| Ngân hàng Việt Á hạn chế cho vay mua chứng khoán, tập trung vốn để cho vay sản xuất kinh doanh cuối năm - Ảnh: Thanh Đạm |
Nếu đầu năm, các NH còn mạnh tay cho vay mua nhà trả góp đến 20 năm thì nay họ đã lẳng lặng rút xuống còn năm năm.
Dùng kỹ thuật để bớt cho vay
| Cho vay bất động sản tăng 20% Theo NH Nhà nước, đến giữa tháng 11, cho vay bất động sản đạt 166.500 tỉ đồng, tăng 20% so với đầu năm 2009. Cho vay chứng khoán đạt 11.900 tỉ đồng. Theo NH Nhà nước, tốc độ tăng tín dụng các lĩnh vực trên là bình thường, giúp thúc đẩy kinh tế nhưng không gây nên tình trạng đầu cơ, bằng chứng là giá bất động sản không tăng. |
Nhiều NH đã đưa ra những điều kiện vay chặt chẽ hơn. Chẳng hạn miếng đất hoặc căn nhà NH có thể định giá 1 tỉ đồng đầu năm nhưng đến nay định giá khoảng 700 triệu đồng, và cho vay khoảng 500 triệu đồng. Điều đó có nghĩa người kinh doanh phải chuẩn bị nhiều tiền hơn.
NH HSBC chỉ cho vay với điều kiện căn hộ đã có giấy tờ sở hữu, thu nhập từ lương và các nguồn khác có giấy tờ chứng minh trên 10 triệu đồng/tháng... NH An Bình từ chối cho vay mua đất nền, căn hộ. NH Kỹ Thương (Techcombank), NH Á Châu (ACB) cũng chỉ cho vay mua đất, nhà đã có giấy tờ hợp pháp...
Giám đốc khối khách hàng cá nhân một NH từng cho vay đến 25 năm cho biết chỉ còn ưu tiên giải quyết những hồ sơ vay từ năm năm trở lại, trường hợp cho vay mười năm thì NH rất “kén cá chọn canh”. Cụ thể, căn hộ thế chấp phải là sản phẩm được ưa chuộng trên thị trường, đặc biệt người vay còn phải thế chấp bằng nhà, đất đã có chủ quyền và có nguồn thu nhập từ lương ổn định để trả nợ.
Do thời gian trả nợ bị rút ngắn nên ít khách hàng đủ điều kiện vay, kể cả người có thu nhập hàng chục triệu đồng/tháng. Bà Hương (Q.3, TP.HCM), nhân viên một công ty xuất nhập khẩu, muốn vay 500 triệu đồng, NH duyệt cho vay bảy năm. Thu nhập hằng tháng của bà khoảng 12 triệu đồng nhưng với thời hạn vay ngắn như trên thì không đủ trả nợ, vì chỉ riêng tiền lãi và vốn gốc phải trả đã lên đến hơn 11 triệu đồng/tháng.
Việc rút ngắn thời hạn cho vay phổ biến ở nhiều NH, thực chất đó là cách từ chối cho vay của các NH thay vì treo bảng ngưng cho vay. Cũng có một số NH còn cho vay, như Techcombank nhưng cũng chỉ 12-15 năm.
Theo các NH, có nhiều lý do để không thể cho vay thời hạn dài lúc này, trong đó chủ yếu là khó huy động vốn do bị khống chế trần lãi suất huy động. Chưa kể người gửi tiền chỉ gửi ngắn hạn, trong khi thời gian cho vay mua bất động sản thường là vài năm trở lên.
Ngán lãi vay cao
Nhưng về phía người vay cũng đang không mặn mà đem hồ sơ đến NH vì lãi suất quá cao, trong khi thị trường bất động sản trầm lắng. So với mặt bằng lãi suất cho vay từ tháng 11 trở đi đã tăng 2-4%/năm.
Tại NH Á Châu lãi suất vay là 14,6%/năm, cố định trong ba tháng đầu, từ tháng thứ tư lãi suất sẽ bằng lãi suất huy động kỳ hạn 13 tháng cộng thêm 4,3-4,4%/năm. Tại NH An Bình, lãi suất thấp nhất 15%, cao nhất 16,5%/năm. NH Techcombank công bố lãi suất cho vay khoảng 15% nhưng lại thả nổi (tùy tình hình sẽ điều chỉnh). Tại NH HSBC là 14%/năm và thay đổi 6 tháng/lần.
Với cho vay để đầu tư chứng khoán, dù các NH còn hạn mức để cho vay chứng khoán nhưng ít NH muốn đổ vốn vào lĩnh vực này.
Chị Lê Thủy Dương (Q.8, TP.HCM) muốn vay 200 triệu đồng để mua trái phiếu chuyển đổi của SCB nhưng gõ cửa ba NH đều lắc đầu. Có NH đồng ý cho vay nhưng lại yêu cầu thế chấp bằng bất động sản chứ không nhận cầm cố chứng khoán. NH Á Châu có cho vay cầm cố chứng khoán nhưng chỉ ưu tiên những cổ phiếu có tính thanh khoản cao. Riêng các cổ phiếu chưa niêm yết thì chỉ gói gọn trong bốn cổ phiếu. Các NH cũng đưa ra điều kiện vay ngặt nghèo để hạn chế cho vay như chỉ cho vay bằng với mệnh giá chứng khoán cầm cố, cao nhất cũng không quá 40% thị giá của chứng khoán.
Nhiều NH chỉ nhận thế chấp bằng bất động sản khi vay tiền để mua chứng khoán. Tại Techcombank, khách hàng thế chấp bất động sản vay mua cổ phần nhưng nguồn trả nợ từ tiền lương sẽ được cho vay với lãi suất thỏa thuận và thời hạn vay không quá một năm rưỡi. Dù là vay để đầu tư nhưng khi cho cá nhân vay, hầu hết các NH đều xếp vào trường hợp vay tiêu dùng và áp dụng lãi suất cao hơn 12%/năm.
A.HỒNG- T.SƠN (Tuổi trẻ)