Tại phiên họp của UB Các vấn đề xã hội của Quốc hội về chính sách giảm nghèo, diễn ra hôm qua (22/4), nhiều ý kiến cho rằng, việc giảm tỷ lệ nghèo theo chuẩn hiện hành không phản ánh được sự thay đổi đời sống, trong khi mức sống của hộ nghèo chưa thực sự khá lên.
Tăng đột biến vì chuẩn mới
Đầu 2009, tỉnh Đồng Tháp có gần 33.000 hộ thoát nghèo. Tuy nhiên, số hộ nghèo mới phát sinh hơn 7.400 hộ, công với gần 22.000 hộ cận nghèo. Đây là số hộ nghèo xác định theo chuẩn hiện hành (giai đoạn 2006 - 2010: 260.000 đồng/người/tháng với thành thị và 200.000 đồng với nông thôn). Trong khi đó, chuẩn nghèo mới giai đoạn 2011 - 2015 lần lượt là 450.000 đồng và 600.000 đồng/người/tháng. Theo tính toán, với chuẩn mới này, số hộ nghèo của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2011- 2015 sẽ tăng lên gấp 4 lần hiện nay, tức khoảng 22%.
 |
| Hỗ trợ vay vốn, nhưng không định hướng được việc làm thì vốn có bao nhiêu cũng không đủ. Ảnh: TNLinh |
Chính vì thế, bà Nguyễn Thị Khá, Ủy viên thường trực UB Các vấn đề xã hội cho rằng, nếu không tính toán hợp lý thì khi chuẩn nghèo được nâng lên, số hộ nghèo sẽ tăng lên đột biến. “Hơn 90% hộ nghèo là nông dân, đường thoát nghèo ngày càng khó”, bà Khá nói.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân lại khẳng định: "Chúng ta không phải sợ tỷ lệ hộ nghèo tăng, mà không xem xét nâng chuẩn nghèo. Bởi chuẩn nghèo mới không tính trên thu nhập, mà căn cứ vào mức sống của người dân".
Hỗ trợ chưa hiệu quả
| Theo báo cáo của tổ chức ActionAid Việt Nam, tỷ lệ người nghèo năm 2008 trên toàn quốc là 14%. Nếu tính tỷ lệ hộ nghèo của từng vùng, thì vùng dân tộc ít người chiếm đến gần 50%. Trước đó, trong năm 2006, tỷ lệ nghèo ở vùng này là 52,3%. Điều này phản ánh tốc độ giảm nghèo rất chậm trong những năm gần đây. |
Bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội cho biết, số hộ nghèo hiện tại, theo đánh giá của các nhà chuyên môn ngày càng phức tạp về bản chất. Chuẩn nghèo cùng chính sách hỗ trợ vẫn tạo ra xu hướng “được nghèo”. “Hiện nay, tỷ lệ tái nghèo từ 7 - 10% trong số hộ thoát nghèo. Chưa thể bình luận tỷ lệ này cao hay thấp, nhưng cần nhìn nhận lại công tác giảm nghèo”, bà Mai nói.
Về nguyên nhân tái nghèo, bà Nguyễn Thị Khá thẳng thắn cho rằng, chính sách hỗ trợ cho người nghèo chưa hiệu quả. “Người nghèo không cần “con cá”, mà cần “cần câu”. Hỗ trợ vay vốn, nhưng không định hướng được việc làm thì vốn có bao nhiêu cũng không đủ”, bà Khá cho hay. Cùng quan điểm này, nhiều đại biểu khác cũng nhận định: Chính sách hỗ trợ còn theo kiểu bao cấp đã dẫn đến sự ỷ lại của người nghèo. Nhiều hộ vừa hết nhận hỗ trợ thì nhanh chóng quay lại nghèo. Ngoài ra, việc thoát nghèo thiếu bền vững cũng chính là nguyên nhân tái nghèo nhanh.
Vì thế, theo nhiều đại biểu, muốn chống tái nghèo phải có sự thoát nghèo bền vững. Cần một chính sách hỗ trợ “dừng bao cấp, có điều kiện” để nâng cao ý thức của hộ nghèo, xóa tư tưởng “muốn nghèo” để được hỗ trợ.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân, hết năm nay, các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo sẽ kết thúc, đồng thời sẽ có một chương trình giảm nghèo chung và toàn diện cho thời kì 2011 - 2020, gắn với xây dựng nông thôn mới.