Theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn TP.HCM hiện có 14 cụm công nghiệp không chủ đầu tư. Trong đó, có đến 12 cụm đang hoạt động trong tình trạng “ba không”: không chủ đầu tư, không quy hoạch chi tiết, không hệ thống xử lý chất thải.
| Con mương nằm trong cụm công nghiệp Hiệp Bình Phước chảy qua khu dân cư hẻm 60, đường số 2, khu phố 6, phường Hiệp Bình Phước quận Thủ Đức luôn hôi thối và đen đặc. Ảnh: Hoàng Nhung |
Dù là cụm công nghiệp chuyên sản xuất các mặt hàng có nguy cơ gây ô nhiễm cao như cao su, chế biến thuỷ sản, với 31 công ty, cơ sở hoạt động từ đầu những năm 2000 cụm công nghiệp Hiệp Thành thuộc phường Hiệp Thành, quận 12, TP.HCM vẫn không bị kiểm soát.
Không ai kiểm soát
Các doanh nghiệp trong cụm công nghiệp Hiệp Thành, cho biết năm 2004, UBND TP.HCM đã có quyết định giao công ty Dịch vụ và phát triển đô thị quận 12, làm chủ đầu tư cụm công nghiệp Hiệp Thành. Tuy nhiên năm 2007, không biết vì lý do gì công ty này bỏ cuộc. Tại thời điểm đó, UBND quận 12 cũng đã chấp thuận để tổng công ty Đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp Việt Nam tiếp cận hồ sơ dự án cụm công nghiệp Hiệp Thành. Đến tháng 10.2007, đơn vị này cũng đã có văn bản gởi UBND quận 12 về việc xin chấp thuận làm chủ đầu tư xây dựng cụm công nghiệp và khu dân cư phường Hiệp Thành. Tuy nhiên, từ đó đến nay đã hơn hai năm mà các thủ tục pháp lý về việc chuyển đổi chủ đầu tư dự án cụm công nghiệp Hiệp Thành vẫn chưa thực hiện xong và cũng chưa có văn bản chính thức nào về việc thay đổi chủ đầu tư dự án.
Cũng trong năm 2004, chính quyền thành phố chọn xã Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi để di dời các trại chăn nuôi, các cơ sở chế biến thức ăn gia súc, chế biến thực phẩm cho ngành nông nghiệp từ nội thành ra. Đến nay, cụm công nghiệp Phạm Văn Cội đã có gần chục doanh nghiệp hoạt động. Cũng giống như cụm công nghiệp Hiệp Thành, qua sáu năm thành lập cụm này vẫn chưa có chủ đầu tư chung, chưa xây dựng cơ sở hạ tầng, hệ thống thoát nước, hệ thống xử lý chất thải.
Tương tự, cụm công nghiệp Hiệp Bình Phước ở phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức, nơi tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất bánh, kẹo, cơ khí, dệt, dù đã có hàng chục doanh nghiệp đi vào hoạt động từ nhiều năm nay nhưng đến bây giờ các doanh nghiệp này vẫn tự do xả thải.
Theo sở Công thương TP.HCM, trên địa bàn thành phố hiện có 14 cụm công nghiệp trong tình trạng “vô chủ”. Lý do, đây là các cụm công nghiệp tự phát, sau đó được sở Quy hoạch kiến trúc quy hoạch thành cụm công nghiệp. Ở những cụm công nghiệp này, hầu hết các doanh nghiệp tự thoả thuận với dân mua đất rồi tự xây dựng xí nghiệp, nhà xưởng…
Dân gánh hết
| 14 cụm công nghiệp “vô chủ” Hiệp Bình Phước (Thủ Đức), Hiệp Thành, Tân Thới Nhất (quận 12), Phú Mỹ (quận 7), Bình Đăng (quận 6), Tân Quy A, Tân Quy B, Bàu Trăn, Phạm Văn Cội (Củ Chi), Đông quốc lộ 1A (Bình Tân), Tân Hiệp B (Hóc Môn), Long Thới (Nhà Bè), Tân Túc, Trần Đại Nghĩa (Bình Chánh). |
Bà Tư, nhà ở phường Hiệp Thành, quận 12 bức xúc cho biết trong những ngày qua, ngoài việc phải chịu cảnh nóng bức, người dân ở đây còn bị tra tấn bằng mùi hôi thối từ kênh Trần Quang Cơ hắt lên nồng nặc. Theo bà Tư, con kênh trên ngày càng ô nhiễm là do các doanh nghiệp trong cụm công nghiệp Hiệp Thành gây ra. “Việc này chúng tôi đã không ít lần kiến nghị với chính quyền địa phương nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn ngày càng gia tăng”, bà Tư nói. Đáng nói hơn là tình cảnh của người dân sống tại khu phố 6, phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức. Nhiều năm qua, cứ mỗi khi triều lên, dòng nước đen mang theo bọt trắng xoá gây bệnh ghẻ ngứa cho người dân. Thủ phạm chính là nguồn nước xả thải từ các doanh nghiệp trong cụm công nghiệp Hiệp Bình Phước gây ra. Ông Hưng, nhà ở đường số 2, khu phố 6, phường Hiệp Bình Phước tỏ ra bực tức: “Gia đình ông ở đây đã lâu nhưng con cháu hay anh em họ hàng không dám đến chơi vì sợ ngửi mùi hôi thối từ con mương gây viêm mũi, bệnh tật…”
Không chỉ chất thải, theo bà Hoàng ở khu phố 3, phường Phú Thuận, quận 7, nhà cạnh cụm công nghiệp Phú Mỹ, trước đây con đường Đào Trí có lề và được tráng nhựa đàng hoàng. Nhưng hai năm trở lại đây, khi các doanh nghiệp kéo về cụm công nghiệp Phú Mỹ ngày càng nhiều thì xe cộ ra vào nườm nượp khiến đường sá tan tành, lề đường bị biến mất. Người dân kiến nghị nhưng không thấy ai sửa chữa.
Theo ông Phạm Hồng Nhật, trưởng phòng quan trắc và phân tích môi trường, viện Kỹ thuật nhiệt đới và bảo vệ môi trường TP.HCM, những cụm công nghiệp như trên vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa góp phần làm tụt giảm và ô nhiễm nguồn nước ngầm.
Đào Lê – Hoàng Nhung (SGTT)