Hàng trăm xe chở nông sản xuất sang Trung Quốc lại bị ùn tắc tại cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) trong vài ngày qua đã khiến nhiều chủ hàng khóc ròng vì đứng trước nguy cơ hàng hóa hư thối.
| Xe tải chở nông sản bị kẹt dài hàng kilômet tại cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) - Ảnh: TRÍ DŨNG |
Nhiều chủ hàng cho biết tình trạng này năm nào cũng diễn ra, chỉ có điều năm nay xảy ra sớm hơn ngay trước dịp Tết Nguyên đán.
Đến chiều 29-1, đoàn xe chở hoa quả xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn còn xếp hàng kéo dài khoảng 3km từ ngã ba Pắc Luống đến tận khu vực cửa khẩu Tân Thanh. Tại đây, không khí như đặc quánh bởi khói xe và hàng loạt xe có hệ thống lạnh để bảo quản hoa quả đồng loạt mở máy rầm rầm. Nhiều xe bị tắc nằm kẹt lại đây đã đến ngày thứ tư, nhưng vẫn chưa thể xuất được.
Hầu hết các xe bị kẹt tại khu vực Tân Thanh đều chở thanh long, dưa hấu, chuối... Do đó, nguy cơ thiệt hại đối với nhiều chủ hàng là rất lớn. Chị Thu, một chủ hàng dưa hấu đánh từ ĐBSCL ra, tâm sự: “Chậm giờ nào, ngày nào là chúng tôi mất tiền ngày đấy. Bởi không chỉ phải mất thêm chi phí xe, ăn ở... mà hàng của chúng tôi có khả năng phải đổ bỏ do thời tiết đang nóng lên”.
Theo ông Nguyễn Hữu Vượng - chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu Tân Thanh, hiện khu vực miền Trung, miền Nam đang vào vụ thu hoạch hoa quả như thanh long, dưa hấu..., đồng thời vào thời điểm giáp tết cổ truyền của Trung Quốc, nên nhiều doanh nghiệp đã tập trung đẩy mạnh xuất khẩu nông sản sang nước bạn.
Lượng xe hàng về cửa khẩu cùng một lúc quá nhiều, trong khi phía Trung Quốc nhập hàng với số lượng hạn chế. Do vậy đã xảy ra tình trạng ách tắc như hiện nay. Một nguyên nhân khác, theo ông Nguyễn Hữu Vượng, đó là hầu hết các chủ hàng xuất hoa quả qua cửa khẩu Tân Thanh đều không tuân thủ quy định của Bộ NN&PTNT về việc phải có giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa.
Theo giải thích của các chủ hàng, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa chỉ có lợi khi xuất khẩu đường chính ngạch, còn đây là trao đổi biên mậu, không có cũng không sao. Tuy vậy, việc không có giấy chứng nhận sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến việc chứng nhận chất lượng hàng hoa quả của VN, và vì lý do này, phía thương nhân Trung Quốc đã ép giá nhiều mặt hàng.
Bên cạnh đó, lượng xe lên cửa khẩu quá lớn trong khi năng lực bến bãi không thể đáp ứng kịp. Ông Nguyên Xuân Tiến, giám đốc Công ty CP đầu tư và phát triển thương mại Tam Thanh - đơn vị chịu trách nhiệm điều phối xe vào khu kiểm hóa Tân Thanh, cho biết: “Hiện dung lượng chứa của bãi kiểm hóa cửa khẩu Tân Thanh chỉ khoảng 100 xe. Bến bãi quá tải khiến xe phải đỗ tràn cả trên đường là điều tất yếu”.
Ông Tiến cho biết thêm cứ một xe được thông quan thì lại có vài ba xe khác vào, dẫn tới ách tắc kéo dài. Trong những ngày qua, mặc dù các cơ quan chức năng đã tăng cường lực lượng, làm thêm giờ, nỗ lực tạo điều kiện để các xe hàng được thông quan một cách nhanh nhất và đảm bảo an ninh trật tự tại nơi ách tắc, nhưng xem ra những biện pháp tạm thời này cũng chưa cải thiện được tình hình là bao nhiêu, trong khi đó theo thông tin thì xe hoa quả từ các tỉnh vẫn tiếp tục tiến về cửa khẩu.
TRÍ DŨNG - LÊ MINH (Tuổi trẻ)
Ách tắc không phải do áp dụng quy định mới
Theo ông Phùng Hữu Hào - cục phó Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Bộ NN&PTNT), hiện tượng ách tắc hàng trái cây VN tại cửa khẩu Tân Thanh không phải do phía Trung Quốc áp dụng các quy định về xuất xứ nguồn gốc hàng hóa. “Lượng hàng hóa bà con vận chuyển quá nhiều trong khi cơ sở hạ tầng đường sá, bến bãi và năng lực xử lý tại cửa khẩu không đáp ứng kịp nên xảy ra ùn tắc” - ông Hào nói.
Ông Hào cho biết theo thỏa thuận của hai bên, VN đã gửi danh sách các cơ sở sản xuất, đóng gói, kinh doanh và vùng trồng cho Trung Quốc. Nhưng do điều kiện canh tác của VN còn nhiều lạc hậu, đoàn công tác của VN cũng đã đàm phán với phía Trung Quốc để lùi thời gian thực hiện các quy định này tới đầu năm 2011.
TRẦN MẠNH