Cho đến khi hàng ngàn ngôi nhà bỗng chốc cái thì tan hoang và vô số trở thành đống gạch vụn trong trận bão kinh hoàng vừa qua, nhiều người dân Quảng Ngãi mới ngậm ngùi nhận ra rằng: Nhiều người dân xã Bình Hải, huyện Bình Sơn vô cùng đúng khi đã xây nhà chống bão.
Vất vả sinh ra... sáng kiến
Chúng tôi về xã Bình Hải, nơi được xem là khởi đầu trong việc xây nhà chống bão ở Quảng Ngãi khi cơn bão số 9 đi qua được gần 2 tuần. Tại trụ sở UBND xã Bình Hải, dù đang bận trực để đón các đoàn cứu trợ đến thăm và tặng quà cho các gia đình thiệt hại trong đợt bão lũ vừa qua, thế nhưng sau khi nghe chúng tôi bày tỏ ý định, ông Nguyễn Hữu Công, Phó Chủ tịch UBND xã liền giao việc lại cho cán bộ thuộc quyền, rồi đích thân làm người dẫn chúng tôi đi tìm hiểu.
Không phải đến bây giờ, mà chuyện xây nhà chống bão của người dân Bình Hải đã có cách đây 4 năm. Và sáng kiến này ra đời từ một số hộ dân ở thôn Thanh Thuỷ sợ gió bão nhưng lại không muốn rời nhà đi... trốn, ông Công cười và cho biết: Cũng như nhiều xã ven biển khác trong tỉnh, ngoại trừ Vạn Tường, 3 thôn còn lại của Bình Hải là An Cường, Phước Thiện và Thanh Thuỷ đều hướng mặt ra biển, những lúc có bão, để bảo đảm an toàn cho người dân, chính quyền và ngành chức năng xã Bình Hải bắt buộc tất cả các hộ ở gần biển phải di dời đến những nơi kiên cố phía trong để ẩn nấp.
Với những người ở gần thì không nói gì, thế nhưng đối với một số vùng như Phước Thiện thì phải đi bộ hơn 1km mới tới nơi lánh nạn, nên rất vất vả. Trước thực tế đó, một số người chợt nảy sinh ra ý tưởng làm nơi trú bão ngay trong phần đất của gia đình. Và ông Nguyễn Trung Niên (50 tuổi), ở thôn Thanh Thuỷ được xem là người đầu tiên biến ý tưởng thành hiện thực.
4 năm và 1 ngày
Ông Niên kể: Không ít lần khi đang yên giấc thì bị đánh thức dậy để đi lánh nạn. Thế là giữa đêm đen bịt bùng, gió gào thét, cả gia đình 5-6 người cứ lầm lũi dắt nhau đi. Vì vậy sau nhiều đêm suy nghĩ, năm 2006, tôi mới quyết định dành một khoảng diện tích của phần đất trống trước sân làm một căn nhà chống bão. Gọi là nhà cho nó oách, chứ thực ra đó chỉ là một căn phòng hình chữ nhật rộng khoảng 9m2, cao khoảng 3,7m, với phần xây âm dưới đất khoảng 1,7 m; 4 trụ và trần được đổ bằng bê tông cốt thép kiên cố, còn tường được xây bằng gạch và xi măng dày khoảng 20cm. Tổng số tiền đầu tư trên 12 triệu đồng.
Như thể muốn kiểm nghiệm xem nhà trú bão có chắc không, nên sau khi làm xong chưa bao lâu thì cơn bão Chanchu đổ bộ vào, ông Niên cười. Và cũng sau đợt bão đó, như thể nhận ra công dụng của nhà chống bão, nên một số hộ trong xã và cả vùng lân cận đã về làm theo. Trong cơn cuồng phong, cây cối, nhà cửa khắp nơi tan tành, đổ nát; không ít người đã mất mạng do bị nhà sập đè chết, thế nhưng 11 con người của gia đình ông Niên cùng 2 nhà hàng xóm đã bình an vô sự trong ngôi nhà chống bão của mình.
 |
| Nhà chống bão của ông Niên. |
Ông Thiện, Chủ tịch UBND xã Bình Hải bày tỏ: Toàn xã hiện có tất cả khoảng 30 nhà chống bão, với diện tích từ 10-12m2/nhà. Trong đợt bão vừa rồi, ước tính đã có ít nhất trên 400 người dân Bình Hải đã được an toàn tính mạng từ số nhà trên.
Những mô hình nhà trú bão "2 trong 1"
Tuy mục đích đều giống nhau là để núp gió bão, thế nhưng hình thức của nhà chống bão của người dân Bình Hải và vùng lân cận thì phong phú và đa dạng vô cùng.
Không đủ tiền để xây nhà tránh bão riêng biệt như ông Niên, trong quá trình làm nhà tắm rộng chừng 6m2 vào năm 2008, ông Tống Xuân Năm (43 tuổi), sống cùng thôn đã đầu tư thêm gần 3 triệu đồng để đúc 4 trụ xung quanh và đổ mái bằng. Để tận dụng, ông Năm còn xây cao thêm 4 lớp gạch phía trên để làm bể chứa nước sinh hoạt cho gia đình vào mùa nắng. Và chỉ 1 năm sau, nhà tắm "kiêm" nhà chống bão đã che chở cho 11 con người thoát khỏi bão dữ một cách an toàn.
Một số người trong thôn còn kể: Vào trưa 29/9, khi cơn bão đang ở đỉnh điểm của sự dữ dội, từ nhà tắm "2 trong 1" của ông Năm nhìn ra và thấy cảnh cây cối; nhà cửa sụp đổ bị gió bão vặn gãy và ngã đổ khắp nơi, quá lo sợ nơi trú của mình, cho nên dù được mọi người cùng trú động viên nhưng tay chân của ông Trương Quang Nở (48 tuổi) run không thể nào bưng được chén cơm để ăn. Đến chiều ngày hôm sau khi bão dừng, mưa tạnh, mọi người bắt đầu về lại nhà mình, thì ông Nở vẫn còn ngồi lại hơn 10 phút nữa mới hoàn hồn và dám bước ra ngoài.
Với những người mới làm sau này và có điều kiện kinh tế khá hơn một chút thì "nhà chống bão" chính là phòng ngủ. Năm 2008 khi xây nhà, lẽ ra làm theo kiểu bình thường chỉ tốn chừng 4 triệu đồng, thì anh Thái Văn Lắm, Trưởng khu dân cư số 2, thôn Thanh Thuỷ lại đầu tư thêm gần 12 triệu cho cái phòng ngủ của mình. Với “nhà chống bão” này, dù tường nhà bị sập thì người đang ở phía trong buồng cũng không hề hấn gì.
Ông Nguyễn Hữu Công, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Hải tâm sự: Qua đợt bão vừa rồi cho thấy việc làm nhà, hầm, hay phòng tránh bão là hoàn toàn cần thiết. Tuy nhiên với số tiền đầu tư từ 10-15 triệu đồng/phòng tuy không nhiều, nhưng cũng không phải ai cũng có, nhất là những người nghèo. Vì vậy nên chăng Nhà nước có một sự hỗ trợ nhất định để người dân có điều kiện làm cho mình một nơi trú bão an toàn.