“Công tác dự báo phải làm theo kiểu nhà giàu, không thể tư duy theo kiểu nhà nghèo được. Dù Việt Nam ta còn nghèo nhưng đầu tư cho khí tượng thủy văn (KTTV) phải theo kiểu các nước phát triển. Tầm nhìn cho ngành không phải 5 – 10 năm nữa mà là 30 năm”.
Đây là chỉ đạo cần làm gấp trong năm tới của Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên tại Hội nghị tổng kết công tác dự báo khí tượng thủy văn năm 2009.
Tin dự báo so với các nước chỉ chậm một ngày
 |
Việc xả lũ ở miền Trung năm nay gây nhiều tranh cãi. Ảnh TTO
|
Nhìn lại công tác dự báo của năm 2009, ông Bùi Minh Tăng, giám đốc Trung tâm KTTV quốc gia cho biết: “Do nhu cầu người dân cần thông tin sớm nên năm 2009, trung tâm đều dự báo thông tin bão, lũ sớm hơn 2 – 3 ngày. Mà sớm hơn thì đồng nghĩa với việc rủi ro nhiều hơn là điều tất yếu”.
Chúng ta đã có được sản phẩm dự báo tương đối sát và nếu so với các nước thì chỉ chậm chân một đến nửa ngày. Chỉ có hai trường hợp “không thể lường hết được” đó là cơn bão số 6, và cơn bão số 9.
Một nguyên nhân nữa khiến thông tin bị chậm trễ và thiếu chính xác so với thời điểm thông tin được đưa ra là do chênh lệch thời gian phát tin giữa nguồn tin và các kênh truyền thông, ông Tăng tổng kết.
Ngành cũng nhận thấy những bất cập trong quy trình vận hành xả lũ ở các hồ chứa cần phải thay đổi. Tính trong vòng 10 năm qua, những trận mưa lớn trong năm nay chưa phải là lớn nhất, nhưng lại gây ra lũ, lụt gây nhiều thiệt hại. Nguyên nhân chính vẫn là do nước lớn, nhưng một phần không nhỏ là do việc xả lũ ở các hồ chưa hợp lý. Nếu nước trong các hồ được xả bớt trước để đón mưa xuống thì sẽ không gây ra lũ lụt lớn như vậy.
Bộ trưởng: Phải chế biến nhiều "món" dự báo hơn cho dân!
Từ ý kiến của đại diện trung tâm và các đài của các vùng miền tham dự hội nghị, Bộ trưởng Bộ TN – MT Phạm Khôi Nguyên đánh giá: đòi hỏi của công chúng ngày càng khắt khe, thậm chí gay gắt hơn đối với dự báo khí tượng.
“Bản tin dự báo của chúng ta hiện tại vẫn như của 30 – 50 năm trước. Bão đang ở kinh độ, vĩ độ bao nhiêu…?! Trong khi nó đã vào đến đất liền rồi. Cần đa dạng hóa sản phẩm đầu ra của sản phẩm dự báo hơn nữa.
Sản phẩm dự báo của Trung tâm như là các nguyên liệu thịt, cá, rau, dưa… để có được mâm cỗ phù hợp cho từng người thì phải chế biến ra nhiều “món” khác cho phù hợp từ các nguyên liệu đó. Mỗi bản tin cho người dân (người đi biển, người trên đất liền), ban phòng chống lũ lụt trung ương, lãnh đạo ngành phải khác nhau.
Để sản phẩm đưa ra phù hợp với đúng người tiêu dùng, trong năm tới sẽ xúc tiến thành lập một trung tâm chuyên nghiên cứu sản phẩm đầu ra của dự báo.
Đồng thời, cần phân công mức độ thông tin rõ ràng giữa trung ương và địa phương cho phù hợp. Cần có một cam kết với các báo đài về việc đưa tin để đảm bảo số liệu dự báo đến với công chúng chính xác nhất” - Bộ trưởng chỉ đạo.
Trần Quỳnh (Khoa học Đời Sống)