được tập dượt, còn hơn là chủ quan để mất người, mất tài sản. Chúng tôi biết, nhiều lần dự báo không sát sẽ khiến người dân giảm lòng tin.
Phóng viên: Thời gian gần đây, có ý kiến cho rằng, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương dự báo thường” tham khảo” các đài nước ngoài vì sợ sai sót và trách nhiệm. Ông có ý kiến gì trước nhận xét trên?
Ông Trần Văn Sáp: Trách nhiệm dự báo của Việt Nam là phía Đông từ kinh tuyến 120, phía Bắc từ vĩ tuyến 20, khi bão đi qua kinh tuyến 120 Việt Nam mới bắt đầu đặt tên bão và phát dự báo, ngoài phạm vi này, chúng tôi chỉ thông báo để tham khảo mà không thuộc trách nhiệm chúng tôi phải dự báo. Đây là quy tắc do Tổ chức khí tượng thế giới đặt ra. Trong 4 phương pháp dự báo đang áp dụng, có phương pháp tổ hợp toàn bộ mô hình dự báo của các Trung tâm rồi đưa ra đường dự báo trung bình, và mình cũng phải phải làm như vậy.
Nhìn chung dự báo viên ngành khí tượng của chúng ta hạn chế về mặt trình độ, nhận thức về các hiện tượng tự nhiên. Tuy nhiên, cũng không thể nói trách nhiệm hoàn toàn thuộc về ngành khí tượng, vì bản tin dự báo chỉ đóng góp vào kết quả chung từ 25-30%, dù theo hướng tích cực hay hạn chế. Ngoài ra, còn trách nhiệm của các cấp, các ngành khác.
Phóng viên: Xin cám ơn ông!
Ngọc Yến (ghi)CAND