* Không cấp giấy chứng nhận đầu tư mới
Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa ký văn bản thông báo ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ về việc một số địa phương cho nước ngoài thuê đất trồng rừng.
Theo đó, Thủ tướng đánh giá trong các năm qua việc triển khai thực hiện các dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản ở các địa phương đã góp phần giải quyết việc làm, cải thiện đời sống người lao động. Tuy vậy, còn có những dự án chưa thực hiện đúng các quy định của Nhà nước.
| Rừng ở huyện Hải Hà, Quảng Ninh cho công ty nước ngoài thuê - Ảnh: Đức Bình |
Trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, đã có một số dự án đầu tư nước ngoài được cho thuê đất để nuôi trồng, nhưng qua nhiều năm các dự án vẫn không triển khai đúng tiến độ như nội dung đã được phê duyệt nên không phát huy được hiệu quả, để lãng phí tài nguyên, các địa phương đã phải thu hồi diện tích đất cho thuê.
Việc quyết định cho các nhà đầu tư nước ngoài thuê đất ở một số địa phương có biểu hiện chưa đúng với những quy định hiện hành của Nhà nước, có nơi đã cho thuê đất chồng lấn lên phần đất đã được giao và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình nông dân địa phương, hoặc có nơi đã cho thuê cả diện tích đất có rừng tự nhiên, quy hoạch cho các dự án thuê đất vào những vùng nhạy cảm đã phải thu hồi lại.
| Văn bản nêu rõ trong lĩnh vực lâm nghiệp, trên địa bàn 10 tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho các nhà đầu tư nước ngoài với tổng diện tích dự kiến 305.353ha. Thực tế đến nay các tỉnh mới chỉ quyết định cho thuê và cho phép liên doanh, liên kết được 33.824ha (bằng 11,1% so với diện tích dự kiến được cấp giấy chứng nhận đầu tư), trong đó diện tích đã cho thuê là 15.664ha (bằng 5,2%) và diện tích cấp phép liên doanh, liên kết giữa các nhà đầu tư với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước là 18.160ha (bằng 5,7%). |
Kiểm tra, đánh giá các dự án
Trước tình hình trên, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch - đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên - môi trường và các bộ ngành liên quan lập đoàn công tác tiến hành rà soát kiểm tra, đánh giá và báo cáo Thủ tướng về việc cấp giấy chứng nhận đầu tư và thực hiện các dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Trong thời gian thực hiện việc rà soát kiểm tra, đánh giá, UBND các tỉnh không được cấp giấy chứng nhận đầu tư mới và không ký hợp đồng cho thuê đối với các dự án đầu tư nước ngoài trong phạm vi các lĩnh vực nêu trên.
“Không nên cho nước ngoài thuê dài hạn”
Trước đó, trung tướng Đồng Sỹ Nguyên đã có ý kiến phản ảnh việc 10 tỉnh cho doanh nghiệp nước ngoài thuê rừng đầu nguồn dài hạn, với tổng diện tích (theo thỏa thuận) lên tới trên 305.000ha. Ngay sau khi có thông tin này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ NN&PTNT kiểm tra, làm rõ để báo cáo Thủ tướng.
Trực tiếp đi kiểm tra tại Lạng Sơn và Quảng Ninh, ông Nguyễn Quang Dương, phó cục trưởng Cục Lâm nghiệp, cho biết thông tin trung tướng Đồng Sỹ Nguyên phản ảnh là hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, theo ông Dương, tại hai địa phương trên cũng như tám địa phương còn lại (Cao Bằng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Bình Định, Kon Tum, Khánh Hòa, Quảng Nam, Bình Dương), diện tích đất rừng mà địa phương đã bàn giao cho doanh nghiệp rất thấp so với thỏa thuận. Cụ thể, tại Lạng Sơn và Quảng Ninh, mỗi nơi mới chỉ giao khoảng 1.000ha đất rừng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nông Văn Páo, phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, khẳng định ở địa phương này hoàn toàn không có việc giao đất rừng cho doanh nghiệp nước ngoài như những địa phương khác. Cao Bằng chỉ ký thỏa thuận giao đất rừng cho doanh nghiệp để họ thuê người dân trồng rừng cho họ.
Doanh nghiệp phải làm việc với dân, cam kết thuê dân trồng rừng và đến khi thu hoạch hai bên chia lợi nhuận theo thỏa thuận. Việc này đã triển khai từ giữa năm 2009 với diện tích trên 1.000ha đất rừng thuộc huyện Thạch An.
Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Dương cho biết quan điểm cá nhân ông là không nên cho doanh nghiệp nước ngoài thuê rừng dài hạn, dù đúng luật thì các địa phương khi đặt bút ký thỏa thuận nên cân nhắc kỹ cái mất cái được, nên nhìn xa hơn vì địa hình VN rất đặc biệt, đất nước hẹp, thiên tai nhiều, nếu chỉ nhìn cái lợi trước mắt thì lâu dài có thể sẽ lãnh nhiều hậu quả, chẳng hạn thiên tai lũ lụt...
Theo một nguồn tin, trong số các dự án mà doanh nghiệp nước ngoài đã ký với 10 tỉnh, Công ty Innov Green chiếm đa số. Báo cáo của chính Innov Green cho biết các tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho công ty này với quy mô (dự kiến) là: Lạng Sơn 36.000ha, Nghệ An 70.000ha, Quảng Ninh 100.000ha, Thanh Hóa 21.000ha, Kon Tum 65.000ha, Quảng Nam 30.000ha (tổng số 349.000ha).
Tuy nhiên, đến thời điểm này mới chỉ có năm tỉnh (trừ Thanh Hóa) có quyết định giao đất là 8.297ha và tất cả đều là đất rừng sản xuất.
VÕ VĂN THÀNH - ĐỨC BÌNH (Tuổi trẻ)