Theo ông Huy, chỉ có các ngân hàng thương mại mới đảm bảo cung ứng đầy đủ dịch vụ cho nhà đầu tư cũng như thực hiện tốt công tác quản lý rủi ro.
Nhiều nhà đầu tư phải chấp nhận rủi ro vì các sàn vàng luôn “nắm đằng chuôi”.
Nên nâng tỷ lệ ký quỹ
Nhiều chuyên gia tài chính nhận định rằng, trong khi hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản ngày càng phổ biến thì việc cấm sàn vàng hoạt động là khó khả thi. Hiện nay, thị trường tài chính Việt Nam và thế giới liên thông chặt chẽ nên nhà đầu tư có thể tìm cơ hội ở các sàn nước ngoài, bất chấp nguy cơ rủi ro cao. Trong khi đó, sàn vàng trong nước có khả năng hoạt động “chui”, rất khó kiểm soát.
Theo các chuyên gia tài chính, thay vì cấm, Chính phủ nên ban hành điều kiện nghiêm ngặt và giám sát chặt chẽ các sàn vàng, nâng tỷ lệ ký quỹ lên 50 - 100% để sàng lọc nhà đầu tư tham gia, nhất là khi dòng vốn vào sàn vàng hầu như không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh như vào thị trường chứng khoán.
Cả nước hiện có khoảng 20 sàn vàng, trong đó 5 sàn của ngân hàng, hai sàn liên kết ngân hàng với doanh nghiệp, còn lại là của các công ty kinh doanh vàng. Mỗi sàn có luật chơi khác nhau, chẳng hạn tỷ lệ ký quỹ ở sàn vàng ACB là 7%, sàn vàng Sacombank là 5%, sàn vàng 24 K là 1%.
Với sàn vàng Thế Giới (VTG), nhà đầu tư chỉ cần một đồng vốn có thể vay thêm 19 đồng. Sàn vàng ACB, Việt Á cho vay 14 lần so với vốn ban đầu. Tỷ lệ cảnh báo nộp thêm tiền ký quỹ phổ biến ở mức 3 - 4%. Chủ sàn xử lý tài khoản khi số tiền ký quỹ giảm còn 1 - 2%. Tỷ giá dùng để quy đổi giá vàng không thống nhất. Sàn vàng SJC - Eximbank, Sacombank quy định biên độ giá 2 - 5% so với giá vàng quy đổi, trong khi sàn vàng ACB, VGB lại không áp dụng biên độ...
Các sàn vàng tồn tại 3 - 4 năm nay, song không có khung pháp lý nên họ thường tự áp luật chơi theo hướng có lợi cho mình. Một số sàn vàng có lúc hành xử không minh bạch, ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền lợi khách hàng.
Phần lớn chủ sàn vàng vừa là nhà tổ chức dịch vụ, vừa mua bán trực tiếp với nhà đầu tư, trong khi nhà đầu tư phải ký văn bản xác nhận chấp nhận các rủi ro... Anh Trịnh Quốc Dũng ở phố Nguyễn Khắc Hiếu, Hà Nội trong vòng 20 phút mất hơn 100 triệu đồng vì sàn vàng áp dụng tỷ giá mới mà không thông báo cho nhà đầu tư. Có nhà đầu tư tranh chấp với sàn vàng với số tiền lên tới 1,5 tỷ đồng. Hiệu vàng Tuấn Tài, TP HCM nợ nần chồng chất khiến nhiều nhà đầu tư bao vây cửa hàng, gây mất trật tự trị an...
Sẽ sớm có khung pháp lý
Trong phiên họp thường kỳ tháng 11 của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê bình những cơ quan liên quan không sớm chấn chỉnh hoạt động của các sàn vàng và yêu cầu Ngân hàng Nhà nước sớm ban hành khung pháp lý trong lĩnh vực này.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cho biết, cơ quan này đang chờ Chính phủ phê duyệt một trong hai phương án xử lý sàn vàng: hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh của các sàn vàng; hoặc tiếp tục cho phép kinh doanh vàng trên tài khoản trong nước với mức độ quản lý chặt chẽ hơn, trong đó mức ký quỹ có thể lên đến 100%.
Dự thảo khung pháp lý quản lý sàn vàng đã được soạn và sửa tới hơn chục lần, dư luận cũng nhiều lần lên tiếng về những bất cập trong hoạt động tổ chức sàn vàng. Nhiều chuyên gia tài chính đánh giá việc Ngân hàng Nhà nước trình Chính phủ phương án về hoạt động của sàn vàng trong thời điểm này là muộn, song còn hơn không vì lộn xộn xung quanh hoạt động kinh doanh vàng đã đến mức báo động.