Trao đổi với Đất Việt về ý tưởng này, ông Trịnh Quang Hưng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang, Trưởng Ban tổ chức Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất, cho biết: “Khi tỉnh Hậu Giang được Chính phủ cho phép đăng cai tổ chức Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất, chúng tôi đã có ý tưởng tổ chức SGDLG với suy nghĩ SGDLG này góp phần hình thành thị trường lúa gạo minh bạch, liên thông, giảm được cơ chế xin-cho hạn ngạch khi xuất khẩu gạo. Khi đó, nông dân chỉ cần ngồi tại nhà “nhấp chuột” máy tính là có thể bán được lúa gạo. Đồng thời, SGDLG góp phần nâng giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường thế giới”.
- Vì sao lại đặt SGDLG ở Hậu Giang, thưa ông?
- Dự định của chúng tôi là SGDLG sẽ ra đời ngay tại Festival Lúa gạo Việt Nam sắp tới. Chúng tôi có tổ chức một khu triển lãm ngành lương thực của Việt Nam với 60 DN tham gia. Từ đây, các DN sẽ bàn bạc cụ thể để xúc tiến việc thành lập sàn giao dịch này. Tuy không phải là địa phương có sản lượng lúa gạo lớn ở ĐBSCL nhưng Hậu Giang lại có vị trí thuận lợi là nằm ở trung tâm của vùng sản xuất lúa gạo lớn nhất nước. Hậu Giang có kinh xáng Xà No, thuận tiện cho việc vận chuyển. Tuy nhiên, cũng không phải chỉ hình thành duy nhất SGDLG tại Hậu Giang, mà có thể có nhiều sàn giao dịch ở các địa phương khác.
 |
| Triển khai sàn giao dịch lúa gạo thì cả nông dân và doanh nghiệp đều có lợi. Ảnh: Lê Hưng |
- SGDLG sẽ hoạt động ra sao?
- Phương thức hoạt động của SGDLG về cơ bản cũng giống như các sàn giao dịch chứng khoán, vàng, cà phê… Tất cả mọi người nếu có nhu cầu mua bán lúa gạo đều có thể tham gia. Muốn giao dịch được thì cũng phải mở tài khoản tương tự các sàn giao dịch khác. Như vậy sẽ hình thành thị trường lúa gạo vật chất và “ảo”. Hoạt động của SGDLG chủ yếu là xây dựng hệ thống thanh toán nên vốn đầu tư không nhiều.
- DN và nông dân được lợi gì khi giao dịch qua sàn?
- Trước hết, SGDLG sẽ hạn chế được tình trạng người trồng lúa bị chèn ép giá, hạn chế việc DN muốn mua lúa gạo mà mua không được còn nông dân muốn bán mà không biết bán cho ai. Ví dụ, DN ký được hợp đồng xuất khẩu gạo nhưng chưa có đủ nguồn hàng thì lên sàn tìm mua sẽ dễ dàng hơn. Thị trường lúa gạo càng công khai, minh bạch thì nông dân, DN càng có lợi.
Hiện nay, nông dân gặp nhiều bất lợi do luôn thiếu thông tin thị trường nên lợi nhuận không cao, thậm chí bị lỗ.
- Theo ông, hạn chế của thị trường lúa gạo nếu không giao dịch qua sàn là gì?
- Hạn chế lớn nhất là thiếu minh bạch, thiếu tính liên thông. Tính thị trường của loại hàng hóa này hiện nay chưa rõ ràng vì phải chịu sự điều phối của các cơ quan quản lý. Trong khi đó, các DN trong nước cạnh tranh với DN trên thế giới thì hoàn toàn theo cơ chế thị trường, như vậy là không công bằng cho họ.
Xin cảm ơn ông!