- Năm 2010, chính sách tiền tệ được Ngân hàng Nhà nước đưa ra tại Hội nghị tổng kết ngành là linh hoạt. Vậy Thống đốc có thể cho biết cụ thể linh hoạt trong những trường hợp nào?
- Năm 2010, chính sách tiền tệ có thể sẽ thắt chặt vì những mục tiêu mới. Bây giờ tình hình kinh tế trên thế giới cũng như trong nước đã khác rất nhiều so với thời điểm trước, phải chọn lựa ổn định kinh tế vĩ mô mà trong đó có mục tiêu lớn là ổn định tâm lý người dân và cả doanh nghiệp.
Chính sách tiền tệ năm 2010 sẽ là linh hoạt và thận trọng, mở rộng tín dụng phù hợp với kinh tế vĩ mô, tăng trưởng theo mục tiêu nào thì đầu tư vào đó, chúng tôi không khuyến khích phi sản xuất. Tôi sẽ chỉ đạo tăng trưởng tín dụng phù hợp kinh tế vĩ mô. Mục tiêu cụ thể, tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán năm tới là khoảng 25%, còn chính sách tỷ giá là vấn đề rất khó. Việt Nam đang theo đuổi chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt theo cung cầu thị trường, có quản lý. Nhiều người khuyên tôi nên phá giá thêm nhưng vấn đề này phải cân đối giữa nợ quốc gia, nợ doanh nghiệp và tác động lạm phát. Đầu thập kỷ 90, tỷ giá từ 7.000 - 13.000 đồng một USD bây giờ trả 13.000 - 18.000 đồng thì doanh nghiệp nào chịu nổi, nợ Nhà nước hay nợ Chính phủ cũng thế.
Tiếp theo là khi điều chỉnh tỷ giá sẽ tác động mạnh đến lạm phát. Ví dụ: khi giá xăng dầu đang là 78 USD một thùng, nếu điều chỉnh tăng tỷ giá, lập tức giá xăng tăng thêm, đẩy giá các hàng hóa khác cao thêm. Nếu điều chỉnh mà giá xăng lên đến 90 USD thì tăng mạnh lắm. Chúng ta cố ổn định kinh tế vĩ mô là kiểm soát lạm phát, chứ không thế nói kiểm soát lạm phát là dễ hơn chống suy giảm.
 |
| Việt Nam đang theo đuổi chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt theo cung cầu thị trường, có quản lý. |
- Năm 2009, nhiều chính sách được thay đổi bất ngờ, các ngân hàng mong muốn có một chính sách dài hơi hơn để họ chủ động hoạt động. Thống đốc nghĩ sao về điều này?
- Mong muốn đó là hoàn toàn chính đáng nhưng phải là trong điều kiện nền kinh tế ổn định, còn hiện nay Việt Nam cũng như các nền kinh tế khác đều đang chống chọi với khủng hoảng kinh tế, trong trường hợp như vậy, làm sao có thể đưa ra được những chính sách dài hạn. Các công cụ chính sách tiền tệ không phải muốn thay đổi thế nào là thay đổi.
Tất cả nhà kinh tế hàng đầu thế giới và ngay cả IMF (Quỹ Tiền tệ quốc tế) trong thời gian vừa qua cũng rất khó đưa ra được những thông điệp nào mang tính dài hơi. Ngay cả tại Hội nghị thường niên IMF/WB (Ngân hàng Thế giới) tổ chức vừa qua tại Thổ Nhĩ Kỳ, với tư cách là chủ tịch hội nghị, tôi và các đồng nghiệp trên toàn thế giới cũng chỉ biết kêu gọi cộng đồng tài chính toàn thế giới một cách chung chung như “thế giới cần siết chặt tay nhau hơn nữa”, “tự mình quản lý hiệu quả các chính sách của đất nước mình”, “các định chế tài chính lớn như IMF/WB phải nỗ lực giảm nghèo đói”, “các nước cần xem lại cơ chế quản lý kinh tế để nâng cao hiệu quả kinh tế”, “phát triển nhưng phải lo đến biến đổi khí hậu”… Nói cụ thể thì cũng rất khó.
- Năm 2009, không thể không nhắc đến gói hỗ trợ lãi suất. Đến thời điểm này,chính sách đó đã hoàn thành sứ mệnh, Thống đốc có thể nói một chút về vấn đề này?
- Nhìn lại chính sách tiền tệ năm 2009 không thể không nhắc đến gói hỗ trợ lãi suất. Đầu tháng 11/2009, khi đánh giá lại toàn bộ hiệu quả gói kích thích để kết thúc đúng thời hạn Quyết định 131 vào 31/12/2009 thì có một số ý kiến cho rằng, ên kéo dài thêm một thời gian để tránh “sốc” cho doanh nghiệp vì nền kinh tế chưa khỏe. Thủ tướng cũng nói là nghiên cứu kéo dài thêm nhưng hạ mức hỗ trợ xuống 2%. Tuy nhiên, vừa họp xong thì giá vàng lên ào ào, đặc biệt là từ ngày 11/11 trở đi, tác động rất xấu đến quản lý vĩ mô. Vì thế, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ của tháng 11/2009, tôi đã nêu thẳng quan điểm, nếu kéo dài chính sách hỗ trợ lãi suất sẽ ảnh hưởng rất xấu đến chính sách vĩ mô. Sau đó Quốc hội đã quyết định nên dừng gói hỗ trợ lãi suất đúng hạn. Bất cứ quốc gia nào cũng phải chọn lựa như thế: lúc thuận lợi thì chọn tăng trưởng, lúc khó khăn thì phải chọn ổn định. Quyết định dừng gói hỗ trợ lãi suất chỉ đơn giản là vì nó đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, chứ không phải là động thái nằm trong chủ trương thắt chặt tiền tệ của NHNN như một số ý kiến trên báo chí. Bởi vì đã là thắt chặt tiền tệ là “nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc”, “nâng lãi suất cao”, rút bớt tiền từ lưu thông qua phát hành tín phiếu Ngân hàng Nhà nước…
- Tin đồn trên thị trường 2009 phát tác nhiều. Ngân hàng Nhà nước có giải pháp gì để hạn chế tình trạng này, thưa Thống đốc?
- Năm 2009, tin đồn phát tác trên thị trường nhiều quá. Phải thừa nhận thực tế đầu cơ là bạn đồng hành của kinh tế thị trường. Đến một đoạn nào đó nó tác động tâm lý, như khủng hoảng thì nhà đầu cơ khai thác. Hơn nữa, chính sách của mình bây giờ bàn rộng quá. Mình bàn ban đêm, sáng làm sớm mà vẫn rò rỉ. Quyết định điều chỉnh chính sách tiền tệ cuối tháng 11 vừa rồi tôi bàn xong chiều thứ 2, sang thứ 3 trình và quyết định thế mà vẫn rò rỉ. Vì vậy, vai trò của công tác truyền thông đối với NHNN chúng tôi cho là rất quan trọng.
Hải Minh ghi (Đất việt)