Phá rừng... có chủ trương

Việc phá rừng công khai trên diện tích lớn này của Cty Việt Hàn còn "bỏ qua" hàng loạt các thủ tục pháp lý, mà theo kết luận của ngành kiểm lâm Quảng Nam là có dấu hiệu phạm tội "Huỷ hoại diện tích rừng đặc biệt lớn" theo Điều 189 Bộ luật Hình sự.

Song điều đáng nói là thái độ bao biện của lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Nam và xu hướng "sẽ xử lý hành chính". Vậy là, cả 3 DN được tỉnh cấp phép trồng caosu đều đã lần lượt thực hiện các vụ phá rừng núp sau "lá bùa" trồng caosu, nhưng chỉ bị xem xét dưới góc độ hành chính...

Khi rừng trọc...

Nắng đã như nung chảy cả dãy Trường Sơn, ruộng đồng miền Trung đã khô cháy vì thiếu nước, khắp nơi sông cạn kiệt... Khi tận mắt chứng kiến hàng chục hécta rừng tại huyện núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam bị Cty Việt Hàn chặt sạch, đốt trụi thì mới thấy hết sự khốc liệt trên là có bàn tay của con người.

Theo chân người dân địa phương, chúng tôi ngược nắng gió, ngược dốc vào thôn 1 và 3, xã Ba, trèo trên ngổn ngang những vạt rừng bị đốn hạ, trơ đất khô giòn mà không tin rằng Cty Việt Hàn chọn những khu đất ở nơi có độ dốc “dựng đứng” như thế này để trồng caosu. Hơn 30,2ha rừng tự nhiên thuộc xã Ba, huyện Đông Giang, Quảng Nam - liền kề với khu bảo tồn rừng tự nhiên Bà Nà - Núi Chúa (TP.Đà Nẵng) giờ chỉ còn trơ đất trọc. Những rãnh luống mới được cày xới, cắm vội mấy cây caosu chết trơ trong nắng gắt tự bao giờ. 

Việc Cty Việt Hàn “giải toả trắng” hàng trăm hécta đất rừng tại các xã Ba, Tư, Ating để lấy đấy trồng caosu đã diễn ra từ đầu năm 2009, tuy nhiên đến nay, các ngành chức năng mới phát hiện Cty này đã xâm hại rừng tự nhiên có trữ lượng gỗ lớn, khi chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý.

Kết quả kiểm tra của đoàn công tác liên ngành chính quyền, công an, kiểm lâm, NNPTNT huyện Đông Giang đã làm choáng váng: “Cty Việt Hàn đã triệt hạ trên 30,2ha rừng tự nhiên, khối lượng lâm sản thiệt hại trên 5.134m3. Hiện trạng rừng bị xâm hại có trữ lượng gỗ trên 160m3/ha”.

...sai phạm mới lộ diện

Trước việc rừng tự nhiên đầu nguồn sông Vàng bị xâm hại nghiêm trọng này, ngày 31.3.2010, Hạt trưởng Kiểm lâm huyện Đông Giang - ông Lê Hoàng Sơn đã lập tức chuyển hồ sơ cho cơ quan Công an huyện để điều tra, với lý do quy mô vụ việc lớn, phức tạp, vượt thẩm quyền kiểm lâm. Trong báo cáo gửi Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam, ông Sơn khẳng định việc phá rừng của Cty Việt Hàn có nhiều dấu hiệu vi phạm Bộ luật Tố tụng hình sự.

Trong đó, nghiêm trọng là Cty Việt Hàn đã cố tình không thực hiện các quy định của Nhà nước như thông tư 58/2009-TT-BNNPTNT của Bộ NNPTNT. Mặc dù, Cty Việt Hàn đã được UBND tỉnh Quảng Nam thoả thuận chủ trương cho thuê đất 50 năm để trồng caosu trên đất Đông Giang, song theo thông tư 58, quy định đối với rừng tự nhiên, chủ đầu tư phải thuê đơn vị tư vấn chuyên ngành, điều tra xác định loại đất, rừng, gửi Sở NNPTNT thẩm định...

Trong khi 30,2ha rừng mà Cty Việt Hàn vừa triệt hạ tuy nằm trong vùng dự án đã có chủ trương của tỉnh, nhưng là rừng dày đặc gỗ tự nhiên với trữ lượng bình quân 160m3/ha. Chưa hết, đối với loại rừng thuộc các dự án 327, 661 (được trồng trước đây, từ nguồn ngân sách), pháp luật quy định rõ là phải đánh giá trạng thái rừng, trường hợp rừng này không phát triển, thì cũng phải được thẩm định và phải làm thủ tục thanh lý trước khi chuyển đổi. Cty Việt Hàn cũng đã bỏ qua thủ tục đối với loại rừng này và đã thuê các hộ dân địa phương phát, đốt rừng trên (với số tiền 2,7 triệu đồng/ha) để trồng caosu.

Việc công khai phá trắng rừng với quy mô đặc biệt lớn, sau khi được phát lộ, gây chấn động như vậy, song vẫn có dấu hiệu “bảo kê” từ huyện đến tỉnh.