Giải thích “ngoại lệ” Ủy ban phòng, chống AIDS TP.HCM, báo cáo số 1623/UBND-VX ngày 14/4/2009 của UBND TP.HCM đã viện dẫn hàng loạt lý do không đúng thực tế.
Chiếm quyền Bộ Y tế?
Ngày 19/12/1990, UBND TP.HCM ký Quyết định số 421/QĐ-UB thành lập Ủy ban Phòng chống bệnh Sida TP với tính chất là một cơ quan phối hợp liên ngành, do Phó Chủ tịch văn xã của UBND TP làm Chủ tịch; Giám đốc Sở Y tế làm Phó Chủ tịch thường trực.
Tháng 06/1999, ông Võ Viết Thanh Chủ tịch UBND TP.HCM có quyết định số 3496/1999/QĐ-UB-VX nhằm kiện toàn tổ chức, bộ máy, nhân sự của Ủy ban Phòng chống AIDS TP (viết tắt là UBPC AIDS) và tổ chức công tác phòng chống AIDS ở quận, huyện, phường xã… vẫn xác định UBPC AIDS là cơ quan phối hợp liên ngành; các công việc chuyên môn y tế do Sở Y tế thực hiện.
 |
| Trụ sở UBPC AIDS trên đường Lý Chính Thắng, quận 3, TP.HCM. |
Tuy nhiên, điểm khác biệt tại quyết định số 3496/1999/QĐ-UB-VX là: UBPC AIDS được lập tài khoản, có con dấu riêng; đồng thời “xoá tên” nhiều thành viên của ngành y tế trong UBPC AIDS (có các đơn vị điều trị chủ lực như Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM).
Năm 2005, Phó Chủ tịch Nguyễn Thành Tài ký ban hành QĐ số 159/2005/QĐ-UBND ngày 23/8/2005 về Quy định quản lý chăm sóc chữa trị bệnh nhân HIV/AIDS tại TP.HCM thì UBPC AIDS mới bắt đầu “biến tướng”.
Có thể nói QĐ số 159/2005/QĐ-UBND của ông Tài ký là “văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành duy nhất trong cả nước được cơ quan quản lý nhà nước tỉnh, thành phố ban hành”, với nội dung là giao thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực điều trị HIV/AIDS cho UBPC AIDS.
Quyết định này đã cho phép UBPC AIDS trở thành cơ quan “độc diễn” trong lĩnh vực điều trị HIV/AIDS: các đơn vị điều trị HIV/AIDS tại cơ sở phải có sự chấp thuận của UBPC AIDS mới được thực hiện việc điều trị. Quyết định này, trên thực tế, đã chiếm quyền của Bộ Y tế quy định tại điểm đ khoản 7 Điều 2 Nghị định số 49/2003/NĐ-CP ngày 15/05/2003 của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế.
Việc ký ban hành Quyết định số 159/2005/QĐ-UBND còn vi phạm Điều 17 của Luật Tổ chức HĐND và UBND (năm 2003) vì cơ cấu các cơ quan chuyên môn của UBND TP phải được HĐND TP phê duyệt.
Các số liệu "vênh váo"
Trong báo cáo số 1623/UBND-VX ngày 14/4/2009, Ông Nguyễn Thành Tài nêu lý do giải thích quyền hạn “ngoại lệ” của UBPC AIDS: “Mô hình tổ chức phòng chống AIDS của thành phố được xây dựng và duy trì từ năm 1990 đến nay đã đáp ứng yêu cầu, phù hợp với đặc điểm, tình hình của thành phố. Thực tế hoạt động của mô hình trong suốt gần 19 năm qua cho thấy mô hình ngày càng phát huy được hiệu quả”.
Kết quả hoạt động của UBPC AIDS có khớp với nhận xét đầy ưu ái của ông Nguyễn Thành Tài?
| Sẽ thanh tra nội dung tố cáo ông Lê Trường Giang - Phó Giám đốc Sở Y tế, Phó Chủ tịch UBPC AIDS TP.HCM. Nguồn tin ngày 11/11 của VietNamNet cho biết: Ban chỉ đạo TP.HCM về phòng chống tham nhũng (do Chủ tịch UBND TP.HCM là Trưởng ban) vừa có văn bản chỉ đạo Thanh tra TP.HCM lập đoàn thanh tra để làm rõ nội dung đơn tố cáo Phó Chủ tịch UBPC AIDS "lạm dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định pháp luật trong việc quản lý, sử dụng quỹ phòng, chống AIDS". |
Một trong những nội dung sai sự thật trong công văn số 1623/UBND-VX là “hằng năm UBPC AIDS chăm sóc cho hơn 100.000 thai phụ”. Tuy nhiên, theo báo cáo số 614/VP-UB ngày 18/6/2009 của UBPC AIDS, thì số thai phụ được theo dõi và tiếp cận ARV rất thấp, lũy tích sau nhiều năm thực hiện dự án với nhiều tỉ đồng, mới chỉ điều trị được 1.548 thai phụ và 1.469 trẻ.
Ngoài ra, công văn 1623/UBND-VX cho rằng hiệu quả của UBPC AIDS trong Chương trình phòng tránh lây truyền HIV từ mẹ sang con của TP.HCM đã giúp "tỷ lệ lây nhiễm từ 30% xuống còn khoảng 5-6% (thấp hơn mục tiêu quốc gia vào năm 2010 là < 9%)”. Trên thực tế: theo báo cáo số 58/VP-UB ngày 19/01/2009 của UBPC AIDS thì: “Trong năm 2008 có theo dõi được 655 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, nhưng chỉ có 392 quay trở lại làm xét nghiệm khẳng định và có 53 ca dương tính = 13,52%, còn nhiều ca không theo dõi được và các ca không quay lại làm xét nghiệm thường nguy cơ nhiễm HIV cao hơn nhiều...”
Theo một cán bộ ở Trung tâm Y tế dự phòng TP HCM, tỷ lệ mẹ truyền sang con ở TP.HCM hiện nay khoảng 18%, không thể là 6% như báo cáo số 1623/UBND-VX của ông Nguyễn Thành Tài.
Một trong những nội dung sai sự thật nữa là CV số 1623/UBND-VX cho rằng “Đến cuối năm 2008, chương trình chăm sóc chữa trị miễn phí cho người nhiễm HIV/AIDS của TP đang quản lý, chăm sóc, chữa trị cho 18.077 người nhiễm HIV”.
Tuy nhiên trên thực tế, theo báo cáo số 614/VP-UB ngày 18/6/2009 của UBPC AIDS thì lũy tích số bệnh nhân điều trị ARV tính đến ngày 18/06/2009 mới chỉ là 16.365 ca, trong đó có 1.281 ca bỏ trị, nghĩa là thực tế chỉ chữa trị cho 15.084 ca chứ không phải 18.077 ca như công văn 1623/UBND-VX báo cáo.
Ngoài ra công văn 1623/UBND-VX còn nêu: “Năm 2008 số tử vong là 630 người, chỉ bằng 30% so với số tử vong năm 2005 (2068 người), lúc khởi đầu chương trình”. Tuy nhiên, Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM – đơn vị có chức năng xử lý vệ sinh phòng bệnh (trong đó có xử lý tử thi HIV): “do bị BS Lê Trường Giang cắt hết kinh phí nên thực tế việc xử lý tử thi HIV không được thực hiện, và vì thế cũng không có số liệu cụ thể để báo cáo”. Do vậy, có thể khẳng định công văn số 1623/UBND-VX nói số tử vong năm 2008 có 630 người là không chính xác, thiếu cơ sở.
(Còn tiếp)
Thiện Quang (Vietnamnet)