Sau gần 1 tuần trở giá, hôm 21/12, nhiệt độ ở vùng Tây Bắc vẫn ở mức 4-70C. Trên những khu vực như Sa Pa, Ô Quy Hồ (Lào Cai), Mù Cang Chải (Yên Bái), Sìn Hồ (Lai Châu) hay Mộc Châu (Sơn La)... không chỉ có giá rét cắt da, cắt thịt mà còn bị bao bọc lớp sương mù đặc quánh.
Vừa rét vừa hạn
Sáng 21/12, đường lên Sa Pa sương mù dày đặc, mưa nhỏ và rét tê tái. Thị trấn Sa Pa chìm trong biển sương mù trắng toát. Hầu hết các gia đình đều ở nhà, đốt lửa sưởi để tránh rét, hạn chế đi ra ngoài. Trên đường phố chỉ có những người dân tộc bán thổ cẩm, người nước ngoài giỏi chịu rét còn đi dạo.
Người dân huyện Sa Pa chủ động sơ tán trâu bò xuống vùng thấp tránh rét.
Ảnh: Q.Hồng
Rét đậm, rét hại đang ảnh hưởng xấu tới đời sống và sản xuất của người dân. Tại Sa Pa, sản xuất nông nghiệp chững lại, không thể gieo trồng hoa màu vì hạt sẽ thối ủng, không nảy mầm. Một số diện tích su su bị xoăn ngọn, táp lá, rụng quả, nông dân bị thất thu.
Để tránh rét cho gia súc, huyện Sa Pa đã cấp bạt dứa cho người dân che chắn chuồng trại. Về phía người dân, rút kinh nghiệm thiệt hại trong đợt rét mùa đông năm trước (2008) nên năm nay đã chủ động sơ tán trâu, bò xuống sát thành phố Lào Cai tránh rét; dùng xe máy đi xuống vùng thấp lấy cỏ, tuy nhiên chi phí vận chuyển tốn kém.
Lấy cỏ làm thức ăn cho trâu bò tránh rét và làm nhà tránh rét cho trâu bò tại Lào Cai.
Ảnh: Q.Hồng
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng - thuỷ văn Lào Cai, đây là đợt rét nặng thứ hai xảy ra ở Lào Cai (kể từ đầu mùa đông đến nay). Trung tâm này cho biết, từ nay đến Tết Nguyên đán, Lào Cai sẽ còn phải đối mặt với 1-2 đợt rét nặng và khô hạn.
Tại ven đường quốc lộ 6, đoạn gần thị trấn Mộc Châu (Sơn La), mấy hôm nay bắt đầu xuất hiện nhiều bếp lửa do dân qua đường đốt lên để sưởi ấm. Những bếp lửa đó mỗi lúc một thêm đông khi khách qua đường ghé lại để chống chọi lại với cái rét đang ngấm trong da thịt.
Ông Lử - người đốt một bếp lửa ven đường ở huyện Mộc Châu bảo: "Tôi vốn quen với cái lạnh nhiều năm rồi mà đợt này cũng thấy ngại ra khỏi nhà. Sáng nay nếu không phải đi tìm trâu lạc thì cũng không ra đây. Lạnh giá thế này dễ ốm lắm. Cái cây, cái hạt cũng không nảy mầm được đâu!".
Một người khách vừa bước xuống từ chiếc xe ô tô con, tranh thủ hơ tay, góp chuyện: "Bên phía Lào Cai còn lạnh hơn ở đây. Tôi từ Hà Nội lên đó mấy hôm trước vì nghe tin rằng có thể có tuyết rơi. Nhiều đoạn sương mù bên ấy cũng đặc quánh như bên này, cách nhau dăm ba mét nếu xe không có đèn là không nhận ra nhau. Những lúc sương mù đặc quá tôi còn bật thêm cả đèn xi nhan cho an toàn. Chiều qua, khi từ bên đó vòng sang đây, vùng Sa Pa vẫn chìm trong giá buốt".
Trong khi đó, ở nhiều xã vùng cao như Dìn Chin, Tả Ngải Chồ, Tả Gia Khâu (huyện Mường Khương, Lào Cai); Thào Chư Phìn, Sán Chải (huyện Si Ma Cai, Lào Cai)... đang bị khô hạn nặng.
Tại đây, người dân phải đi xa nhà 4-6km, dùng xe máy, trâu kéo những can nước 20 lít được hứng từ những “mó” nước rỉ ra từ vách đá, khe núi để ăn uống, tắm giặt rất tiết kiệm. Ở các thôn Dìn Chin (xã Dìn Chin), Tả Gia Khâu, La Măng (xã Tả Gia Khâu), hầu hết phụ nữ và trẻ em bỏ công việc nương rẫy để đi lấy nước sinh hoạt hàng ngày.
Cùng với rét, tình trạng khô hạn đang xảy ra tại nhiều khu vực ở Tây Bắc. Ảnh: Q.Hồng
Ngay tại thành phố Lào Cai, mực nước trên sông Hồng cũng xuống thấp kỷ lục và vẫn đang tiếp tục giảm. Ông Lưu Minh Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng - thuỷ văn Lào Cai cho biết: Mực nước thượng nguồn sông Hồng đo được lúc 7 giờ sáng nay tại chân cầu Cốc Lếu là 76,14 mét.
Mực nước trung bình của 10 ngày đầu tháng 12 là 76,14m, thấp hơn so với cùng kỳ là 0,31m. Mực nước trung bình tháng 11/2009 đạt 76,11m, thấp hơn 1,96m so với trung bình tháng 11/2008. Ðược biết, nước sông Hồng tại Lào Cai xuống thấp nhất là vào tháng 11/1958, đạt mức 75,45 m (thấp hơn mức nước hiện tại 0,69m).
Chưa nhìn thấy mặt trời đâu
Ngược quốc lộ 6 tiếp tục lên TP. Sơn La, chúng tôi bắt gặp rất nhiều bếp lửa ven đường đang có đầy người xúm xít hơ tay chân cho đỡ cóng và tranh thủ hít hơi nóng sưởi ấm cho lá phổi vừa bị "ướp lạnh".
Những bếp lửa xuất hiện ngày càng nhiều trên đường trong mùa giá rét.
Ảnh: Q.Hồng - D.K.Loan
Bà Hoàng Thị Hiên, chủ quán nước ở xã Chiềng Đông (Yên Châu, Sơn La), chỉ vào chậu than hồng bảo: "Đã gần tuần nay, hôm nào tôi cũng phải đốt lửa vào chậu, tiện cho việc sưởi lửa cả trong nhà mà không bị than tro làm bẩn màn, đệm. Mấy nhà bán máy sưởi bên kia đường vài hôm nay bán chạy đến quẩn cả chân, củi cũng chạy lắm, giá cao hơn bình thường từ 5 tới 10 ngàn đồng/gánh...".
Quan sát các bà, các chị đi chợ thì thấy mảnh khăn piêu thường ngày được quấn rất điệu đà, theo một phong cách riêng nay cũng được sử dụng hữu hiệu hơn. Các đầu piêu với tua chỉ ngũ sắc rực rỡ không còn rủ xuống trước trán để làm duyên mà được quấn thành 2 vòng qua trán và quanh cổ.
Chị Vi Thị Biên, nông dân bản Chiềng Đông cười: "Khăn piêu là nét đẹp riêng của trang phục Thái nhưng lạnh thế này phải tạm quên bản sắc thôi. Đội khăn như ngày thường thì gió lùa lạnh lắm. Con trâu, con bò, cái cây ngoài nương lúc lạnh thế này cũng được mặc áo, đốt lửa suởi, uống nước ấm mà".
Du khách nước ngoài thưởng thức... rét tại Sa Pa. Ảnh: Q.Hồng
"Nhiệt độ có nhích dần lên, tivi cũng thông báo như vậy nhưng vẫn thấy lạnh lắm, chưa nhìn thấy mặt trời đâu! Tốt nhất là cứ chủ động phòng chống rét, ai biết được với ông trời? Ngày mai, ngày kia có khi còn mưa nữa..." - người này nói.
Lụng thụng trong chiếc áo khoác dài quá khổ, anh Cầm Văn Thuỷ ở xã Chiềng Đen, TP Sơn La, lắc đầu: "Năm nay, không biết nông dân sẽ khó khăn đến đâu. Chưa vào vụ sản xuất đã gặp hết đợt rét này đến đợt rét khác, lại còn thiếu nước sản xuất nữa. Tốn nhiều củi sưởi lắm rồi! Khói ám đen cả mặt mà vẫn chưa thấy ông trời hết lạnh. Mới hơn 2 giờ chiều mà cả bản đã mù mù sương khói rồi, đêm nay lạnh thấu xương đây".
Quốc Hồng - Dương Kiều Loan (Vietnamnet)