 |
| Trung tâm Thương mại Machinco1, nơi đặt trụ sở chính của YahGo Việt Nam - Ảnh: Thái Sơn |
“Cắt cổ” người mua!
Trao đổi với PV Thanh Niên chiều 7.12, Thanh tra Sở Y tế TP.HCM cho biết vào cuối năm 2008, từ phản ánh của người dân về việc “thổi phồng” sản phẩm có chức năng chữa bệnh, mang tính lừa gạt người tiêu dùng, cơ quan này đã tiến hành kiểm tra chi nhánh của Công ty YahGo (số 28-34 đường 26, P.11, Q.6, TP.HCM). Tại thời điểm kiểm tra, trong kho của chi nhánh có nhiều mặt hàng, gồm chăn đông, chăn hè, khăn trải giường, áo lót nam nữ, quần lót nam nữ, vòng tay, dây chuyền, thực phẩm bổ dưỡng làm từ tảo chế biến dạng viên (spirulina). Ngoài tảo spirulina có giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm do Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cấp, các sản phẩm còn lại đều không có giấy tờ chứng minh đã được sự cho phép của Bộ Y tế. Tại chi nhánh này còn có tài liệu quảng cáo công dụng của các sản phẩm do YahGo phân phối liên quan đến điều trị bệnh, nhưng không xuất trình được giấy phép, chứng từ cho thấy nguồn gốc xuất xứ của các sản phẩm có tác dụng ngăn ngừa, trị bệnh.
Thanh tra Sở Y tế cho biết, cùng lúc cơ quan này kiểm tra thì Đội QLTT 6B thuộc Chi cục QLTT TP.HCM cũng tiến hành kiểm tra và lập biên bản thu giữ nhiều sản phẩm không có nhãn mác, hóa đơn, chứng từ của YahGo. “Do đó, chúng tôi đã giao lại vụ việc trên cho Đội QLTT và Công an Q.6 thụ lý”, đại diện Thanh tra Sở Y tế nói. Riêng Thanh tra Sở Y tế lập biên bản chi nhánh 2 lỗi: quảng cáo khi chưa có phiếu tiếp nhận của cơ quan đăng ký quảng cáo; quảng cáo không đúng với khả năng chuyên môn; đồng thời ra quyết định xử phạt tổng cộng 7,5 triệu đồng, yêu cầu chi nhánh YahGo ngưng ngay quảng cáo, tư vấn về tác dụng điều trị và phòng bệnh của các sản phẩm nói trên.
“Biên bản chúng tôi ghi rất rõ và giao lại cho công an, QLTT”, cán bộ Thanh tra Sở Y tế nói. Thế nhưng, cũng theo vị cán bộ này, đến nay vẫn chưa nhận được báo cáo của các cơ quan chức năng về việc xử lý những sai phạm của chi nhánh YahGo. “Chúng tôi có hỏi thì chỉ nhận được câu trả lời chung chung “đã tịch thu hàng và đã xử lý!”.
Đặc biệt, theo đại diện Thanh tra Sở Y tế, trong lần kiểm tra đó, cơ quan chức năng còn ghi nhận sự làm giá kinh hoàng của YahGo. Cụ thể, các mặt hàng được công ty bán ra hàng triệu đồng có giá mua vào như “hàng xôn”, như quần lót nam mua vào 16.000 đồng; quần nữ (M) mua vào 11.000 đồng; vòng tay mua vào 17.000 đồng; vỏ gối mua vào 44.000 đồng; khăn trải giường mua vào 17.000 đồng...
Cố tình vi phạm
Sau lần kiểm tra, lập biên bản trên, vị đại diện thanh tra Sở Y tế cho biết đã mời ông Nguyễn Tấn Lợi, Giám đốc chi nhánh YahGo tại TP.HCM đến làm việc. Trong bản tường trình, ông Lợi cho biết YahGo kinh doanh bán hàng đa cấp với 7 mặt hàng, đồng thời thừa nhận những sai phạm của chi nhánh trong việc tư vấn về sức khỏe và quảng bá sản phẩm. “Về vấn đề này, doanh nghiệp chúng tôi xin được sửa đổi và mong Thanh tra sở cho phép doanh nghiệp được rút kinh nghiệm và sửa chữa theo sự hướng dẫn của Sở Y tế. Hiện nay, 4 mặt hàng trong số 7 mặt hàng sai nguyên tắc về nhãn mác nên đã bị niêm phong chờ xử lý theo quy định...”, ông Lợi cam kết.
Thế nhưng, ngay sau đó chi nhánh YahGo vẫn tiếp tục kinh doanh theo kiểu cũ, thậm chí còn mở rộng hơn tầm hoạt động. Vì vậy, đoàn kiểm tra liên ngành gồm Sở Công thương, Thanh tra Sở Y tế, QLTT tiếp tục tiến hành thanh tra lần 2 vào ngày 28.4.2009. Lần này nghiêm trọng hơn, biên bản được lập có đến 16 lỗi vi phạm; trong đó có 5 lỗi thuộc phạm vi của ngành y tế, gồm: không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm do cơ quan y tế có thẩm quyền cấp đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; không thực hiện việc khám sức khỏe cho người lao động trước khi tuyển dụng; quảng cáo khi chưa có giấy tiếp nhận hồ sơ đăng ký quảng cáo; nội dung thông tin quảng cáo mỹ phẩm không đúng với hồ sơ đã đăng ký; quảng cáo mỹ phẩm khi chưa có phiếu tiếp nhận hồ sơ đăng ký quảng cáo của cơ quan y tế có thẩm quyền. Với số lỗi vi phạm quá nhiều và tăng cao, chi nhánh YahGo tại TP.HCM bị xử phạt lên đến 33,5 triệu đồng.
Sau ít nhất 2 lần bị xử phạt, tìm hiểu của PV Thanh Niên cho thấy YahGo vẫn tiếp tục các hành vi vi phạm tư vấn sức khỏe và quảng cáo không đúng sự thật về những sản phẩm quần áo, vòng đeo tay... chữa được bệnh. “Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra và xử lý nghiêm những sai phạm nếu có của YahGo”, đại diện Thanh tra Sở Y tế TP.HCM khẳng định.
| Chưa từng chứng nhận cho sản phẩm quần áo trị bệnh Trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện Vụ Trang thiết bị và công trình y tế (Bộ Y tế) cho biết chưa từng cấp phép lưu hành, hay cấp phép quảng cáo cho bất kỳ sản phẩm quần áo, tấm trải giường, bít tất (vớ)... nào có công dụng chữa bệnh. Cần lưu ý, sản phẩm y tế trị bệnh không được phép kinh doanh theo dạng đa cấp, bán hàng qua mạng, chỉ được kinh doanh tại cơ sở đủ điều kiện được cấp phép. Một lãnh đạo vụ này nhấn mạnh: “Chúng tôi đã lưu ý sản phẩm y tế cần có chứng nhận về chất lượng và lưu hành của nước sở tại (nếu là nhập khẩu), và bắt buộc phải có phép lưu hành, chứng nhận chất lượng của cơ quan y tế trong nước”. Phía Vụ Khoa học và đào tạo Bộ Y tế cũng khẳng định với PV Thanh Niên trong nước chưa hề có quần áo, vòng tay, vòng cổ nào được chứng minh khoa học có thể chữa bệnh. Ông Nguyễn Ngô Quang, cán bộ phụ trách về thử nghiệm lâm sàng của Vụ Khoa học và đào tạo, nói rõ: “Ngay cả thử nghiệm lâm sàng (trên người) về khả năng trị bệnh của sản phẩm nano cũng chưa từng có sản phẩm nào được chấp nhận. Bởi để được thử nghiệm thì sản phẩm đó cần được xem xét hết sức nghiêm ngặt theo quy chế, qua các bước thẩm định rất khắt khe. Sản phẩm phải có hồ sơ khoa học chứng minh về tính an toàn; phải có hồ sơ dữ liệu lâm sàng của quốc gia đó”. Giáo sư Trương Việt Dũng, Vụ trưởng Vụ Khoa học và đào tạo, cho biết đã từng có nhiều người tìm mua vòng đeo tay có khả năng điều chỉnh huyết áp cho người bệnh huyết áp cao, nhưng sự thật những chiếc vòng này không hề có khả năng như vậy. Người có bệnh nghe truyền miệng mà sử dụng các sản phẩm kiểu này với mục đích trị bệnh mà không đi bác sĩ khám là rất nguy hiểm, bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng, ảnh hưởng tính mạng... (Nam Sơn) Có người nước ngoài đứng đằng sau Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, Công ty TNHH YahGo Việt Nam được Sở Kế hoạch - Đầu tư TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngày 25.8.2006. Từ khi có giấy phép kinh doanh đến nay, công ty này đã nhiều lần chuyển đổi địa điểm và năm 2008 chuyển về tại tầng 7, Trung tâm Thương mại Machinco1. Mặc dù thuê trọn cả một tầng của tòa nhà, hoạt động với quy mô hoành tráng, hằng ngày có hàng trăm người ra vào nhưng tìm địa chỉ của công ty rất khó bởi không hề có biển hiệu ở bên ngoài. Trên nhiều trang web hiện có đăng các quảng cáo về công ty này với nhiều thông tin về làm giàu, kèm theo các số điện thoại để liên lạc, nhưng khi PV gọi vào các số điện thoại này thì đều không có tín hiệu. Đáng lưu ý, dù trên giấy đăng ký kinh doanh thể hiện giám đốc là người Việt Nam nhưng theo bà Hồng, một thành viên của YahGo tự giới thiệu “đã đạt đến đẳng cấp quản lý 1.000 thành viên cấp dưới”, chủ yếu là người Trung Quốc chỉ đạo, điều hành. Khi chúng tôi ngỏ ý tham gia, bà Hồng tỏ ra rất sốt sắng mời chào và tiết lộ trong thời gian gần đây công ty đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi nên có rất nhiều người đăng ký tham gia. Chẳng hạn đóng vào hơn 6 triệu đồng để mua vớ, áo quần, gối... sẽ được công ty thưởng lại nửa chỉ vàng 9999, ngoài ra người giới thiệu và thành viên còn được tham gia bốc thăm trúng thưởng nhiều món quà giá trị. “Ai vào nhóm của cô cũng hên lắm. Tuần trước cô giới thiệu người mới bốc được 1 triệu đồng, còn bây giờ công ty đang khuyến mãi bốc thăm trúng thưởng tivi LCD 32 inch, nếu được cô cháu mình chia đôi”. Khi PV đặt nghi ngờ về tác dụng chăm sóc sức khỏe của các loại sản phẩm như vòng đá đeo tay, áo, quần, vớ... bà Hồng gạt phắt và cho rằng “các sản phẩm đều có giấy chứng nhận của... chính phủ. Cứ yên tâm mà làm ăn, không lo lừa đảo”. (Thái Sơn) |
Lê Nga - Minh Nam (Thanh niên)