Làng quê không yên tĩnh

Chiều làng quê không còn yên tĩnh khi chúng tôi về những xã vùng sâu của huyện Củ Chi (TP.HCM) và Đồng Tháp Mười (Long An).

Những câu chuyện đau lòng

Củ Chi nằm cách trung tâm thành phố không xa, nhưng một số xã của huyện này từng là hình ảnh điển hình của làng quê thuần Việt với cảnh người dân sống quanh năm bằng nghề truyền thống như làm bánh tráng, trồng rau màu, cây cảnh và chăn nuôi. Sự xuất hiện của các khu công nghiệp, với hàng trăm nhà trọ mọc lên và người làm nghề nông chỉ còn số ít thì văn hóa làng xã bị pha loãng hoặc thu hẹp lại bởi ảnh hưởng của đời sống thị thành.

Cuộc sống trong mỗi mái ấm gia đình đều bị va chạm hoặc xô đẩy giữa truyền thống cũ và trào lưu mới. Ở đó, một bộ phận thanh niên, nhất là tuổi mới lớn bị ảnh hưởng mạnh mẽ và không ít bạn trẻ đã gục ngã trước ngưỡng cửa vào đời.

Một câu chuyện đau lòng vừa xảy ra. Cô bé T.T.Phương (14 tuổi, ấp Phú Mỹ, xã Phú Hòa Đông, Củ Chi) nhảy xuống sông tự vẫn trong một ngày mưa tầm tã vào cuối tháng 9/2009. Trên Cầu Tre, nơi em gieo mình là chiếc xe đạp được khóa cẩn thận vào thân cầu cùng với đôi dép em mượn của bạn vẫn còn nguyên vẹn.

Theo những người hàng xóm, em vốn là cô học trò ngoan, xinh xắn. Sáng Phương đi học,  chiều phụ mẹ làm bánh tráng tại nhà. Chỉ một thời gian ngắn mê chơi game và có bạn trai cùng tuổi, em đã bỏ bê việc học. Bị cha mẹ la rầy, ngăn cản yêu đương sớm, em  kết thúc đời mình, để lại nhiều câu chuyện giả định, bi thảm với những giọt nước mắt đau đớn của người thân.

Ở Phú Thuận lại xảy ra câu chuyện tình ngang trái của cô HS lớp 9, P.P.Hoa. Hoa vừa xin nghỉ học để làm lễ cưới. Tiệc cưới diễn ra trong khuôn khổ gia đình và những người thân quen vì cả hai đều chưa đến tuổi kết hôn. Chú rể (T.V.Thành, 17 tuổi) hơn cô dâu hai tuổi là một chàng trai hiền lành, chịu khó, tha phương mưu sinh, được gia đình P.P.Hoa cưu mang, cho ruộng cày cấy. Ngày cưới diễn ra cũng là ngày công an đọc lệnh truy nã vì T.V.Thành phạm tội giết người.

Huỳnh Thị Mộng Thi, lấy chồng năm 16 tuổi, đã sinh con. Đôi vợ chồng trẻ sống
trong cảnh túng quẫn - Ảnh: D.T.Huy

Con đường rẽ vào xã Thạnh An - huyện Thạnh Hóa (Long An) dài hơn ba cây số vắng hoe, hai bên bạt ngàn tràm, chằng chịt kênh rạch. Nhiều người dân nơi đây quanh năm quần quật trên ruộng lúa và cánh đồng tràm, ít có điều kiện giao lưu với bên ngoài. Các mối tình ở lứa tuổi 14, 16 nảy nở từ việc làm thuê chung hoặc qua mai mối đã nhanh chóng tiến tới hôn nhân. Giống như hoàn cảnh của cha mẹ, cuộc sống các cặp vợ chồng trẻ cũng túng quẫn, bấp bênh.

Tại xã Thạnh An, vài năm trở lại đây có trên chục cô gái lấy chồng ở độ tuổi vị thành niên. Có một cán bộ ấp gả liên tiếp hai cô con gái ở tuổi 16. Một số người lắc đầu: "Cán bộ còn không gương mẫu chấp hành pháp luật, trách dân sao được!". Mặc dù địa phương tích cực ngăn chặn, song tại ấp 4 của xã này vẫn có thêm hai cô gái tuổi 16 làm lễ đính hôn.

Chị N. Phó chủ tịch Hội Phụ nữ xã Thạnh An cho biết, khi các đoàn thể đến tư vấn luật pháp, những gia đình sắp cho con tảo hôn hứa chỉ "bỏ trầu cau", chờ đủ tuổi mới cưới. Nhưng không lâu sau, họ lại âm thầm làm lễ cưới.

Đám cưới... phạt

Đã có một số nữ sinh Trường THCS Phú Hòa Đông (Củ Chi) vừa ôm bầu vừa đi học. Các cô cậu mới bước qua tuổi ô mai đã quen dần với chuyện đi ăn "đám cưới phạt" của bạn bè (vì trót mang bầu). Nữ sinh Phạm Kim Thoa (ấp Phú Mỹ, Phú Hòa Đông) và Bùi Hoàng Hiếu (cùng học lớp 9 Trường THCS Phú Hòa Đông), cùng xin nghỉ học để... làm đám cưới.

Câu chuyện yêu đương "tày đình" này khiến gia đình, thầy cô đều phản đối quyết liệt, nhưng cặp "vợ chồng nhí” đã chứng minh tình yêu của mình bằng cách "thề thốt" vừa đi học vừa nuôi con nhỏ. Kim Thoa sau ngày cưới vẫn theo đuổi việc học đến khi tốt nghiệp phổ thông, và lấy thêm bằng nghề kỹ thuật may.

Bà mẹ một con này thường bị ông chồng trẻ ghen đến độ không cho giao tiếp với môi trường bên ngoài.  Kim Thoa ngậm ngùi: "Biết là sai nhưng tuổi trẻ bồng bột, khờ dại, lấy chồng sớm giờ cực thân quá. Suy nghĩ lại thì trễ quá rồi, mọi mơ ước, mong muốn đều không có hướng giải quyết".

Hay ở xã Thạnh An, đôi trẻ chỉ làm "lễ thú phạt" rồi sống chung như Huỳnh Thị Mộng Thắm (sinh năm 1993) và Nguyễn Thanh Tiền (1989). Do trẻ người non dạ... đôi trẻ cứ cãi vã, giận hờn nhau mãi. Hễ giận vợ là Tiền nằm thừ ra, cả ngày phì phò thuốc lá, chẳng chịu đi làm.

Cũng tại ấp 4, Nguyễn Thị Diệu Hiền (sinh năm 1993) vừa tổ chức đám cưới hồi tháng 5/2009. Cán bộ xã Thạnh An cho biết, cô bé theo chồng về huyện Tân Phước (Tiền Giang) khi đang có thai!

Một thầy giáo chủ nhiệm khối lớp 8 của Trường THCS Phú Hòa Đông tâm sự: "phụ trách các em khối cuối cấp rất vất vả, vì không chỉ giúp các em chuyện học mà phải kịp thời tư vấn cả chuyện tình cảm. Vấn đề giáo dục giới tính với các em ở vùng ven như con dao hai lưỡi. Nó có thể giúp các em có kiến thức khi chúng trưởng thành, nhưng cũng khiến các em tò mò, ưa phiêu lưu mạo hiểm. Các em được gia đình quan tâm thì đỡ lo, phụ huynh lơ là thì các em dễ sa đà, gây hậu quả...

Cô HS lớp 12 - Nguyễn Thanh Hòa (ấp Phú Thuận, Phú Hòa Đông) cũng vừa ôm bầu vừa đi học khi năm học cuối cấp chuẩn bị kết thúc. Thanh Hòa chia sẻ: "Sẽ cố gắng vượt qua kỳ thi tốt nghiệp để bố mẹ yên lòng". Tuy nhiên, có trường hợp kém may mắn như cô dâu 14 tuổi Trần Bích Trâm (ấp Phú Lợi, Phú Hòa Đông) không được gia đình và bạn bè chia sẻ, sau khi làm "đám cưới phạt" để yên lòng người lớn, cả hai đều bỏ nhà đi bởi những áp lực, lời ra tiếng vào từ nhiều phía, khiến họ không đủ sức để vượt qua.

Những cuộc hôn nhân trái pháp luật do cô dâu chưa đủ tuổi, tất nhiên sẽ không được chính quyền cho đăng ký kết hôn, và những đứa bé con sinh ra cũng không được đăng ký khai sinh. Những cặp "vợ chồng nhí” thường sống vất vả, túng thiếu, xung đột, bất hòa, rồi tan vỡ. Khi người chồng dứt áo ra đi mà không có một sự ràng buộc pháp lý nào, mọi khó khăn người vợ lãnh đủ.

Vấn nạn này đang rất cần các đoàn thể và chính quyền ngăn chặn kịp thời.

* Các nhân vật trong bài đã được đổi tên