Lao động nông nghiệp, lao động tự do thu nhập còn cao hơn làm công nhân (CN) ở các đô thị, khu công nghiệp... Báo cáo mới đây về cung – cầu lao động của Bộ LĐ-TB-XH đã nói lên thực trạng trên.
Lương của người lao động bốc vác có thể kiếm được từ 80.000 đồng đến 120.000 đồng/ngày. Ảnh: N.Hữu
Lao động tự do... sướng hơn
Chị Nguyễn Thị Ánh làm CN cho một công ty may 100% vốn Đài Loan ở quận Gò Vấp – TPHCM từ năm 1999. Ngày mới vào, thu nhập của chị khoảng 1,2 triệu đồng/tháng. Sau 10 năm, hiện nay chị Ánh có thu nhập 2 triệu đồng/tháng. Năm năm trước, sau khi trừ các chi phí, mỗi tháng chị Ánh tích cóp được 5 phân vàng, còn hiện nay thì không đủ sống. Chị Nguyễn Thị Hoa làm CN may túi xách cho một công ty tư nhân ở quận 12 - TPHCM, sau 9 năm, thu nhập cũng chưa đến 2 triệu đồng/tháng. Sau khi trừ chi phí ăn, ở, sinh hoạt, chị Hoa không tích lũy được gì.
Trong khi đó, ngày càng nhiều lao động nữ chọn công việc phục vụ trong các hàng quán cà phê. Ở môi trường phục vụ lành mạnh, thu nhập của một nữ phục vụ quán cà phê đạt khoảng 1,5 triệu đồng/tháng. Đây cũng là khoản tích lũy được vì toàn bộ chi phí ăn, ở, đồng phục được chủ quán đài thọ. Đối với lao động nông nghiệp, 10 năm trước, giá một công cấy lúa 30.000 đồng, hiện nay đã tăng lên 80.000 đồng.
Báo cáo của Bộ LĐ-TB-XH nhận định: Tiền lương của người lao động (NLĐ) làm việc trong doanh nghiệp (DN) hiện nay thấp hơn tiền lương của lao động tự do, lao động nông nghiệp. Cụ thể, nếu tiền lương bậc 1 (hệ số lương 2,34) của lao động vừa tốt nghiệp đại học là 50.700 đồng/ngày thì lao động bốc vác, giúp việc gia đình, gặt lúa... có thể kiếm được từ 80.000 đồng - 120.000 đồng/ngày.
Cầm đồ, vay mượn để sống
Tại hội thảo tổ chức mới đây ở Hà Nội, Trung tâm Hợp tác Phát triển nguồn nhân lực (C&D) và Tổ chức Actionaid công bố kết quả khảo sát thực trạng về việc làm của CN tiến hành tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM với gần 110.000 người tham gia khảo sát cho thấy thu nhập thực tế của phần đông nữ CN nhập cư trong năm 2009 giảm từ 15% - 30%. Do thu nhập thấp, 42% nữ CN thỉnh thoảng và 8% thường xuyên cầm đồ, vay tiền hoặc mua chịu để sinh sống. Ngoài ra, số người chậm đóng tiền nhà trọ, tiền điện, mua chịu hàng hóa... cũng tăng nhiều.
Đánh giá về thực trạng tiền lương trong DN, ông Nguyễn Thanh Hòa, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH, cho rằng việc áp dụng chính sách tiền lương, thu nhập trong các DN chưa phản ánh đúng thực tế của thị trường lao động. Cũng theo ông Hòa, tiền lương của DN trả cho NLĐ chỉ cao hơn mức lương tối thiểu khoảng 7%. Mức tăng lương của NLĐ chưa bù đắp mức tăng giá sinh hoạt. Việc làm bấp bênh, thu nhập thấp chính là nguyên nhân khiến NLĐ rời bỏ DN, chuyển sang làm công việc khác hoặc trở về địa phương làm nông nghiệp, lao động tự do.
| 37% nữ công nhân thấy thu nhập “xấu hơn” Theo báo cáo của C&D và Actionaid, phần đông nữ CN cho biết cuộc sống hiện nay khó khăn hơn nhiều so với 1- 2 năm trước. So với cùng kỳ năm 2008, 37% nữ CN thấy thu nhập và cuộc sống “xấu hơn”, “khó khăn hơn”; 10% thấy cuộc sống “xấu hơn”, “khó khăn hơn rất nhiều”. Tỉ lệ nữ CN nhập cư có thu nhập và cuộc sống khó khăn nhất là ở Hà Nội (56%), tiếp đến là Đà Nẵng (45%) và TPHCM (42%). |