Ngày 12-11, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã tổ chức tọa đàm, nghe Công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong trình bày hệ thống thu phí giao thông tự động (ERP) và ý kiến của các nhà khoa học về việc thu phí ôtô để điều tiết giao thông trên địa bàn TP.HCM.
| Hi vọng khi thu phí ôtô sẽ giảm cảnh kẹt xe như thế này - Ảnh: T.T.D. |
Đầu tháng 11-2009, UBND TP.HCM đã giao Sở Giao thông vận tải chủ trì phối hợp với Sở Kế hoạch - đầu tư, Viện Nghiên cứu phát triển TP và các sở ban ngành liên quan nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách đối với mô hình đầu tư hệ thống kiểm soát và thu phí tự động ôtô tại khu trung tâm TP.
Giảm ôtô vào trung tâm
Theo ông Lâm Thiếu Quân - tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong, áp dụng ERP là một biện pháp hữu hiệu để giảm (trung bình giảm khoảng 20%) số lượng xe đi vào vùng quản lý như trung tâm TP. Hệ thống ERP được lắp đặt với mục đích tạo nguồn thu chỉ là thứ yếu, cái chính là giảm ùn tắc giao thông.
Ông Quân cho rằng khi phải đóng phí, người sử dụng hạ tầng giao thông sẽ ý thức hơn về chi phí phải trả, phí này bao gồm cả phí phải trả cho việc gây thêm ùn tắc do chính phương tiện của họ gây ra. Đồng thời tăng khả năng, tốc độ lưu thông, khuyến khích việc chuyển qua sử dụng phương tiện giao thông công cộng; giảm kẹt xe và tiết kiệm thời gian cho chủ phương tiện, tạo nguồn thu cho dự án giao thông hiện đại, văn minh và các công trình hạ tầng khác; cải thiện môi trường, hỗ trợ việc đảm bảo an toàn, an sinh xã hội qua hệ thống giám sát thích hợp như camera, tần số.
Cũng theo ông Quân, ERP đã được nhiều quốc gia sử dụng. Trong đó Singapore là quốc gia đi đầu và rất thành công, khi áp dụng đã giảm lượng xe vào trung tâm. Tại London (Anh), khi áp dụng ERP cũng giảm được 20% lượng xe vào trung tâm và việc hoãn chuyến của xe buýt giảm được một nửa. Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hòa - viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM - cho biết sẽ tập hợp toàn bộ ý kiến ban đầu báo cáo UBND TP.
Thử nghiệm ở hai quận
Ông Quân cho biết nếu dự án nghiên cứu hoàn tất sẽ được đưa vào thử nghiệm thu phí giao thông trên địa bàn Q.1 và Q.3. Theo đó, sẽ đề xuất các tuyến đường bao xung quanh hai quận vừa nêu để gắn các cổng thu phí ERP.
Phó giáo sư, tiến sĩ Phạm Xuân Mai - Trường đại học Bách khoa TP.HCM - cho rằng cần phải đánh giá được các điểm kẹt xe cũng như nguyên nhân kẹt xe để đưa ra các giải pháp thu phí giao thông ôtô hoặc đối tượng phải đưa vào thu phí tự động, không thể để rơi vào tình trạng có thu phí tự động hay không thu cũng đều kẹt xe. Đơn vị nghiên cứu cần phải xem xét tính chính xác của hệ thống camera giám sát biển số xe vi phạm và nên áp dụng hệ thống này để quản lý cả xe gắn máy.
Theo ông Khuất Việt Hùng - giám đốc Trung tâm tư vấn phát triển giao thông vận tải Trường đại học Giao thông vận tải, hiện nay TP.HCM có khoảng 3,6 triệu xe gắn máy, chỉ chiếm 2,5 triệu m2 mặt đường. Nhưng với 400.000 ôtô lại chiếm hết 4,4 triệu m2 mặt đường (tức tới 50-60% diện tích đường lưu thông).
Ông Bùi Xuân Cường - trưởng phòng quản lý giao thông vận tải Sở Giao thông vận tải - cho biết TP đã giao vấn đề thu phí ERP cho Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM nghiên cứu tính khả thi của dự án rồi mới tính toán thực hiện. Công ty cổ phần công nghệ Tiên Phong đã bỏ tiền ra để nghiên cứu, tuy nhiên còn nhiều việc phải làm cũng như phải lấy ý kiến của các nhà khoa học và có sự đồng thuận của người dân. Ông Cường khẳng định đây cũng chỉ là một trong những nghiên cứu để triển khai thí điểm.
Trong khi đó, TP vẫn còn nhiều giải pháp tiến hành song song như phát triển hệ thống vận chuyển hành khách công cộng để cùng đạt mục tiêu làm giảm ùn tắc giao thông tại TP.
| Ông Nguyễn Văn Thanh (phó cục trưởng Cục Đường bộ VN): Ủng hộ giải pháp của TP.HCM Tôi chưa được biết phương án cụ thể về việc thu phí ôtô để hạn chế ùn tắc ở TP.HCM nên không có bình luận cụ thể. Nhưng trong bối cảnh giao thông ùn tắc như hiện nay, nên ủng hộ những giải pháp chống ùn tắc của TP.HCM. Tuy nhiên, việc thu phí để chống ùn tắc sẽ động chạm đến một bộ phận người dân. Không hay ho gì chuyện hạn chế phương tiện cá nhân nhưng trong tình hình hiện nay cũng phải mạnh dạn đưa ra các giải pháp, dù đó chỉ là giải pháp tình thế. Còn để có một giải pháp triệt để cần phải làm từ khâu quy hoạch cũng như phương thức vận chuyển. Trong một thời gian dài, các TP đã không tuân thủ và hay điều chỉnh quy hoạch, không bố trí đủ quỹ đất cho giao thông nên tình hình ùn tắc ngày càng nhiều. Nếu quy hoạch cứ để tự phát, các cơ quan công sở, trường học đều tập trung ở trung tâm TP thì việc ùn tắc sẽ không giảm. Nhưng hiện nay tại TP.HCM và Hà Nội lại đang xuất hiện tình trạng đập bỏ các chung cư thấp tầng ở nội thành để xây chung cư cao tầng. Việc này sẽ làm hình thành những khu “đô thị nén” tập trung đông người và càng làm tăng mật độ giao thông trong TP. Có nghịch lý là đất nước mình nghèo nhưng tốc độ phát triển của ôtô cá nhân đang tăng chóng mặt và toàn là xe đắt tiền. Với kết cấu hạ tầng hiện tại, nếu tập trung quá nhiều ôtô thì sẽ tới lúc chật cứng đường không còn chỗ để đi. Vì vậy nên tính toán thực hiện việc hạn chế ôtô cá nhân tại một số khu vực nội ô. T.Phùng ghi Gắn thiết bị vào xe Về mức phí thu qua ERP, theo ông Lâm Thiếu Quân, nếu được chấp thuận của UBND và HĐND TP.HCM, có thể được tính từng lần, tùy theo giờ cao điểm hay thấp điểm. Các xe đi vào khu vực trung tâm đều bắt buộc phải gắn một thiết bị (gọi tắt là OBU) để liên kết với ngân hàng trả trước phí cho chủ xe. Những xe chưa có OBU có thể thuê ngắn hạn khi đi vào khu vực thu phí. Những xe đi vào khu vực thu phí nhưng không gắn OBU, hệ thống sẽ nhận dạng biển số, ghi hình xe vi phạm và gửi về hệ thống điều khiển trung tâm. Thông tin đó sẽ được chuyển cho các cảnh sát giao thông lưu động để xử phạt vi phạm tại hiện trường hoặc gửi thông báo xử phạt sau. Cảnh sát giao thông cũng sẽ được trang bị rađa trên xe hoặc có thiết bị cầm tay nhằm phát hiện xe không gắn OBU để xử phạt. Những xe ở các tỉnh, TP khác có thể vi phạm và không trả phí một lần nhưng lần sau xuất hiện sẽ được hệ thống này báo đã vi phạm và sẽ bị xử phạt nặng hơn. |
NGỌC HẬU (Tuổi trẻ)