Đó là nội dung được Phó Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2009-2010 khối các trường ĐH tổ chức chiều 14/11.
Hội nghị được tổ chức tại 5 điểm cầu truyền hình: Hà Nội, Vinh, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ với hơn 500 đại biểu đến từ các trường ĐH trên cả nước.
Giảng đường ĐH. Ảnh LAD
Không thể quản lý GD ĐH như thời gian qua!
Thừa nhận những tồn tại của giáo dục ĐH trong thời gian qua, người đứng đầu ngành giáo dục cho rằng, "chưa bao giờ điều kiện phát triển giáo dục thuận lợi như bây giờ, nhưng cũng đặt nhiều thách thức cho những người làm công tác quản lý".
Do vậy, trong năm học này, cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở đó, để các trường rà soát quy chế đào tạo, chính sách tuyển dụng giáo viên...
Theo Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, hiện chưa có văn bản quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ quản đối với các trường và chưa có quy chế để giảng viên và sinh viên (SV) tham gia quản lý nhà trường.
Do đó, phải làm rõ hệ thống các quy phạm pháp luật từ cấp quản lý nhà nước tới các trường. Tránh tình trạng có một số trường sai phạm, một số Ban Giám hiệu có sai phạm đã xảy ra nhưng tập thể giảng viên và SV không có ý kiến nên cứ để sai phạm kéo dài. Việc này sẽ phải chấm dứt trong năm học tới. Không thể tiếp tục quản lý giáo dục ĐH như thời gian vừa qua - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Năm học này sẽ triển khai mạnh việc SV đánh giá giảng viên. Đồng thời, các trường sẽ tham gia đánh giá Bộ chứ không chỉ có Bộ đánh giá các trường. Với những trường ĐH đào tạo không đáp ứng nhu cầu xã hội, không đạt chất lượng cũng sẽ phải chấm dứt. Hoạt động của các trường sẽ không còn êm ả như hiện nay mà sẽ sôi động hơn...
Kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ chính quy năm 2010 vẫn thi 3 chung: thi chung đợt, dùng chung đề và sử dụng chung kết quả thi để xét tuyển (cả hệ ĐH và CĐ).
Đặc biệt, Bộ trưởng nhắc lại việc sẽ giao cho địa phương giám sát hoạt động của các trường ĐH.
Theo Bộ trưởng, với đội ngũ thanh tra của Bộ thì nếu đi đủ trên 400 trường ĐH, phải mất trên 3,5 năm.
Bộ không giám sát được hết thì sẽ ban hành các quy chế để các trường có khung pháp lý để làm và địa phương giám sát.
Để làm được, địa phương sẽ có bộ phận kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế ở các trường.
Còn việc đánh giá nội dung chương trình đào tạo... sẽ do Bộ và các trường chịu trách nhiệm.
Nhà nước lo toàn bộ học phí cho SV diện chính sách
Một số trường công lập "kêu" rằng: ngân sách nhà nước đầu tư không đủ chi phí đào tạo, lại phải "gánh" khá nhiều SV diện chính sách. Do đó, trường phải thu của người học vượt khung học phí đối với trường công do Chính phủ quy đình (không quá 240.000đ/tháng đối với hệ ĐH).
Lập luận này được Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội dẫn chứng mỗi khi có thắc mắc về thu học phí vượt khung. Đó là, trong 13 tỷ ngân sách nhà nước đầu tư/ năm thì chi cho các đối tượng trợ cấp xã hội, miễn giảm học phí, học bổng đã ngót hơn 8 tỷ. Số kinh phí còn lại chỉ đủ chi lương trong 2 tháng nên người học phải đóng góp thêm.
Tương tự, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM cũng báo cáo Bộ hàng năm ngân sách nhà nước chỉ cấp cho trường 12 tỷ/ năm (bình quân/ SV là 26.000 đồng), nhưng trường cũng phải gồng gánh một tỷ lệ SV diện chính sách không nhỏ...
Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho biết, Bộ đang giao Vụ Kế hoạch tài chính phác thảo cơ chế, để tiến tới Nhà nước sẽ cho toàn bộ học phí cho SV diện chính sách. Từ đó, giảm bớt gánh nặng chi phí cho trường, để các trường tập trung nâng cao chất lượng đào tạo.
Cùng với đó, sẽ chấm dứt tình trạng giảng viên không có trình độ tiến sĩ cũng viết giáo trình. Bên cạnh đó, sẽ có chế tài giám sát chặt chẽ hơn, vì giáo dục là một dịch vụ đặc biệt, không phải là kinh doanh - Bộ trưởng khẳng định. Bởi, người học ra trường đi làm không đáp ứng yêu cầu nhà tuyển dụng, dư luận đánh giá thầy kém thì chúng ta phải trả lời được là kém ở đâu?
Việc đánh giá giáo viên tới đây cũng sẽ được làm rõ hơn, công bằng hơn. Với những giáo viên 2 năm không đạt yêu cầu, không hoàn thành nhiệm vụ thì người sử dụng lao động có quyền phân công nhiệm vụ khác....
Kiều Oanh(Vietnamnet)
-
Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP HCM - Thái Bá Cần: "Hy vọng Bộ GD-ĐT sẽ sớm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để các trường có cơ sở pháp lý hoạt động. Trong đổi mới công tác quản lý, cần có quyết định thống nhất của Bộ giao quyền tự chủ cho các trường. Hiện vẫn còn một số vấn đề chưa được làm rõ. Với các dịch vụ đào tạo chất lượng cao được thu học phí cao hơn, chứ không thể đào tạo chất lượng cao với mức đầu tư ít như hiện nay".
Tiến sĩ Lê Đình Duyên, Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế Kỹ thuật Long An: "Nút thắt của giáo dục ĐH không phải chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường mà vẫn tồn tại cơ chế xin - cho. Vấn đề này cũng đã nói nhiều nhưng chưa giải quyết được. Bộ nói, không đủ sức để giám sát tất cả các trường mà giao quyền cho địa phương quản thì vẫn còn xin - cho. Tại sao không xem xét giao quyền tự chủ cho các trường ĐH? Thực tế, doanh nghiệp đã không còn cơ chế chủ quản, tại sao các trường vẫn còn Bộ chủ quản? Đã đến lúc cơ quan chủ quản không cần thiết nữa mà chỉ nên có duy nhất một cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục đó là Bộ GD-ĐT."
*************************
Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân: Trường công không thể thu học phí như trường tư
 |
Sinh viên ĐH Kinh tế TP.HCM đóng học phí - Ảnh: Đ.N.T |
Không buông lỏng quản lý!
Một trong những yêu cầu mà Bộ GD-ĐT đặt ra trong năm học này là không thể tiếp tục phát triển quy mô giáo dục đại học (GDĐH) mà lại buông lỏng quản lý chất lượng như thời gian qua. Theo đó, Bộ yêu cầu các trường tổ chức thảo luận với sự tham gia của giảng viên, sinh viên, đại diện người sử dụng lao động, đại diện UBND các tỉnh, thành phố, Bộ GD-ĐT, Bộ chủ quản xung quanh vấn đề này.
Đồng thời, Bộ cũng yêu cầu các trường phải thảo luận và đề xuất các giải pháp quản lý chất lượng trong toàn hệ thống. Bộ trưởng cho biết, sinh viên và giảng viên phải có trách nhiệm tham gia quản lý nhà trường. Các quy định về quản lý sẽ được đổi mới. Ngoài việc sinh viên đánh giá giảng viên, giảng viên đánh giá nhà trường thì các trường cần phải đánh giá Bộ GD-ĐT và Bộ chủ quản chứ không chỉ có việc Bộ đánh giá trường.
Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cũng cho biết, năm học này sẽ xây dựng và ban hành nghị định của Chính phủ về việc phối hợp phân cấp quản lý giữa Bộ GD-ĐT, các bộ ngành khác và UBND các tỉnh thành phố đối với các trường ĐH-CĐ. Theo đó, các địa phương có thể kiểm tra các trường tổ chức việc đào tạo như thế nào dựa trên các quy chế quy định của Bộ GD-ĐT. Bộ trưởng cũng yêu cầu, năm học này các trường phải xây dựng chuẩn đầu ra cho tất cả các ngành đào tạo của mình và phải làm xong trước tháng 12.2010.
| “Trường công là trường được Nhà nước đầu tư, người học chỉ phải đóng khoảng 1/2 chi phí đào tạo” - Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân |
Trình độ ngoại ngữ đầu vào của sinh viên rất thấp
Thảo luận tại hội nghị, một số trường đã nêu kinh nghiệm của mình trong việc đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. PGS Trần Trung - Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Hưng Yên cho biết, muốn công tác thi cử đảm bảo được nghiêm túc thì cần phải tách hoạt động giảng dạy, thi và đánh giá kết quả học tập thành các khâu riêng biệt. Việc thi và tổ chức thi cần được bàn giao cho một bộ phận hoạt động độc lập với các ban, phòng của nhà trường. Như vậy mới giảm được tiêu cực trong thi cử.
Ông Thái Bá Cần - Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM đã nêu một số khó khăn khi đảm bảo chuẩn đầu ra. Ông cho biết trình độ ngoại ngữ đầu vào của sinh viên rất thấp. Khảo sát của nhà trường cho thấy chỉ có 10% sinh viên đáp ứng được chuẩn ngoại ngữ đầu ra nếu học theo phương pháp và thời lượng như hiện nay. Vì vậy, Bộ GD-ĐT cần có biện pháp hỗ trợ nhà trường trong việc thực hiện quy định này.
PGS-TS Dương Ái Phương - Hiệu trưởng trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM đã nêu lên một số kinh nghiệm để đào tạo chất lượng cao. Ông cho biết: việc đào tạo theo chương trình tiên tiến có chất lượng rất tốt. Nếu mở rộng chương trình này để đào tạo đại trà chắc chắn sẽ có kết quả tương tự.
Tuy nhiên, đây là chương trình được Nhà nước đầu tư hỗ trợ một phần kinh phí. Vì vậy nếu triển khai đại trà sẽ rất khó khăn về kinh phí vì kinh phí đào tạo đại trà hiện thấp hơn rất nhiều so với đào tạo chương trình tiên tiến. Ông Phương khẳng định, sẽ không thể đào tạo chất lượng cao với nguồn kinh phí thấp như hiện nay.
Giải đáp băn khoăn này, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho biết, Bộ sẽ có giải pháp để các trường được thí điểm đào tạo chất lượng cao và thu học phí cao. Tuy nhiên, các trường muốn thí điểm phải trình được phương án đào tạo như thế nào, cần kinh phí bao nhiêu.
Bởi trường công là trường được Nhà nước đầu tư, người học chỉ phải đóng khoảng 1/2 chi phí đào tạo. Do đó trường công không thể thu học phí như trường tư.
Vũ Thơ (Thanh niên)