Quan sai, quan sửa
Quay trở lại thời điểm những năm 90, sau một thời gian sinh sống ổn định và không có tranh chấp với ai, xét thấy gia đình ông Trường và bà Râm quá khó khăn, UBND tỉnh Bắc Giang đã ra Quyết định 1732/QĐ-CT, cấp cho ông Vi Xuân Trường giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) với diện tích hơn 134m2.
Sau khi được cấp GCNQSDĐ, ông Trường đã nhờ bố đẻ của mình cất giữ. Đến năm 2001, phía huyện tiến hành kiểm tra giấy tờ lô đất mà gia đình ông Trường đang sinh sống. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, bố đẻ ông Trường không thể nhớ nổi là mình đã cất tờ GCNQSDĐ ở đâu.
Mảnh đất mà ông Trường đang sử dụng đã được UBND tỉnh Bắc Giang cấp GCNQSDĐ. Tuy nhiên, phía huyện lại cho rằng đó là đất chuyên dùng của huyện nên đã tiến hành cưỡng chế để thu hồi. Ảnh: Hoàng Sang.
Từ năm 2001-2004, UBND huyện Sơn Động đã liên tục thông báo về việc thu hồi GCNQSDĐ mà tỉnh Bắc Giang đã cấp cho ông Trường. Lý do mà phía huyện đưa ra là: ông Trường xây dựng nhà ở trên diện tích đất chuyên dùng của huyện; đơn vị tiến hành thẩm định đất đai để trình lên UBND tỉnh Bắc Giang cấp sổ đỏ cho ông Trường đã không làm đúng trình tự?!
Chính ông Nguyễn Thành Luân - Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện Sơn Động trong lần trả lời VietNamNet cũng thừa nhận: "Thực ra, một số cán bộ Phòng Tài nguyên Môi trường huyện thời điểm đó đã không làm đúng trách nhiệm của mình nên mới xảy ra tình trạng cấp "nhầm" cho hộ ông Trường. Phía tỉnh Bắc Giang khi thấy huyện trình lên thì ký và cấp GCNQSDĐ cho ông Trường mà thôi".
Ông Nguyễn Thành Luân - Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện Sơn Động cho rằng nguyên nhân dẫn đến sự việc "cấp nhầm" này là do một số cán bộ huyện Sơn Động làm sai. Cán bộ làm sai, nhưng rút cuộc chịu thiệt thòi vẫn là người dân. Ảnh: Hoàng Sang.
Tháng 4/2004, UBND huyện Sơn Động đã ra Quyết định số 125/QĐ-CT về việc thu hồi GCNQSDĐ do Phó Chủ tịch huyện Chu Quý Minh ký. Văn bản này nêu rõ: "Thu hồi, hủy bỏ GCNQSDĐ số 00085/QSDĐ ngày 26/12/1999 của ông Vi Xuân Trường ở khu 1, thị trấn An Châu. Thu hồi diện tích 134,1m2 đất đã ghi trên GCNQSDĐ để giao cho các hộ gia đình đã được UBND huyện cấp đất ở".
Việc UBND huyện tự ra quyết định thu hồi sổ đỏ của ông Trường đã gây bức xúc cho người dân nơi đây và gia đình. Bởi lẽ, lô đất mà ông Trường đang sử dụng được UBND tỉnh Bắc Giang cấp GCNQSDĐ, chỉ có UBND tỉnh Bắc Giang mới có thẩm quyền ra quyết định thu hồi. Chính vì lẽ đó, gia đình ông Trường đã làm đơn khởi kiện về Quyết định 125 của UBND huyện Sơn Động.
Nhận thấy phía huyện đã quá vội vã khi ra Quyết định 125, ngày 8/9/2004, UBND huyện Sơn Động đã ra Quyết định 1206/QĐ-CT, thu hồi hủy bỏ Quyết định 125/QĐ-CT. Lý do mà phía huyện đưa ra khi thu hồi quyết định này là do sai lỗi chính tả.
Tuy nhiên, trong lần làm việc với lãnh đạo huyện Sơn Động, ông Nguyễn Thành Luân lại cho rằng sở dĩ quyết định này bị hủy bỏ và thu hồi bởi lý do ban hành trái thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Đến ngày 4/10/2004, tỉnh Bắc Giang đã ra Quyết định 1549/QĐ-CT về việc thu hồi GCNQSDĐ của hộ ông Trường.
Thiệt hại vẫn là ở người dân
Sau khi tỉnh Bắc Giang ra Quyết định 1549/QĐ-CT, ông Trường đã lâm bệnh nặng và qua đời. Người nhà ông Trường lại tiếp tục làm đơn khiếu nại gửi lên Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
Tại bản án sơ thẩm số 1/2005/HCST ngày 21/9/2005, Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang đã bác đơn khởi kiện của gia đình ông Vi Xuân Trường, giữ nguyên Quyết định 1549 của UBND tỉnh Bắc Giang.
Quá bất bình về những phán quyết của tòa án, người đại diện hợp pháp của ông Vi Xuân Trường đã làm đơn kháng cáo, đề nghị hủy bản án sơ thẩm và hủy Quyết định 1549/QĐ-CT lên Tòa án nhân dân tối cao.
Tại phiên tòa phúc thẩm, phía đại diện gia đình ông Trường đã đưa ra những lý lẽ thuyết phục chứng minh rằng: ông Trường có quyền sử dụng toàn bộ diện tích đó vì đã được UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ.
Nhiều năm nay, gia đình bà Râm cặm cụi tới các cơ quan chức năng để đòi quyền lợi chính đáng cho bản thân mình. Số phận nhiều lúc tưởng dường như mỉm cười với người vợ chịu nhiều khổ đau và bất hạnh này nhưng cuối cùng tất cả đều đi vào ngõ cụt. Ảnh: Hoàng Sang
Phiên tòa cũng khẳng định: mảnh đất gia đình ông Vi Xuân Trường được các cơ quan có thẩm quyền cấp để ở từ năm 1998. Từ đó đến nay đã gần 20 năm, gia đình ông Trường sống ổn định và không có tranh chấp.
Cuối năm 1998, đầu năm 1999, Trung tâm đo đạc bản đồ tỉnh Bắc Giang đã lập tờ bản đồ số 11, được UBND thị trấn công nhận và Sở Địa chính Bắc Giang phê duyệt. Sau đó, mảnh đất này đã được UBND tỉnh Bắc Giang cấp GCNQSDĐ, công nhận quyền sử dụng hợp pháp của ông Trường với diện tích đất nói trên.
Phiên tòa cũng đã tuyên bố hủy bỏ quyết định thu hồi GCNQSDĐ của UBND tỉnh Bắc Giang và sửa bản án hành chính sơ thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
Niềm vui chưa đến được bao lâu thì đến ngày 15/7/2006, TAND tối cao có Quyết định số 4/2006/HC-GĐT về việc giám đốc thẩm bản án phúc thẩm và quyết định hủy án phúc thẩm, giữ nguyên án sơ thẩm của TAND tỉnh Bắc Giang.
Sau khi có quyết định từ giám đốc thẩm, phía huyện Sơn Động đã tiến hành cưỡng chế mảnh đất trên.
"Ngày huyện tiến hành cưỡng chế, chị Râm đang ốm liệt giường và đang phải truyền nước. Vậy mà phía huyện cũng cho người đến, đưa chị Râm ra nằm phía ngoài đường bất chấp anh em chúng tôi van xin. Chị dâu tôi đang ốm, họ có thể chờ ngày hôm sau đến cưỡng chế cũng được, hoặc có thể chờ chị tôi truyền xong chai nước rồi tiến hành cưỡng chế cũng chưa muộn mà"- anh Vi Đức Phồn uất nghẹn.
Chồng mất, bản thân đau ốm, một mình bà Râm đờ đẫn nhìn lực lượng cưỡng chế tiến hành phá bỏ ngôi nhà tạm bợ mà bà và 2 đứa con trú ngụ bấy lâu nay trong sự bất lực. Mảnh đất mà bà đã sử dụng ổn định lâu nay, đã được cấp sổ đỏ bỗng chốc bị phá tan hoang, bàn thờ tổ tiên và di ảnh người chồng quá cố cũng bị đưa đi đâu không ai rõ.
Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện Sơn Động, ông Nguyễn Thành Luân, thì cho rằng, để xảy ra tình trạng này, nguyên nhân đầu tiên là do cán bộ địa chính, Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Sơn Động đã làm không đúng.
Và đó cũng là cái lý để phía huyện cũng như tỉnh "vin" vào, tiến hành thu hồi toàn bộ diện tích, đẩy gia đình bà Râm ra lề đường.
Người dân nơi đây đang đặt câu hỏi: Cứ cho như lời của ông Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường nói nguyên nhân ban đầu là do một số lãnh đạo, vậy thì phải có biện pháp xử lý chứ. Chẳng lẽ, quan sai thì quan sửa, còn bao nhiêu tội vạ thì đổ hết xuống đầu người dân?
(Còn nữa)
Hoàng Sang (Vietnamnet)