Gần một tháng thực hiện Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) mới, cả người bệnh cùng cơ sở khám chữa bệnh (KCB) vẫn gặp nhiều phiền toái, thiệt thòi. Ngoài các nhóm đối tượng là trẻ em dưới 6 tuổi, người bị tai nạn giao thông (TNGT) đang gặp khó thì người nghèo khi tham gia KCB BHYT càng khó khăn thêm.
Một bệnh nhân diện BHYT đang được điều trị bệnh về trực tràng tại Khoa Ngoại tiêu hóa, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM)
Đã khổ lại gặp khó
Đối tượng bị tác động nhiều nhất trong việc đồng chi trả từ 5%-20% là nhóm bệnh nhân điều trị dài hạn xem “bệnh viện (BV) là nhà” như chạy thận nhân tạo, ung thư, tiểu đường...
Theo bác sĩ Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, một bệnh nhân chạy thận nhân tạo mỗi năm phải mất ít nhất 100 triệu đồng, nếu kéo dài 10 năm thì họ phải mất 1 tỉ đồng. Sẽ có rất ít người bệnh kham nổi chi phí này dù điều kiện kinh tế có khá giả chăng nữa.
Tại Khoa Chạy thận nhân tạo BV Chợ Rẫy, chị Huỳnh Thị Thu Thủy (ngụ Vĩnh Long, đang nuôi mẹ chạy thận nhân tạo tại đây gần nửa năm qua) cho biết mặc dù có BHYT (diện tự nguyện) nhưng gia đình đã tốn cả trăm triệu đồng chữa bệnh cho mẹ. Hiện nay, mỗi tháng gia đình chị Thủy phải mất hơn 10 triệu đồng cho 8 lần chạy thận.
Theo phân tích của chị Thủy, số tiền đồng chi trả 20% BHYT là hơn 3 triệu đồng/tháng, tiền thuốc cứ nửa tháng khoảng 600.000-800.000 đồng. Đã vậy, mẹ chị còn mắc bệnh tiểu đường nên tình hình càng khốn khó. “Cả 5 anh chị em chúng tôi ai có được bao nhiêu thì gom lại lo bệnh tật cho mẹ. Được đến đâu hay đến đó” – chị Thủy phân trần. Tương tự, anh T. (ngụ quận 7-TPHCM) cho biết: Vừa nghỉ việc để nuôi mẹ bị bệnh (là cán bộ hưu trí) cũng đang chạy thận nhân tạo mỗi tuần 3 lần tại đây. Trong một tháng qua, gia đình anh đã tốn 7 triệu đồng trị bệnh, chỉ riêng việc chạy thận nhân tạo, mặc dù có BHYT nhưng cứ sau 10 ngày là anh T. phải đóng 700.000 đồng.
Tại các BV Ung Bướu, Truyền máu Huyết học... người nghèo mắc bệnh nan y như: ung thư vú, u não, ung thư máu... cũng chới với khi đồng chi trả. Nhiều trường hợp cùng quẫn, trốn viện, phó thác tính mạng cho số phận.
Giải pháp tình thế!
Tinh thần của Luật BHYT mới nhằm mục đích tạo an sinh xã hội, trong đó yếu tố quan trọng nhất là bảo đảm người bệnh luôn được được chữa trị trong điều kiện tốt nhất dù hoàn cảnh của họ như thế nào. Thực tế, mục đích trên chưa thực hiện được.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thu Lành, Trưởng Khoa Chạy thận nhân tạo, BV Chợ Rẫy, cho biết: Bệnh nhân chạy thận nhân tạo phải chung sống với bệnh tật suốt đời. Hiện khoa đang điều trị cho 400 bệnh nhân chạy thận nhân tạo, trong đó chạy thận nhân tạo hằng ngày là 200 người. Trước khi Luật BHYT mới áp dụng thực hiện, BV cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp “làm việc tư tưởng” với người bệnh, thân nhân để họ thấu hiểu. Chia sẻ với những khó khăn mới này của người bệnh, các bác sĩ cũng thường xuyên tư vấn bệnh nhân sao cho phù hợp từng hoàn cảnh, chi phí điều trị rẻ mà chất lượng tốt nhất. Ngoài ra, BV cũng dùng Quỹ Y tế xã hội đang có để hỗ trợ bệnh nhân chạy thận nhân tạo thực sự khó khăn.
Bác sĩ Lê Hoàng Minh, Giám đốc BV Ung Bướu, cho biết điều trị bệnh ung thư là vô cùng tốn kém vì chi phí thuốc men, kỹ thuật rất cao. Trong gần 1.700 bệnh nhân KCB mỗi ngày tại BV đã có 70% là diện BHYT. Trước mắt, BV dùng “Quỹ sổ vàng” của mình để giúp phần nào chi phí điều trị cho bệnh nhân nghèo. Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế. Theo ông Cao Văn Sang, Giám đốc BHXH TPHCM, người nghèo sống tại TPHCM trước đây nay được xếp vào diện cận nghèo nên khi KCB BHYT mới, họ phải đồng chi trả 20%. “Đây là cả vấn đề đối với người mắc các bệnh mãn tính” - ông Sang nói.
Sở Y tế TP cũng vừa có bản đề nghị UBND TP trích ngân sách hỗ trợ viện phí cho bệnh nhân nghèo chạy thận nhân tạo và bệnh nhân diện cận nghèo. Bộ Y tế đang tính tới phương án sử dụng Quỹ KCB cho người nghèo (Quỹ 139) để hỗ trợ. Bộ cũng yêu cầu trong khi chờ báo cáo Thủ tướng về vấn đề trên, các cơ sở điều trị bảo đảm công tác KCB cho người bệnh dù họ chưa hoặc không có đủ khả năng đồng chi trả khi KCB.