Người dân ven sông Hồng lao đao vì khô hạn

 

Đối mặt với hạn hán lịch sử, đời sống của người dân vùng ven đô vốn đã vất vả lại thêm điêu đứng.

 

Sông Hồng cạn trơ đáy mức kỷ lục.

 

 

Bước vào vụ đông, toàn bộ khu vực bãi ven sông và nội đồng (phía trong đê) thuộc địa phận xã Liên Mạc, huyện Từ Liêm (Hà Nội) được người dân trồng hoa màu, mấy tuần nay luôn đặt trong tình trạng thiếu nước tưới trầm trọng.

 

Chị Nguyễn Thị Luân, ở thôn Đồng, xã Liên Mạc cho biết: "Mùa khô những năm trước, vẫn lấy được nước từ ngoài sông. Nhưng năm nay, đất khô như rang, không có giọt nước nào. Tình hình này đã kéo dài cả tháng nay". Hơn 3 sào ruộng trồng rau muống của nhà chị do thiếu nước mà không thể tốt lên được, ngọn cứ choằn cả lại. Do khô hạn, nên cả cánh đồng này đối mặt với nạn chuột đồng phá hoại. Không còn cách nào khác, mấy hôm nay chị Luân phải cắt rau tận rễ đem phơi khô... rồi đốt.

 

Cách đó không xa, chị Trần Thu Hà (cũng ở xã Liên Mạc) phải chắt từng ca nước để tưới cho luống hành mới gieo của mình. Bình thường như mọi năm, chị Hà chỉ đi từ ruộng xuống sông gánh nước tưới có mấy bước chân thì bây giờ, quãng đường ấy đã kéo dài cả trăm mét.

 

Chị Hà đang chắt từng ca nước tưới cho luống hành đang khô như rang.

 

Đa số nông dân xã Liên Mạc chọn phương án thu hoạch non các ruộng hoa màu của mình, vì nghe thông tin hạn hán sẽ còn tiếp diễn trong vài tháng tới. Hiếm hoi trên cánh đồng, chỉ còn lão nông Đỗ Văn Lai (thôn Nội, xã Liên Mạc)vẫn chịu khó kĩu kịt gánh nước vượt hàng trăm mét về tưới cho mấy luống rau cải còn non của nhà mình. Lau vội mồ hôi, ông Lai cho biết, nước tưới hành ông phải lấy tận rãnh mương nhỏ, sục xuống cả bùn mới đầy được thùng nước. Ngày hai buổi, ông đánh vật với hai thùng nước trên vai hòng cứu vãn vụ đông đang có nguy cơ thất bát. "Chỗ này gần sông, dù đi xa nhưng còn có nước. Chứ ruộng của tôi trong nội đồng thì chịu chết khô", ông Lai cho biết.

 

 

Thị sát dọc sông Hồng thuộc địa phận Thủ đô, chúng tôi nhận thấy điểm cạn nhất thuộc quận Long Biên. Có đến hàng chục chiếc tàu, xà lan nằm nửa mình trên cát, mòn mỏi chờ nước về. Chủ tàu nào cũng bi quan, sốt ruột và không khỏi lo lắng. Anh Nguyễn Sỹ Thiện, chủ tàu PT.5949 cho biết, từ hơn 1 tháng nay, công việc kinh doanh của anh bị ngưng trệ do nước sông quá cạn. Số tiền gần 2 tỷ đồng anh mua tàu từ cuối năm 2007 đến giờ chưa trả hết nợ, trong khi tàu vẫn nằm chết một chỗ. Anh Thiện cho biết thêm, nếu mỗi chuyến hàng suôn sẻ, anh lãi được khoảng 1 đến 2 triệu đồng. "Nhưng mùa khô năm nay ác liệt thế này, tôi đi chuyến nào, lỗ chuyến ấy. Thời gian chờ đợi vẫn phải trả lương cho người làm, nuôi ăn mấy con người, anh bảo không nóng ruột sao được", anh Thiện tâm sự.

 

Không riêng gì anh Thiện, nhiều chủ tàu khác đều như "ngồi trên lửa". Khảo sát điểm cạn Bắc Biên, người dân ở đây cho biết, có những thời điểm, một ngày hơn 200 chiếc tàu, xà lan tự hành phải neo đậu vì cạn nước. Gần cả tháng này, tàu chở cát của Nguyễn Ngọc Long (huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) kẹt lại tại khu vực Chèm (Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội) để chờ... nước. Anh Long cho biết, từ Yên Bái về Hà Nội, con tàu với sức chứa 500 tấn của anh đã phải mất cả tuần lễ để vượt qua 3 luồng lạch cạn nhưng cuối cùng nằm chết gí ở đây. Tiền tỉ mua tàu có nguy cơ vỡ nợ.

 

Những con tàu, thuyền đã bị mắc cạn trên bến.

 

Thiếu nước không chỉ ảnh hưởng đến hoa màu, đến vận tải sông nước mà còn làm đời sống người dân ven sông càng thêm khó khăn. Nhiều ngày nay, cuộc sống gia đình bà Văn Thị Nại, bãi Phúc Xá bị đảo lộn. Thiếu nước sinh hoạt, gia đình bà phải đi mua từng xô nước với giá 2.000 - 3.000 đồng. Không chỉ riêng gia đình bà Nại, hàng chục hộ trong xóm lao động nghèo ven sông này chủ yếu sống bằng nghề thu mua đồng nát, cũng đều chung cảnh ngộ. "Dùng tiết kiệm lắm thì mỗi ngày cũng phải 2 gánh nước cho sinh hoạt, nhà nào đông người phải 3- 4 gánh. Trong khi, mức thu nhập bình quân mỗi lao động ở đây chỉ vào khoảng 15.000 - 20.000 đồng một ngày. Nói nhịn ăn mua nước tưởng là chuyện đùa mà lại thật", bà Nại bi quan.

 

Mọi năm, vào mùa khô, sông vẫn dồi dào nước, dân ven bãi vẫn giăng lưới bắt cá, được nhiều thì đem bán ngay trong xóm, ít thì cũng đủ cho bữa ăn gia đình. Nhưng năm nay, sông trở thành bãi cát khổng lồ, còn lại đâu đó đôi lạch nước sót lại ven những căn nhà nổi của xóm nghèo, nước đen kịt, đầy rác thải của các khu dân cư thì cá nào sống được? Trên con thuyền lụp xụp, vừa là phương tiện mưu sinh, vừa là nhà ở, chị Hoàng Thị Hồng ở xóm bãi giữa sông Hồng cho biết: "Có nước, mỗi mẻ lưới tôi cũng có thể đánh được khoảng vài cân cá, kiếm khoảng 30.000 - 40.000 đồng. Nhưng giờ, sông cạn, hết chỗ mưu sinh, đến tôm tép cũng khó kiếm, nói gì đến cá".

Chị Hồng và một số gia đình làng chài tại đây đã phải chuyển sang nhặt rác hoặc làm phao, lưới để mưu sinh.