Ngày 19/12/2009, Đại hội Đại biểu lần thứ II Hội Di sản văn hóa Việt Nam đã diễn ra ở Hà Nội.
Ban chấp hành Hội Di sản Văn hoá VN khoá mới
Cảm nhận đầu tiên là số lượng đại biểu có mặt tại Đại hội không nhiều như mong đợi, một số nhân vật "có tên có tuổi" đã tích cực tham gia phản biện bảo vệ di sản những năm qua, đã tham gia ban chấp hành đại hội lần trước, nhưng lần này lại không có mặt như GS Tô Ngọc Thanh, PGS Nguyễn Văn Huy, nhà sử học Dương Trung Quốc...
Chiều 19/12, Ban chấp hành mới đã họp phiên đầu tiên để bầu ra Chủ tịch, các Phó Chủ tịch Hội. Kết quả: GS Lưu Trần Tiêu: tái đắc cử Chủ tịch Hội. PSG Đỗ Văn Trụ, PGS Phạm Mai Hùng, PGS Đặng Văn Bài: tái đắc cử Phó Chủ tịch Hội. Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh tiếp tục là Chủ tịch danh dự Hội.
Phần việc được "chờ đợi" nhất là công bố danh sách Ban chấp hành mới, bởi chính họ sẽ quyết định bộ mặt của Hội trong 5 năm tới. Với phương án Ban chấp hành mới giảm xuống còn 53 ủy viên (thay vì 71 ủy viên như lần đầu), trong đó 1/3 số thành viên là những người lần đầu tham gia Hội, nhiều người khấp khởi hy vọng BCH mới sẽ tạo được cảm giác mới mẻ, đột phá.
Tiếc thay, phần lớn những thành viên mới ấy lại là người của khối "chính quyền" đương giữ các chức vị như Giám đốc, PGĐ Sở VH-TT-DL các tỉnh thành, nên hy vọng BCH Hội nhiệm kỳ mới sẽ chú trọng công tác phản biện để bảo vệ di sản trở nên... mong manh hơn.
Nếu đứng ở phía hội để phản biện bảo vệ di sản thì lúc đó chả nhẽ các vị lại phản biện với...chính mình? Bởi phần lớn những phản biện của Hội Di sản sẽ chỉ liên quan đến quyết định của chính quyền. Chưa kể, chỉ riêng công việc quản lý nhà nước đã chiếm quá nhiều thời gian, công sức, khó hy vọng các GĐ, PGĐ sở ấy sẽ ưu tiên cho công tác Hội, vốn là công tác "tự nguyện, tự túc (về kinh phí) và tự quản".
Chỉ diễn ra ngắn gọn trong một buổi sáng, Đại hội diễn ra suôn sẻ mà không hào hứng, mọi đề xuất của Đoàn chủ tịch đều được đại hội dễ dàng thông qua, từ các báo cáo tổng kết nhiệm kỳ trước, Báo cáo sửa đổi bổ sung Điều lệ Hội, đến Phương hướng nhân sự cũng như Phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ II.
Có lẽ, Hội Di sản cũng mới chỉ thành lập 5 năm, là hội xã hội nghề nghiệp không trông chờ vào hỗ trợ của nhà nước, việc vào ban chấp hành cũng không đem lại "quyền lợi" gì nên danh sách ban chấp hành, ban kiểm tra của nhiệm kỳ mới đều được thông qua "ngay tắp lự". Danh sách đề nghị cụ thể 53 thành viên do chính BCH cũ đề xuất cũng không vấp phải sự băn khoăn nào của các đại biểu tham dự đại hội.
Ông Phạm Quang Nghị, Bí thư thành ủy Hà Nội, cũng chia sẻ tâm huyết với đại hội: "Hội Di sản văn hóa phải sớm hình thành hệ tiêu chí để góp phần thẩm định giá trị của các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, để sáng suốt lựa chọn những di sản nào cần bảo tồn nguyên vẹn, những di sản nào phải "sắp xếp" lại để phục vụ cho yêu cầu phát triển, bởi sự lựa chọn giữa bảo tồn và phát triển luôn rất khó khăn. Những kinh nghiệm bảo tồn phát huy của thế giới có thể áp dụng vào Việt Nam như thế nào? Những tinh hoa nào của nhân loại ta cần tiếp thu?... Hội phải cung cấp cho các cơ quan nhà nước những kiến thức ấy".
Khánh Linh (Vietnamnet)