“Việc phát triển thủy điện ồ ạt cũng là “ước mơ” của bọn lâm tặc, bởi chúng lợi dụng điều đó để tàn phá rừng đầu nguồn…”, kỹ sư Lê Trí Tập, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam phát biểu tại Hội nghị chuyên đề phát triển thủy điện.
Trước những thiệt hại nặng nề của trận bão số 9 vừa qua và nguy cơ tác động đến đời sống người dân vùng hạ du ở Quảng Nam, sáng ngày 4/12, UBND tỉnh Quảng Nam đã tổ chức Hội nghị chuyên đề phát triển thủy điện trên địa bàn tỉnh, nhằm đánh giá, xem xét lại các dự án thủy điện trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
Theo đó, trên địa bàn toàn tỉnh Quảng Nam hiện có đến 50/58 dự án thủy điện được cho phép nghiên cứu đầu tư. Và mặc dù tính đến ngày 30/11/2009 mới có 6 công trình thủy điện phát điện, nhưng đã xuất hiện những bất cập về quy hoạch ồ ạt các dự án thủy điện, gây ra lũ lụt trong thời gian vừa qua. Đặc biệt, công tác tái định cư, di dân và tình trạng hạn hán, lụt lội xuất hiện với tần suất ngày càng dữ dội.
Khu tái định cư lòng hồ thủy điện A Vương theo kiểu nhà chia lô, gây khó khăn trong kế sinh nhai của đồng bào
Về thực trạng đáng báo động của công tác quy hoạch ồ ạt một loạt các thủy điện trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, ông Huỳnh Tấn Sâm, Bí thư Huyện ủy Bắc Trà My thẳng thắn: “Bắc Trà My hiện có rất nhiều dự án thủy điện được cấp phép, nhưng chỉ có 2 dự án được triển khai xây dựng là sông Tranh 2, thủy điện Tà Vy. Mới chỉ có 2 dự án mà đã có hàng người dân phải bỏ làng ra đi, con xa cha mẹ, cha me xa con vào rừng kiếm sống. Huyện Bắc Trà My đã đi khảo sát thực tế, thấy được có 6.300 người dân của huyện này phải “nhường” đất cho các chủ đầu tư xây dựng thủy điện; có 4.369 người dân bỏ lại làng cũ, mồ mã tổ tiên, đất đai, ruộng, vườn tạo lập hàng chục năm qua để đến nơi ở mới gặp rất nhiều khó khăn.
Chưa hết, các chủ đầu tư tái định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số theo kiểu “bốc thăm” đất sản xuất, nên có hộ nhận được đất tốt, có hộ “trúng” phải miếng đất toàn là đá thì sao trồng trọt gì được, vậy nhân dân lấy cái gì sinh sống lâu dài được? Nhiều hộ dân buộc phải kéo nhau vào rừng chặt phá rừng nguyên sinh lấy đất dựng trại sinh sống, trồng trọt qua ngày”.
Theo ông Huỳnh Tấn Sâm, Bí thư Huyện ủy Bắc Trà My, đồng bào đang đối mặt với nguy cơ xói mòn các giá trị văn hóa, tinh thần.
Ông Lê Trí Tập, chuyên gia thủy lợi, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam nhấn mạnh: “Quảng Nam có đến 50-60 dự án thủy điện như hiện nay quá nhiều, một phần là do lãnh đạo tỉnh Quảng Nam thiếu một tầm nhìn chiến lược. Quảng Nam có diện tích hơn 10 triệu m2 và 1,4 triệu người, vậy vấn đề chúng ta đặt ra là Quảng Nam nên có bao nhiêu thủy điện là đủ. Cũng theo ông Tập, trước khi phê duyệt dự án thủy điện, lãnh đạo tỉnh Quảng Nam phải mời các nhà khoa học tham gia đánh giá, phản biện một cách khoa học, sâu sắc nhất, từ đó mới có cái nhìn tổng thể, khái quát nhất thủy điện có nhiều tác động xấu đến môi trường hay không...
Theo ông Lê Trí Tập, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, sự phát triển ồ ạt các dự án thủy điện ở Quảng Nam là "ước mơ" của lâm tặc..
Hệ lụy của việc phát triển thủy điện ồ ạt: Hạ du tỉnh Quảng Nam chìm sâu trong nước lũ.
Ông Tạ Văn Hường, Vụ trưởng Vụ Năng lượng dầu khí - Bộ Công thương thừa nhận: Hầu hết các nhà máy thủy điện ở khu vực miền Trung - Tây nguyên chưa có phê duyệt đánh giá tác động môi trường, chưa có quy hoạch hồ chứa, việc điều chỉnh, bổ sung các dự án thủy điện nhỏ và vừa cũng làm cho chế độ vận hành của các dự án này không đúng như ban đầu đã đăng ký; hiệu lệnh thông báo xã lũ cũng không được các nhà máy thủy điện thực hiện một cách nghiêm túc…
| Rút phép đầu tư xây dựng nếu dự án không đảm bảoCũng trong khuôn khổ Hội nghị, ông Nguyễn Đức Hải, Bí thư tỉnh ủy Quảng Nam cũng cam kết, lãnh đạo tỉnh Quảng Nam sẽ rút kinh nghiệm sau trận bão lũ số 9. Tỉnh sẽ rà soát lại tất cả các dự án thủy điện trên địa bàn. Những dự án không phát huy hiệu quả, không đảm bảo vấn đề dân sinh cho nhân dân cương quyết sẽ thu hồi. |
Thùy Dương - Bửu Lân (VTC News)