Kết luận kiểm toán chuyên đề về việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp môi trường giai đoạn 2006-2008, liên quan đến đầu tư dự án bãi rác Đa Phước, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã gửi tới Sở TN-MT TP.HCM từ tháng 7/2009.

Gần 2 năm nay, rác đưa về bãi rác Đa Phước chỉ mới được chôn lấp, chưa được phân loại, tái chế hay làm phân compost (Ảnh VNN).
Công văn Kiểm toán Nhà nước rõ ngày tháng, số, địa chỉ
Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Lê Hoàng Quân khẳng định như vậy với PV.VietNamNet nhân câu trả lời trên Tuổi Trẻ của Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Thành Tài.
Ông Tài nói rằng chưa có văn bản nào của Kiểm toán Nhà nước kết luận khoản ứng trước 9 triệu USD cho chủ đầu tư bãi rác Đa Phước là sai luật, cũng như không có chuyện Kiểm toán Nhà nước đề nghị xử lý trách nhiệm về khoản chi này.
Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Lê Hoàng Quân cho biết, ngay sau khi có thông tin về việc UBND TP.HCM không nhận được kết quả báo cáo kiểm toán, ông đã yêu cầu nhân viên kiểm tra lại.
Thời điểm cuối tháng 7 (ngoài 20/7), bản kết luận này đã được gửi đi, với nội dung rất rõ ràng, khớp với những gì Kiểm toán Nhà nước đã công khai trong buổi họp báo ngày 2/12. Công văn cũng ghi rõ ngày, số công văn, đến địa chỉ là Sở TN-MT TP.HCM.
Còn việc TP.HCM chưa nhận được "không biết do đường dây hay văn thư ở UBND TP", và "Công văn đó đi đến đâu, nhận được ngày nào thì KTNN chịu, không kiểm tra được", lời ông Quân.
Hơn nữa, về giải thích của ông Nguyễn Thành Tài trước báo giới, rằng khoản 9 triệu USD được coi như một khoản trả trước phí xử lý rác để thể hiện quyết tâm thực hiện dự án của chính quyền TP và giống như vay ODA thì phải có một khoản đối ứng, ông Quân nhận xét, đó là chuyện điều hành của TP.HCM, Kiểm toán Nhà Nước chỉ làm theo đúng Luật Ngân sách Nhà nước.
"Đây là nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường mà lại đem cho vay là sai, còn vay để làm gì, có hiệu quả không, đề án vay như thế nào là phải theo đúng quy định của Nhà nước. Kể cả cho vay cũng phải có đề án, được HĐND thông qua, và cũng phải có nguồn theo quy định", ông Quân nhấn mạnh.
Ở đây, Kiểm toán Nhà nước chỉ kiểm toán về việc sử dụng kinh phí môi trường chứ không kiểm toán việc nó mang ra đầu tư như thế nào, được cho vay hay cho mượn - bởi theo ông Quân, đó là do điều hành của TP.HCM.

Họp báo công khai kết quả kiểm toán ngày 2/12, ông Lê Hoàng Quân ngồi thứ hai từ phải sang (ảnh H.Y)
Sở TN-MT TP cũng cho biết đã có văn bản giải trình việc này, ông Quân nói rằng Kiểm toán Nhà nước "chỉ kiểm tra xem nguồn kinh phí môi trường có sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng hay không, còn chuyện dùng như thế nào là tác nghiệp của ngành TN-MT, là việc TP đầu tư cho bãi rác đó. Nếu nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường không dùng vào sự nghiệp môi trường là sai".
Nội dung kiểm toán: Phạm vi kiểm toán: Báo cáo quyết toán nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường giai đoạn 2006-2008 và các thời kỳ trước, sau có liên quan tại Bộ TN-MT, Y tế, VH-TT&DL và TP. Hà Nội, TP.HCM, TP. Đà Nẵng, tỉnh Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hoà, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu.
Thực hiện Quyết địnhcủa Tổng KTNN về kiểm toán việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp môi trường giai đoạn 2006-2008, Đoàn KTNN đã tiến hành kiểm toán tại 3 Bộ, 12 tỉnh thành từ 24/3-27/5/2009.
- Kiểm toán việc quản lý và sử dụng các khoản thu - chi, công tác lập, phân bổ dự toán, quyết toán kinh phí sự nghiệp môi trường giai đoạn 2006-2008;
- Kiểm toán việc chấp hành pháp luật, chính sách, chế độ quản lý tài chính, kế toán của Nhà nước.
Ông giải thích, việc đi sâu tính giá xử lý rác, phí thải... thì Kiểm toán Nhà nước không làm vì không có điều kiện, không có thời gian.
Nếu sai sẽ điều chỉnh, đính chính
Ngay sau khi VietNamNet đăng tải thông tin về việc thu phí nước thải tại TP.HCM "chưa đạt yêu cầu khi thu thiếu kịp thời, theo đơn vị tự khai, không nắm chính xác số đối tượng phải thu dẫn đến số đơn vị chưa nộp phí chiếm tỷ trọng lớn", Sở TN-MT TP đã có văn bản 1338/CCBCMT-TPMT, ngày 3/12, phản hồi và cho rằng đó là thông tin không chính xác.
Theo văn bản, hàng năm, Chi cục Bảo vệ Môi trường đều phối hợp các bên liên quan tiến hành điều tra, khảo sát và lấy mẫu tại các DN (khoảng 400 DN) để xác đinh lưu lượng, nồng độ các chất ô nhiễm.
Trước khi tiến hành, Chi cục phải thông báo trước nên nhiều DN đối phó bằng cách giảm công suất, ngưng hoat động các khâu phát thải, vận hành hệ thống xử lý nước thải hoặc pha loãng nồng độ nên việc lấy mẫu phân tích chưa chính xác và đúng với thực tế.
Hơn nữa, Sở TN-MT TP.HCM cũng nhận xét thông tin "TP.HCM chưa quản lý được 1.017 đơn vị" là không có cơ sở.
Cơ quan này lý giải, số DN phải nộp phí là 2.891, trong đó 1.108 DN nằm trong KCN-KCX là không phải đóng phí môi trưởng do Chi cục Bảo vệ Môi trrường đã thu tại các công ty hạ tầng KCN-KCX.
Còn 1.783 DN thì cơ quan này thường xuyên ra thông báo yêu cầu các DN kê khai, nộp phí, nay chỉ còn 262 DN không nộp (tính từ 2004 đến nay).
Trả lời VietNamNet, ông Lê Hoàng Quân, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước, khẳng định: kết luận mà Kiểm toán Nhà nước đưa ra căn cứ trên nội dung, biên bản xác nhận số liệu và kết quả làm việc giữa Tổ kiểm toán và đơn vị được kiểm toán, ở đây là Sở TN-MT, hai bên đã ký kết thì mới có.
Ông Quân cũng không bình luận lại ý kiến của UBND TP.HCM hay Sở TN-MT, bởi mọi thông tin phải dựa trên kết quả kiểm toán. Ông Quân cam kết Kiểm toán Nhà nước phải chịu trách nhiệm về kết luận của mình. Trong quá trình kiểm toán, có những việc ở Tổ không thể tự xử lý được thì ghi rõ về xin chỉ đạo của lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước.
Ông Quân cho biết, nếu có công văn phản hồi chính thức của đơn vị được kiểm toán, theo đúng luật, Kiểm toán Nhà nước phải xem lại kết luận của mình và cho kiểm tra lại. Bản thân Kiểm toán Nhà nước cũng không thể đúng hết được. Nếu kiểm tra lại là đúng thì Kiểm toán Nhà nước giữ nguyên quan điểm, còn sai thì phải điều chỉnh.
"Riêng phản ánh của Sở TN-MT hay UBND TP.HCM mới là ý kiến đưa ra trong cuộc họp HĐND TP.HCM chứ Kiểm toán Nhà nước cũng chưa nhận được khiếu nại đó bằng văn bản để có thể kiểm tra, trả lời", ông Quân nói.
Hà Yên (Vietnamnet)