Dự luật Ngân hàng Nhà nước (sửa đổi) đề nghị bỏ quy định về lãi suất cơ bản; nhưng các ý kiến phát biểu trong buổi thảo luận tại hội trường hôm 16.11 về dự luật này đều không đồng tình.
 |
Lãi suất cơ bản góp phần định hướng thị trường lãi suất - Ảnh: D.Đ.M |
Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội (QH) Lê Thị Nga (Thái Nguyên) cho biết chủ trương bỏ quy định về lãi suất cơ bản đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) kiên trì theo đuổi từ nhiều năm nay; rồi đặt câu hỏi: “Việc kiên trì đề nghị sửa đổi luật như vậy là nhằm mục tiêu bảo vệ lợi ích của ai? Của Nhà nước, của nhân dân, để ngăn chặn cho vay nặng lãi, ổn định thị trường tiền tệ hay bảo vệ cho lợi ích cục bộ của các tổ chức tín dụng?”.
Ngay sau đó, bà Nga đưa ra ba nguy cơ lớn khi thực hiện quy định bỏ lãi suất cơ bản: “Nhà nước mất vai trò định hướng thị trường lãi suất, có thể dẫn đến những cuộc chạy đua về lãi suất huy động và lãi suất cho vay, gây rối loạn thị trường, góp phần làm mất giá đồng Việt Nam. Không kiểm soát được tình trạng cho vay nặng lãi và làm vô hiệu hóa 6 điều của Bộ luật Dân sự và 1 điều của Bộ luật Hình sự, đẩy hoạt động của cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và tòa án vào bế tắc”.
ĐB Phạm Thị Loan (Hà Nội) phàn nàn: “Tôi mong muốn sửa Luật NHNN để khắc phục được những điểm yếu trong chính sách tiền tệ trong thời gian qua, cải cách được tình trạng sử dụng tiền mặt, không để tình trạng các ngân hàng tùy tiện nâng lãi suất làm loạn thị trường tiền tệ... Tuy nhiên, tôi thấy nội dung sửa đổi còn chưa đủ mạnh, các quy định còn chung chung".
Giảm dần sự phụ thuộc vào Chính phủ
Đại biểu Cao Sỹ Kiêm (Thái Bình) tán đồng với dự luật quy định NHNN là cơ quan ngang bộ trực thuộc Chính phủ. Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH Lê Quốc Dung (Thái Bình) hưởng ứng: về lâu dài phải xây dựng ngân hàng trung ương độc lập nhưng trong hoàn cảnh quá độ như hiện nay, quy định như dự luật là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu Dung đề nghị cần phải thiết kế, quy định cụ thể về mô hình NHNN thực hiện cả hai chức năng để không xảy ra những trục trặc, khắc phục được những tồn tại mà nền kinh tế đang gánh phải như lạm phát, phát hành tiền...
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hương (Đà Nẵng) chia sẻ: “Trong điều kiện chúng ta chưa thể bãi bỏ được hoàn toàn các quan hệ giữa NHNN với Chính phủ (chưa xây dựng được ngân hàng trung ương độc lập - PV), các cơ quan khác thì luật vẫn có thể quy định một hạn mức tối đa mà NHNN có thể tạm ứng cho ngân sách khi Chính phủ can thiệp, giảm dần sự phụ thuộc vào Chính phủ”.
Dự luật kiến nghị thành lập Hội đồng chính sách tiền tệ để tư vấn cho Thống đốc NHNN, nhưng đại biểu Nguyễn Đình Quyền (Hà Nội) không tán đồng với quy định này, và đề nghị: “Không thành lập Hội đồng trực thuộc NHNN, vì thống đốc đã có cả một bộ máy tham mưu rồi. Nếu có thì Hội đồng chính sách tiền tệ phải tham mưu cho Thủ tướng”. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Nguyễn Văn Thuận (Quảng Nam) góp ý: “Nếu thực sự đổi mới thì Hội đồng chính sách tiền tệ quốc gia phải có thẩm quyền quyết định chứ không chỉ là tư vấn”.
Cùng ngày, QH thảo luận tại hội trường về Dự luật Các tổ chức tín dụng.
Xuân Toàn (Thanh niên)