Sáng 17/11, ông Giàu đã trả lời đại biểu Quốc hội về vấn đề tiền tệ gắn với phát triển sản xuất, quản lý ngoại hối, sự bất thường của giá vàng vừa qua.
Mở đầu phiên chất vấn, hội trường đã "nóng" lên trước câu hỏi của bà Lê Thị Nga (Thái Nguyên) về sự mất giá của tiền đồng cũng như chính sách phát hành tiền kim loại. Bà Nga đặt câu hỏi: “Chức năng của Ngân hàng Nhà nước là làm ổn định giá trị của tiền đồng. Nhưng hiện nay, sự mất giá của đồng tiền Việt Nam đang ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân. Vậy trách nhiệm của Thống đốc ở đây như thế nào? Thống đốc có giải pháp gì để hạn chế thực trạng này?”.
Trả lời câu hỏi này, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định, tránh sự trượt giá của đồng tiền là mục tiêu cần hướng tới. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả mục tiêu này còn phải xem xét thêm những yếu tố khác, ngoài yếu tố tiền tệ như cơ cấu nền kinh tế của nước ta.
Tuy nhiên, bà Nga không đồng tình với câu trả lời này. Bà Nga nhận xét: “Đây là mối quan tâm của hàng triệu cử tri nhưng câu trả lời của Thống đốc lại quá đơn giản. Tuy việc kiểm soát sự trượt giá của tiền đồng là mục tiêu nhưng Thống đốc phải có giải pháp để thực hiện mục tiêu đó, khi không đạt thì phải kiểm điểm và nếu kiểm điểm rồi vẫn mà vẫn không đạt thì phải có tìm được những giải pháp cụ thể”.
Thống đốc Giàu trả lời, hằng năm, Quốc hội có ra nghị quyết. Tuy nhiên, việc thực hiện sẽ dựa trên những điều kiện cụ thể của nền kinh tế. Ví dụ, ta không thể kiềm chế lạm phát ở mức 1 - 2,5% như các nước khác.
Trong phần chất vấn của mình, bà Nga cũng tỏ ra bức xúc trước thực tế tiền xu đang bị từ chối ngay cả trong những giao dịch nhỏ nhất: “Năm 2002, khi phát hành đồng tiền kim loại, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước lúc đó đã đưa ra rất nhiều lý do thuyết phục. Nhưng thực tế hiện nay đã chứng minh điều ngược lại. Thống đốc có giải pháp gì để tránh thiệt hại cho đất nước hàng chục nghìn tỷ đồng từ việc phát hành loại tiền này?”, bà Nga hỏi.
 |
| Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu. |
Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định: “Đến nay, tôi thẳng thắn thừa nhận, chính sách phát hành tiền kim loại đã không đạt hiệu quả. Ngay khi nhận thấy điều này, chúng tôi đã ngừng không phát hành thêm. Những đồng tiền không đảm bảo lưu hành sẽ bị thu về còn lại thì chúng tôi vẫn cho lưu hành”.
Một lần nữa, bà Nga không đồng ý với câu trả lời của ông Giàu. Bà Nga nói: “Tại sao thế giới dùng tiền xu hiệu quả mà Việt Nam lại không làm được? Trách nhiệm cụ thể thuộc về ai? Hiện có hiện tượng ngay cả những đồng đảm bảo chất lượng và có mệnh giá lớn vẫn không thể dùng. Giải pháp của Ngân hàng Nhà nước như thế nào? Thống đốc từng hứa phát triển hệ thống bán tự động tiền xu. Hiện nay việc này tiến hành đến đâu?”.
Ông Giàu trả lời: “Vì ta đã ngừng phát hành thêm và thu hồi những sản phẩm không đảm bảo nên lượng tiền xu hiện cũng không nhiều”.
Lượng vàng sắp nhập sẽ rất ít
Sáng nay, các đại biểu đã chất vấn Thống đốc Giàu về trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trước sự “điên loạn” của thị trường vàng thời gian qua. Đại biểu Hồng Sơn cho rằng, sau khi Ngân hàng Nhà nước đưa ra chính sách nhập vàng, thị trường vàng đã dịu hẳn. “Tuy nhiên, phản ứng này đã kịp thời chưa”, ông Sơn nói.
“Từ năm 1999, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 174, Ngân hàng Nhà nước có chức năng quản lý vàng xuất khẩu và chế biến vàng miếng. Còn vàng hàng hóa trên thị trường lại chịu tác động của luật thương mại. Ngay khi thị trường vàng vừa qua có sự biến động mạnh, chúng tôi đã theo sát để đánh giá tình hình, chủ yếu là xem có tác động đến việc người dân rút tiền gửi ra chơi vàng không. Chúng tôi quyết định đưa ra biện pháp trấn an để làm dịu thị trường”, ông Giàu nói.
Thống đốc cũng khẳng định thêm, lượng nhập vàng sẽ rất ít và không không ảnh hưởng đến mất cân đối cung - cầu vì cuối năm ngoái, Việt Nam mới xuất 37 tấn, còn tới 57 tấn. “Như vậy, lượng vàng trong dân vẫn còn nhiều”, ông Giàu nói.
 |
| Thống đốc Giàu khẳng định, lượng vàng nhập khẩu sẽ rất ít. |
Đại biểu Hoàng Thị Hảo (Hải Dương) thì phản ánh thực trạng các sàn giao dịch vàng chưa được kiểm soát chặt nên tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ông Giàu thừa nhận điều này và giải thích: “Đây cũng là kẽ hở của pháp luật vì không có cơ quan nào quản lý những vi phạm. Hiện Thủ tướng đã cho thành lập tổ kiểm tra giám sát sàn vàng nhưng chính các thành viên của tổ cũng đang chưa thống nhất về quan điểm. Chúng tôi sẽ cố gắng báo cáo Thủ tướng sớm nhất”.
Gói kích cầu nông thôn chưa thực tế
Phần lớn các đại biểu Quốc hội sáng nay đều cho rằng, việc triển khai hỗ trợ lãi suất đối với khu vực nông dân - nông thôn - nông nghiệp đang tồn tại rất nhiều vấn đề. Ông Danh Út (Kiên Giang), nhận xét, để được vay vốn, người nông dân phải đáp ứng quá nhiều điều kiện như thủ tục vay vốn, có thế chấp, có dự án trả nợ, mua máy móc, vật liệu trong nước, phải là nông dân cư trú tại nông thôn... Trong khi đó, lượng vốn cho vay lại quá nhỏ như 7 triệu cho vay mua phân bón 1 ha đất nhưng nông dân cần tới 15 triệu hay cho vay 50 triệu đồng xây nhà... là chưa phù hợp.... Ông Út cũng dẫn chứng thêm, việc có đầy đủ hóa đơn GTGT cũng khó đáp ứng vì nông dân thường mua nhỏ lẻ.
Đại biểu Trần Du Lịch (TP HCM) cũng đồng tình và cho rằng, việc hỗ trợ lãi suất cho nông nghiệp, nông thôn là không thực tế, nên nghĩ cách hỗ trợ khác. “Nơi nào chấp nhận nghiêm quy định thì không vay vốn được, còn nơi nào tiếp cận được thì là “xé rào”, tạo nên sự bất công rất lớn”, ông Lịch nói.
Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cho biết, đã đề xuất Thủ tướng sửa đổi một số điều kiện nhằm giúp nông dân dễ tiếp cận vốn hơn. Tuy nhiên, ông Giàu thừa nhận, một số yếu tố tuy biết “vướng” nhưng không thể “gỡ”. Ví dụ như điều kiện nông dân phải mua máy móc sản xuất trong nước vì ngoài hỗ trợ nông dân, còn phải hướng tới mục tiêu phát triển ngành cơ khí trong nước. Còn theo thông tư 120 của Bộ Tài chính, việc giao dịch trị giá từ 100.000 đồng trở lên phải có hóa đơn: “Đây là quy định nên Ngân hàng Nhà nước phải chấp hành, nếu không thì là tiếp tay cho việc tránh thuế, trốn thuế. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ tiếp thu để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn”.
Ông Giàu cũng cho biết thêm, Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện đề án đầu tư tín dụng cho nông nghiệp thôn để trong thời gian nhanh nhất, có thể trong tháng này hoặc tháng sau sẽ trình Thủ tướng.
Chưa có thêm “cú” thắt chặt tiền tệ
Chính sách bất ngờ thắt chặt tiền tệ cuối năm 2007, đầu năm 2008 bị nhiều đại biểu nghi ngờ tính đúng đắn của nó. Bà Phạm Thị Loan (Hà Nội) nêu vấn đề, nhiều doanh nghiệp e ngại có thêm một “cú” thắt chặt tiền tệ nữa thời điểm này. Nhưng ông Giàu khẳng định: "Trong điều kiện hiện nay, chưa thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ mà chỉ nới lỏng có thận trọng”.
Bà Loan cũng e ngại nền kinh tế nước ta đang nặng về giao dịch bằng tiền mặt, là một nguyên nhân đẩy mạnh nạn tham nhũng. “Ngân hàng Nhà nước có kế hoạch gì để hạn chế tiêu dùng tiền mặt tạo đà hạn chế tham nhũng, thất thu thuế”.
“Chúng tôi cũng muốn triển khai nhanh việc hạn chế dùng tiền mặt nhưng ta không nên vội vàng nếu chưa đủ điều kiện. Kinh nghiệm cho thấy, các chính sách không hạn chế dùng tiền mặt chỉ hiệu quả trong ngắn hạn. Hiện nay, chúng ta đã chuẩn bị được một số điều kiện như mạng lưới ngân hàng dày đặc ở các thành phố và ở cấp liên xã; công nghệ điện tử đang phát triển; đã có tới 9.000 máy ATM và 19 triệu thẻ... Những điều kiện này sẽ nghiên cứu và chúng tôi coi đây như một chủ trương để thực hiện”.
Cũng trong phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và các Bộ trưởng tham gia chất vấn là Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã trả lời đại biểu về một số vấn đề “nóng” khác như việc sử dụng gói kích cầu lần thứ nhất, thị trường ngoại tệ, dư nợ tín dụng, những vi phạm trong việc tiếp cận vốn hỗ trợ...