“Nóng lạnh” với giá vàng

13g ngày 10-11, tại một tiệm cầm vàng trên đường Quang Trung (Q.Gò Vấp, TP.HCM), anh T. vội vã vào bán chiếc nhẫn nửa chỉ vàng bốn số 9 với giá 1,3 triệu đồng. Chiếc nhẫn có lẽ được rút ra từ ngón tay áp út đeo nhẫn cưới còn hằn vòng tròn màu trắng mờ.

Mua bán vàng tại một cửa hàng vàng ở Hà Nội ngày 10-11 - Ảnh: Việt Dũng

Lúc ấy, giá vàng VN đang trong giai đoạn tăng tốc 26,5 triệu đồng/lượng (đến 17g ngày 10-11 đã tăng lên 26,8 triệu đồng/lượng). Anh T. bối rối giải thích với chúng tôi: “Không phải nhẫn cưới đâu, nhẫn để dành ấy mà, vàng tăng nên bán lấy chút vốn làm ăn!”. Cô gái ngồi sau lưng anh T. xưng là vợ anh cũng bẽn lẽn cười.

Cầm vàng mong kiếm chênh lệch

Trong khi giới chơi vàng đang chới với không biết nên mua hay bán với giá vàng liên tục “nhảy múa” thì thị trường vàng của những người dân chỉ có vài lượng hay vài phân vàng lại đang chộn rộn trong suốt mấy ngày nay. Chỉ trong vòng nửa giờ đứng giao dịch tại tiệm cầm vàng trên đường Quang Trung, chúng tôi đã chứng kiến hàng chục lượt người tới mua bán vàng với số lượng từ nửa chỉ vàng trở lên.

Ông chủ tiệm vàng KN ở P.10, Q.Gò Vấp cho biết mấy ngày nay tiệm vàng phải đóng cửa nghỉ trưa khoảng một giờ vì có quá nhiều người tới giao dịch vàng.

Khi chủ tiệm cầm vàng đang trả tiền mua vàng cho khách hàng, một bà cụ chừng 60 tuổi, đội nón rón rén đi vào. Bà bảo mua cho đứa cháu gái đôi bông tai bằng vàng làm quà cưới. Sau một hồi ngó quanh giá vàng niêm yết trên các đồ trang sức cưới, bà cụ lặng lẽ quay ra. Có lẽ giá vàng bán ra mà bà nhìn thấy ở tiệm vàng này đã khiến bà choáng váng: giá vàng bốn số 9 là 26,5 triệu đồng/lượng, giá vàng tây (vàng 18K) là 16,2 triệu đồng/lượng.

Nghĩa là những đồ trang sức mà bà nhìn trong tủ đựng vàng của tiệm cầm vàng này đều trên 1 triệu đồng cho một món đồ, quá sức tưởng tượng đối với một người già mà giá vàng lúc con gái của bà lấy chồng cách đây non chục năm chỉ khoảng 500.000 đồng/chỉ. Trưa 10-11, Sài Gòn nắng gay gắt. Chúng tôi nhớ mãi gương mặt buồn thiu của bà khi rời tiệm cầm đồ mà vẫn chưa mua được món quà cưới cho cháu.

Cũng vội vã như những người tới bán vàng khác, một người đàn bà cầm chiếc mặt ngọc dây chuyền có vòng bao quanh bằng vàng tới bán. Ông chủ tiệm vàng gỡ chiếc mặt ngọc bỏ xuống mặt tủ kính bảo: “Chỉ mua vàng thôi!”. Người phụ nữ lặng lẽ gật đầu. Trị giá của chiếc vỏ bằng vàng bao quanh mặt ngọc là gần 9 phân vàng bốn số 9, giá 1,9 triệu đồng. Chúng tôi chóng mặt rời khỏi đây khi những người tới bán vàng càng lúc càng đông.

Theo chủ tiệm cầm vàng, mấy ngày này số lượng người tới cầm vàng tăng khá nhiều, khoảng 10% so với lúc vàng chưa tăng giá. Đa số khách đến cầm đồ trang sức cưới với lãi suất cầm vàng tại chỗ là 1% trong mười ngày đầu tiên. Cứ mười ngày tiếp theo tăng thêm 1% nữa. Rõ ràng giá vàng tăng đã khiến nhiều người dân xốn xang theo giá vàng và đi mua bán hay cầm vàng trong thời gian ngắn để kiếm khoản chênh lệch, bất chấp rủi ro...

Khách hàng mua bán vàng tại một tiệm cầm vàng ở Q.Gò Vấp, TP.HCM - Ảnh: Đức Thanh

Điêu đứng với vàng

Bà T.B., người cho vay góp ở P.15, Q.Gò Vấp, cho biết đây là thời điểm gần cuối năm, số người đến vay mượn của bà cũng tăng đột xuất. Cá biệt, thỉnh thoảng có người đến hỏi bà vay vàng. Thường bà cho vay tiền là chủ yếu, nhưng người ta năn nỉ quá, vay vàng để trả nợ cho người quen dù lãi suất vàng bà cho vay đến 3%/tháng.

Ông N.V.T. chạy xe ôm tại cổng Trường Tây Sơn (Q.Gò Vấp) kể: “Đợt mưa năm trước khiến căn nhà tôn của tui xây từ lâu dột và tốc cả mái. Tui hỏi mượn của một người bạn 4 lượng vàng SJC. Lúc đó giá vàng là 17,8 triệu đồng/lượng. Chỗ bạn bè thân quen, lúc khó khăn họ cho mượn, nhưng đến nay họ nói... kẹt nên muốn lấy lại. Khổ nỗi, đúng vào thời điểm vàng tăng cao quá. Mà tui chạy xe ôm kiếm chẳng bao nhiêu tiền, bí quá đành phải vay lãi để trả lại bạn, mấy bữa nay nghe giá vàng mỗi lúc một tăng khiến căn bệnh cao máu của tôi cứ lên xuống theo giá vàng, chẳng làm ăn gì được. Vàng lên kiểu này thì tui cày chắc chỉ đủ trả lời chứ chẳng biết bao lâu mới đủ trả vốn!”.

Bà N.T.Đ., một trong những khách đến hỏi vay vàng của bà T.B., tâm sự: “Mượn 7 lượng của bà chị hai năm rồi, khi ấy giá vàng chỉ 16,8 triệu đồng/lượng. Lúc đó vay để mở một tiệm bán phở, công việc buôn bán chỉ đủ để nuôi người chồng nằm bệnh liệt giường do bị tai nạn giao thông và hai con đang đi học. Bị đòi vàng vào thời điểm giá đang lên cao nên tôi gặp rất nhiều khó khăn. Chỗ chị em chúng tôi cũng dễ thông cảm cho nhau, nhưng vì còn người anh rể nên đành bấm bụng đi vay vàng với lãi suất cao để trả nợ. Nếu vàng cứ tiếp tục tăng theo đà này chắc tôi phải bán căn nhà để trả dứt nợ. Lãi mẹ đẻ lãi con, cộng thêm giá vàng tăng, để lâu bán cả nhà trả cũng không xuể”.

Bà N.T.H. (Q.Phú Nhuận) cũng đang ở vào tình cảnh dở khóc dở cười với giá vàng. Đầu năm 2009, bà vay của người hàng xóm 10 lượng vàng SJC với lãi suất 1%/tháng. Bà H. kể lúc đó bà bán được giá 17,2 triệu đồng/lượng để mua chiếc xe tải cho chồng chạy. Hằng tháng bà góp lãi, còn vốn khi nào người hàng xóm cần sẽ thông báo trước hai tháng để bà lo liệu.

Mấy hôm rồi vàng leo giá nhanh quá. Thấy có lãi vì vàng tăng, người hàng xóm liên tục sang nhà bà đòi, có lẽ vì sợ giá vàng tụt thì sẽ mất tiền. Chạy vạy khắp nơi cũng không ai muốn cho mượn vàng lúc này, đành sang năn nỉ người hàng xóm cho thiếu thêm thời gian nữa. Cuối cùng người hàng xóm bắt bà làm cam kết nếu sau này vàng tăng thì phải trả bằng vàng, còn nếu vàng xuống thì phải trả số vàng tính ra tiền giá 26,7 triệu đồng/lượng (thời điểm này). Không còn cách nào khác, bà H. đành phải ký vào tờ cam kết tay.

Trong khi đó, tâm sự với chúng tôi trong tình trạng mệt mỏi, rầu rĩ, chị T. (Q.3) nghẹn ngào: “Rầu tới mất ăn mất ngủ, hồi đó 20 lượng vàng chừng 250 triệu đồng. Giờ lên hơn 500 triệu đồng, thêm khoản bồi thường bằng tiền mặt là gần 800 triệu. Chỉ mong cơ quan thi hành án bán đấu giá nhà trả nợ cho xong để khỏi sinh bệnh vì lo”. Nỗi lo của chị xem chừng không có dấu hiệu giảm khi giá vàng vẫn đang “nhảy múa điên loạn” như lúc này.

Trước đó, trong một vụ kiện dân sự, chị T. phải bồi thường cho bên nguyên đơn 20 lượng vàng SJC, thời điểm đó vàng chỉ 12,5 triệu đồng/lượng. Do lúc đó chưa có đủ khả năng trả nên Cơ quan thi hành án dân sự Q.1 phải trả hồ sơ của chị T. về. Tháng 9-2009, chị T. buộc phải thi hành án khi đã giải quyết xong tranh chấp nhà đất sau ly hôn thì giá vàng tăng đột biến lên hơn 20 triệu đồng/lượng. Tới ngày 8-11 khi Cơ quan thi hành án dân sự Q.1 quyết định bán đấu giá ngôi nhà của chị để giải quyết vụ án thì giá vàng lướt tới con số 25 triệu đồng/lượng.

Chiều 10-11, giá vàng VN vẫn leo không mệt mỏi lên mức 26,8 triệu đồng/lượng, một cái giá xem ra cũng ngột ngạt như cơn nắng quái chiều hôm...

Anh T. cẩn thận đếm tiền sau khi bán nửa chỉ vàng - Ảnh:Lê Vân Vợ chồng ông B. (Q.4) đang điêu đứng với nguy cơ mất trắng 100 lượng vàng. Do thời điểm vợ chồng ông mua bán nhà vàng chỉ chừng 17,5 triệu đồng/lượng, tới khi đặt cọc mua nhà, giá vàng lên 18,5 triệu đồng/lượng. Không lường trước được giá vàng tăng như hiện nay, hai vợ chồng cắn răng đặt cọc tiền để mua nhà. Tới thời điểm ông đặt cọc, vàng hơn 20 triệu đồng/lượng, giờ vàng lên 25 triệu đồng/lượng, vợ chồng ông thật sự không biết tính thế nào: bỏ 100 lượng vàng hay phải chấp nhận mua nhà với giá vàng cao ngất ngưởng? Có trường hợp phải thi hành án dân sự kinh tế từ 100 lượng vàng trở lên. Tối 8-11, khi chúng tôi gọi điện cho chị M. ở Q.1 - người đang phải bồi thường 432 lượng vàng SJC cho bên nguyên - thì chị M. bối rối nói đang đi làm xa, không ở TP.HCM nên không thể gặp mặt.

LÊ VÂN - ĐỨC THANH (Tuổi trẻ)