Sắp tết, hàng lậu vẫn chảy qua vùng biên thuộc tỉnh Lạng Sơn như chuyện "vốn dĩ phải có". Tuy nhiên, hình thức không rầm rộ giống trảy hội như trước đây mà được thực hiện theo kiểu tranh thủ "giờ vàng".
| |
Đội chống buôn lậu huyện Văn Lãng kiểm tra một xe chở khách có dấu hiệu vận chuyển hàng lậu.
|
Đó là khoảng thời gian các lực lượng chức năng rời mắt khỏi các con đường mòn hai bên cánh của các cửa khẩu như: Tân Thanh, Cốc Nam, Cổng Trắng.
Hải quan làm, cửu vạn nghỉ
Tắc đường rồi, hải quan đang đứng chờ ở dưới” - một nữ cửu vạn trung niên than vãn khi đổ 3 chiếc chăn bông trên lưng vào một kho nằm sát cánh cổng sắt nối Lũng Vài với Hang Dơi, khi đó múi giờ bên phía VN đang chỉ 13h20. Cạnh đó, hàng chục phụ nữ khác nằm ngồi la liệt bên các tảng đá cùng những bao hàng lớn nhỏ buôn chuyện chờ đến giờ thông đường.
Dò hỏi chúng tôi được biết, cửu vạn “thất nghiệp” từ khoảng 9h sáng, bởi có cán bộ hải quan, biên phòng đang túc trực phía dưới đường nhựa. Các chủ hàng biết đường chưa đi được nên cũng chưa sang điều hàng về, hàng đang đi dở được đổ đống trong mấy kho tạm, sát vách chợ Lũng Vài.
Đống hàng vứt la liệt hai bên lối đi chủ yếu là chăn bông, quần áo và vài thùng quạt sưởi. “Đường khó đi nên chủ hàng chưa đánh hàng điện tử đắt tiền về” - người phụ nữ đổi tiền tên Hưng giải thích khi chúng tôi thắc mắc ít loại hàng được chuyển về VN.
Đến khoảng 14h50, nhận tín hiệu của "chim lợn", đám cửu vạn thồ hàng đứng bật dậy đeo hàng lên lưng rồi lao nhanh về phía Hang Dơi với thái độ rất khẩn trương. Các đám cửu từ trong lều tạm hay đang đốt lửa sưởi ấm sau các tảng đá lớn đều nhanh chân lao vào cuộc đua đưa hàng lậu về các kho tạm nằm sát đường 4B. Nhưng ngay sau đó, các cửu lại nhận được tín hiệu báo ngừng chuyển hàng. Lối mòn lại được trả lại trạng thái yên tĩnh như chưa hề có những bước chân rầm rập chuyển hàng lậu từ vài phút trước.
Với kiểu vận chuyển “tranh thủ” như thế này, có cảm giác hoạt động của dân buôn lậu được vận hành cấp tập khi có lệnh thông đường, guồng chân của đám cửu cũng được đẩy lên nhanh hơn để bù vào lúc ngồi không do vướng lực lượng chức năng. Chưa kể, buổi tối dân vận chuyển còn phải “làm việc bù” để kịp chuyển hàng của chủ về điểm tập kết. Đây cũng là thời điểm những chiếc “quan tài bay”, “ngựa sắt bất kham” hoạt động mạnh trên các tuyến đường liên xã để đẩy hàng vượt chốt kiểm tra.
Hàng hóa được “ém” trên đỉnh Thác Ném chờ lực lượng chức năng rút sẽ vận chuyển về VN.
Nhập lậu đủ loại hàng
Hàng nhập lậu qua biên giới Lạng Sơn có thể nói đủ các chủng loại, từ những thứ khoác trên người, treo trên tường, cho đến đồ cho vào trong bụng, thậm chí là những mặt hàng cấm và cả hàng giả, tiền giả. Trong năm 2009, Trạm kiểm soát liên ngành Dốc Quýt đã xử phạt vi phạm hành chính 783 vụ, tịch thu hàng hóa trị giá 3,95 tỉ đồng, trong đó có 326 vụ hàng hóa nhập lậu; 71 vụ vận chuyển hàng cấm (pháo hoa, pháo nổ, súng nhựa, đạn nhựa, kiếm sắt, dùi cui điện...) và 92 vụ vận chuyển gia cầm, nội tạng gia cầm, gia súc.
Còn tại cửa khẩu Hữu Nghị - địa điểm chủ yếu làm thông quan cho người, phương tiện, hàng hóa - lại chủ yếu xảy ra tình trạng gian lận thương mại. Chủ yếu các DN sử dụng thủ đoạn lợi dụng việc miễn kiểm tra đối với hàng hóa xuất - nhập khẩu để khai báo sai tên hàng, số lượng, chủng loại để trốn thuế; khai báo không đúng giá trị thực tế để giảm tiền thuế phải nộp. 103 vụ việc vi phạm tại đây trong năm 2009 đã được lập biên bản xử lý.
Rộng hơn, lực lượng hải quan trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với các lực lượng chống buôn lậu bắt giữ 586 vụ buôn lậu và gian lận thương mại, giá trị ước tính 14,9 tỉ đồng. Hải quan Lạng Sơn nhận xét tình hình buôn lậu, gian lận thương mại trên địa bàn giảm so với năm 2008.
Ông Nguyễn Công Trưởng - Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn - cho biết: “Tỉ giá hối đoái giữa tiền Trung Quốc và tỉ giá đồng Việt Nam liên tục tăng, nên mức mức chênh lệch về giá cả hàng hóa giữa hai nước không cao. Bên cạnh đó, lực lượng chống buôn lậu trên địa bàn đã vào cuộc tích cực, nên tình hình buôn lậu có chiều hướng giảm so với cùng kỳ 2008”.
Đúng là việc các lực lượng chống buôn lậu tại Lạng Sơn túc trực tại một số “điểm nóng” trên những cung đường vận chuyển hàng lậu để khiến tình trạng buôn lậu không diễn ra rầm rộ, công khai như trước. Thay vào đó, hoạt động buôn lậu được ví như những “sóng ngầm”, bề mặt phẳng lặng nhưng vẫn diễn ra như chuyện hàng ngày ở vùng biên.
Như ngày 12.1 vừa qua, các cơ quan chức năng đã bắt giữ 3 ôtô chở hơn 80 tấn thuốc bắc, 13 tấn kẹo, mứt không hóa đơn chứng từ khi đang vận chuyển về địa phận Hà Nội. “Bằng những cách nào đó”, số hàng lậu trên đã vượt qua nhiều rào kiểm soát của lực lượng chống buôn lậu vùng biên để tuồn sâu vào trong nội địa.
Có thể thấy, cùng với việc các lực lượng chức năng phải căng mình ra, dân buôn lậu vẫn tìm được cách thích nghi, hoạt động tinh vi hơn trước, như cách nói của một cán bộ thuộc lực lượng chống buôn lậu tại Lạng Sơn: “Chống buôn lậu rất mệt mỏi và phải chạy theo dân buôn. Chống thì cứ chống, còn buôn lậu vẫn cứ buôn lậu”.