Từ ngày 1/1/2010, hàng loạt văn bản luật, nghị định mới do Chính phủ ban hành có hiệu lực, áp dụng vào đời sống.
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài…, mức tiền lương thấp nhất trả cho người lao động qua học nghề phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng. Vùng I sẽ là 1,3 triệu đồng/tháng; vùng II là 1,19 triệu đồng; vùng III: 1,04 triệu và vùng IV: 1 triệu đồng/tháng.
8 tội danh không bị áp dụng hình phạt tử hình. Nghị quyết của Quốc hội, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự sẽ có hiệu lực áp dụng từ ngày 1/1/2010.
Theo đó, hình phạt tử hình sẽ không còn áp dụng đối với 8 tội danh, gồm: Hiếp dâm; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Buôn lậu; Làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, ngân phiếu giả, công trái giả; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Chiếm đoạt tàu bay, tàu thủy; Đưa hối lộ; Hủy hoại vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự.
 |
| Từ ngày 1/1/2010, nhà đầu tư chứng khoán phải đóng thuế thu nhập. Ảnh: Trung Kiên |
Về nguyên tắc áp dụng, nghị quyết của Quốc hội quy định hình phạt tử hình đã tuyên đối với 8 tội danh trên nhưng chưa thi hành thì chánh án TAND Tối cao chuyển hình phạt tử hình xuống hình phạt tù chung thân.
Bên cạnh đó, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự có bổ sung một số tội danh như “khủng bố”, “tài trợ khủng bố”, “truy cập bất hợp pháp vào mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số của người khác”, “vi phạm quy định về phòng ngừa sự cố môi trường”, “đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam”, “vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại”, “sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán”, “thao túng giá chứng khoán”...
Trong đó, tội danh “tài trợ khủng bố” (điều 230b) áp dụng đối với người có hành vi huy động, hỗ trợ tiền, tài sản dưới bất kỳ hình thức nào cho tổ chức, cá nhân khủng bố.
Tăng nặng hình phạt đối với các tội về kinh tế, môi trường. Về tội đánh bạc, luật sửa đổi quy định người được thua bằng tiền hoặc hiện vật tối thiểu 2 triệu đồng mới bị coi là phạm tội.
Nhà nước phải bồi thường cho những hành vi của người thi hành công vụ gây ra. Luật này quy định cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về vật chất, tổn thất về tinh thần do người thi hành công vụ gây ra trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng, thi hành án có quyền yêu cầu nhà nước bồi thường. Đây là lần đầu Việt Nam quy định rõ 11 hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra mà nhà nước phải bồi thường.
Trong đó, có những hành vi phổ biến như trong ban hành quyết định xử phạt hành chính; cấp, thu hồi giấy chứng nhận kinh doanh, giấy chứng nhận đầu tư và một số giấy tờ có giá trị khác; áp dụng thu phí, lệ phí, thuế, tiền sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng...
Người thi hành công vụ nếu phạm lỗi cố ý thì buộc phải trả lại một phần kinh phí nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại.
Thu thuế thu nhập với các nhà đầu tư chứng khoán. Sau một thời gian tạm ngưng triển khai, kể từ ngày 1/1/2010, ngành thuế sẽ chính thức triển khai việc thu thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh chứng khoán. Mức tạm thu là 0,1%/tổng giá trị bán khi phát sinh giao dịch bán chứng khoán.
Học sinh, sinh viên đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) bằng 3% mức lương tối thiểu. Còn mức đó BHYT của các đối tượng khác là 4,5% của mức tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, trợ cấp mất sức lao động. Nghị định cũng quy định rõ, từ ngày 1/1/2012, người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức đóng góp bằng 4,5% mức lương tối thiểu.
Xử phạt nặng gấp 20 lần nếu vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định 105, có hiệu lực từ ngày 1/1/2010, cho thấy rõ mức phạt tăng lên rất nhiều. Mức phạt tối đa trong vi phạm này cao gấp 20 lần so với trước mức phạt tiền của Nghị định 105 tăng lên khá nhiều. Nghị định 182 quy định 16 hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai, mức phạt cho một hành vi tối thiểu 100 ngàn đồng, tối đa 30 triệu đồng. Còn Nghị định 105 quy định 17 hành vi vi phạm, trong đó bỏ, sửa đổi một số hành vi cũ và bổ sung một số hành vi mới. Mức phạt tối thiểu được nâng lên 200.000 đồng và tối đa 500 triệu đồng.
Cũng từ ngày 1/1/2010, Luật Cán bộ, công chức có những điểm mới có hiệu lực. Theo đó, cơ quan tổ chức thi nâng ngạch tập trung vào một đầu mối là Bộ Nội vụ, có sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan. Cán bộ, công chức cấp xã khi thôi giữ chức vụ nếu đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật được xem xét chuyển thành công chức và được miễn chế độ tập sự, hưởng chế độ, chính sách liên tục.
Cán bộ, công chức đến tuổi nghỉ hưu sẽ được nghỉ hưu mà không kéo dài tuổi làm việc như trước đây, trừ cán bộ giữ chức vụ từ Bộ trưởng hoặc tương đương trở lên. Cán bộ, công chức có hai năm liên tiếp bị đánh giá từ mức hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực trở xuống sẽ được bố trí công tác khác hoặc miễn nhiệm, thôi việc.
Ngoài ra, một số luật, nghị định như: Ưu tiên sử dụng viện trợ phi chính phủ cho một số lĩnh vực; Hỗ trợ vốn ngân sách cho các khu kinh tế ven biển… cũng bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2010.