“Cái cảm giác được thần thánh nhập vào và làm cho mình bỗng dưng thanh thản, nhẹ nhàng thật sự rất khó tả. Năm nào mình cũng dành nhiều thời gian và công sức để chuẩn bị lễ “đón thánh” thật chu đáo” -chị Nguyễn Thị Thủy, một cô đồng (ngụ tại Sóc Sơn, Hà Nội) - chia sẻ.
Chuyển công tác để hầu thánh
Tìm gặp chị Thủy, chúng tôi khá bất ngờ khi biết chị là một giáo viên có tiếng trong vùng. Hàng xóm bây giờ không gọi chị là cô giáo nữa mà là “cô đồng”. Càng bất ngờ hơn khi được diện kiến chị, một người phụ nữ có khuôn mặt đẹp, phúc hậu, đôi môi đỏ, giọng nhỏ nhẹ.
Chị kể, từ nhiều năm nay chị bị bệnh tật triền miên. Chạy chữa nhiều nơi nhưng không khỏi. Cách đây vài tháng, chị đi lễ đền gặp một chị trong bản hội bây giờ giới thiệu về hầu đồng, hầu bóng có thể chữa bệnh, chị cũng muốn thử xem sao.
Chồng chị, giám đốc một công ty có tiếng ở Hà Nội, lúc đầu còn phản đối chuyện chị hầu thánh. Nhưng dần dần, thấy vợ khỏe mạnh và vui vẻ hơn sau mỗi lần lên đồng, anh cũng chiều vợ. Kể từ đó, chị xin chuyển công tác chủ nhiệm sang giảng dạy thông thường để có nhiều thời gian tụ họp cùng bản hội.
Mới đây, một thầy khấn mà chị vẫn chăm chỉ đi theo, ấn định địa điểm linh thiêng phù hợp với căn của chị năm nay là ở đền Quan, thôn Thanh Sơn, phường Vũ Ninh TP.Bắc Ninh. Chị vội về Bắc Ninh đặt trước cho nhà đền 500.000 đồng và kèm để bồi dưỡng các ông bà trông đền vài trăm để tiện bề giúp đỡ. Chị mất mấy ngày đi đặt dàn cung văn, chọn lựa nhạc trống và người hát sao cho phù hợp.
 |
| Hoa quả, bánh kẹo... được lựa chọn và sắp đặt cầu kỳ. |
Nhưng việc chuẩn bị quan trọng nhất là đặt vàng mã. Chị lại phải về vùng chuyên làm đồ mã đẹp ở Đông Hồ, Bắc Ninh, đặt trước theo khuôn mẫu mà thầy bảo gồm có voi, ngựa, thuyền, hình nộm người… tất cả đều phải bằng giấy bóng, trơn đẹp.
 |
| Ngựa, voi, thuyền và hình nhân bằng giấy dựng ngoài sân chờ làm phép |
Sau một vài câu chuyện xã giao, và tỏ ý muốn đi theo chị để xem và tìm hiểu hầu đồng, hầu bóng trong tín ngưỡng Thờ mẫu tam phủ để phục vụ cho bài khóa luận tốt nghiệp sắp tới, chị đồng ý cho chúng tôi đi cùng.
Chiếc xe xuất phát lúc 3 giờ chiều từ Sóc Sơn, Hà Nội về Bắc Ninh chở theo cả một khối vật tư hàng hóa khổng lồ lên một chiếc xe tải cỡ lớn. Nào là hoa quả, bia, rượu, nước ngọt, mì chính, bánh kẹo thuốc lá và đặc biệt là hàng lớp vàng mã được trang trí cầu kì. Thứ nào cũng tính đơn vị hàng trăm trở lên, rồi cỗ bàn cho từng ấy người ăn trưa. Thêm cả một vali to đùng đựng đầy quần áo, có cả thảy gần 20 bộ trang phục khác nhau phục vụ cho giá đồng, mỗi bộ cũng tính tiền triệu trở lên.
Đêm trước buổi lễ hầu, chị thức trắng, hồi hộp chờ đợi.
Rộn ràng trống gọi người hầu
Sáng sớm, chị bắt đầu sửa soạn đồ lễ. Một lát sau, 4 người bạn cùng trong bản hội đồng thời là tứ trụ của buổi hầu đến để giúp chị bày biện. Suốt 3 tiếng đồng hồ, thầy cúng làm các nghi lễ khấn bái, cầu xin thánh thần.
Đến khoảng 12h30, từ chính điện tiếng kèn, trống rộn ràng thúc giục mọi người vào dự lễ. Hôm nay sẽ có đồng trưởng trong hội ở Bắc Ninh hầu trước để “dẫn đường”.
Chính điện, một bàn thờ to và nghi ngút khói hương, những cây nến và đèn điện được thắp sáng lung linh. Trên điện gồm các mâm tiền vàng, hoa quả tươi cùng hàng trăm thứ đồ cúng lễ. Những mâm lễ quả được xếp theo hình nón trông thật bắt mắt. Một cụ già ngồi cạnh, thủ thỉ vào tai tôi: “Mỗi lễ này, ít nhất cũng phải hàng chục triệu đồng đấy”.
Đúng 13h, buổi lễ bắt đầu. Tiếng trống, tiếng đàn đổ dồn dập kèm theo giọng hát réo rắt khi lên bổng, lúc xuống trầm. Các con nhang thi nhau khấn vái.
 |
| Cô đồng oai phong múa vũ khí |
Chỉ trong mấy phút người đồng trưởng cũng là cô đồng đã thành một viên quan triều đình oai phong, bệ vệ, mũ áo cân đai, cầm vũ khí múa quay cuồng. Sau đó, nhanh chóng bỏ vũ khí, cô kẹp 4 nén nhang nghi ngút vào kẽ ngón tay múa tiếp.
Miệng cô chúm chím cười, mắt long lanh nhìn thẳng chiếc bàn thờ. Chừng được 10 phút thì cô ngồi xuống. Cứ 20 phút sẽ hết một giá hầu trong 20 giá của một vấn hầu. Một lát cô lại thành một thiếu nữ xinh xắn, rồi một cô gái dân tộc,…
Sau những giá “dẫn đường”, chị Thủy cũng được cho lên điện hầu thánh Mẫu. Bốn người phụ giúp lại thoăn thoắt thay áo, trang điểm cho chị.
Giọng hát văn vẫn réo rắt, lúc chán chường, não nề, khi ưu tư, phiền muộn. Tâm trạng của các đệ tử vì thế cũng liên tục thay đổi, thỉnh thoảng cao hứng chị Thủy trong vai cô đồng lại cất tiếng... hú khiến con nhang đệ tử vỗ tay rào rào.
 |
| Thủ thỉ cầu xin bên tai "Thánh" |
Màn tung tiền lộc là sôi động nhất. Từ già trẻ lớn bé đều ào lên, xô đẩy để cố lấy được lộc mang về. Chị Thủy cho rằng, tán lộc nhiều thì được thánh ban lại cho nhiều lộc nên cũng không tiếc tung ra những đồng 5000, 10.000, 20.000 thậm chí có khi cả 100.000 đồng.
Đến giá thứ 20, lúc đó đã 22 giờ, đồ lễ mới được phát hết. Chúng tôi cùng đoàn chị Thủy về đến Hà Nội thì đã sang ngày mới.
Trên đường về, một người họ hàng của chị Thủy kể, chồng chị những ngày này, vừa bận bịu việc cơ quan, việc chăm lo con cái ở nhà lại vừa lo lắng cho chị đi xa.
Ngày trước, chị vốn nổi tiếng trong vùng là người vợ đảm đang tháo vát. Chồng và con chị ít khi ra ngoài ăn sáng vì lúc nào chị cũng dậy thật sớm nấu nướng. Nhờ có chị mà anh rất yên tâm cho công việc kinh doanh. Một vài buổi trong tuần chị cũng dành thời gian để bồi dưỡng các em học sinh giỏi.
Nhưng kể từ khi chị theo chân các thầy và bản hội, bếp nhà chị thường xuyên để lạnh tanh. Mới đây, chồng chị đã phải thuê 1 ô sin về cơm nước cho các cháu. Được thể, chị càng chăm chỉ đi chùa, đền, khắp nơi nhân dịp hội hè đầu năm. Chồng chị chỉ còn biết quan tâm vợ bằng cách gọi điện hỏi thăm và không quên nhắc "nếu mình thiếu tiền thì bảo anh một câu".
Đúng lúc ấy, chúng tôi cũng nghe loáng thoáng tiếng chị Thủy trò chuyện với chồng: “Vâng, em đang về rồi. Anh chuẩn bị nước tắm giúp em nhé. Con ngủ rồi hả anh?...”
Ong Lý - Huyền Thương (Bee.net)