Vừa qua, giới truyền thông Trung Quốc công bố một thông tin gây "sốc": có đến 80 - 90% lượng muối ăn bán ra tại tỉnh Quảng Đông nhiều năm qua là muối giả độc hại - loại muối công nghiệp khai thác từ các mỏ muối, chứa nhiều kim loại nặng gây đau bụng, suy giảm hệ miễn dịch và ung thư. Điều này khiến người tiêu dùng không khỏi hoang mang, vì lâu nay hàng hóa Trung Quốc từ đồ da dụng đến quần áo, hoa quả, thực phẩm đều bày bán tràn lan tại Việt Nam, đi đâu cũng chạm mặt “hàng Tàu” thì muối ăn chưa chắc đã ngoại lệ...
Không có độc tố...
Theo ông Ngô Tấn Bán, Tổng giám đốc Tổng công ty muối Việt Nam, điều này chưa thể khẳng định là tại Việt Nam đã xuất hiện loại muối ăn giả độc hại này. Cũng theo ông Bán, từ đầu năm đến nay, công ty ông chưa hề nhập khẩu muối, mà chủ yếu lấy từ các vựa muối của miền Trung và Bắc như Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh... Thông thường, các đơn vị sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh muối trong nước năm nào cũng nhập khẩu muối ăn, theo hạn ngạch cho phép từng năm của Bộ Công thương. Việt Nam chủ yếu nhập khẩu muối từ Ấn Độ, Pakistan và Australia.
 |
| Tuy được "trấn an" là muối trong nước an toàn nhưng người tiêu dùng vẫn e ngại trước cảnh bày bán muối tràn lan, mất vệ sinh. Ảnh: Đông Nhiên. |
| Theo ông Bán, muối Trung Quốc hiện được lấy từ hai nguồn: từ biển và từ các mỏ muối dưới lòng đất. Muối lấy từ biển thường không có độc tố, còn muối lấy từ lòng đất có lượng Natri clorua (Nacl) cao nhưng cũng chứa rất nhiều chất độc hại như chì, axen, thủy ngân… Thông thường, muối lấy từ biển được chế biến làm muối ăn, còn muối lấy từ các mỏ muối được đưa vào tiêu dùng (muối ăn) và vào công nghiệp. |
"Tôi chưa bao giờ nghe nói đến nhập khẩu muối từ Trung Quốc”, ông Bán nói và khẳng định rằng, tại Việt Nam, chỉ có muối khai thác từ biển, không có muối khai thác từ lòng đất, kể cả muối dùng cho công nghiệp. Vùng biển Việt Nam từng được khảo sát và chứng nhận không có lượng chất độc hại. “Vì vậy, người tiêu dùng có thể yên tâm khi dùng muối trong nước”, ông Bán nhấn mạnh.
Bà Lương Ánh Quỳnh, Phó vụ trưởng Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, cho biết năm 2010, Bộ có kế hoạch cấp hạn ngạch thuế quan nhập khẩu muối cho các doanh nghiệp khoảng 260.000 tấn theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, còn nhập vào thời điểm nào là tùy các doanh nghiệp.
Ông Lê Xuân, Cục trưởng chế biến, thương mại nông lâm và nghề muối cho hay, muối ăn Việt Nam nhập khẩu chủ yếu từ Ấn Độ với mức giá trên thị trường thế giới hiện khoảng 40 USD một tấn. Sau khi trừ chi phí kho, bãi, vận chuyển và thuế, một kg muối ăn nhập khẩu quy ra tiền Việt khoảng 800 đồng, thấp hơn giá muối ăn trong nước. Nếu doanh nghiệp nhập muối về bán hoặc dùng vẫn hưởng lợi nhiều hơn. Đặc biệt, giá muối nhập khẩu dùng cho công nghiệp còn rẻ hơn nữa vì thuế suất nhập khẩu chỉ bị “đánh” 5 - 10%, trong khi thuế suất nhập khẩu muối ăn bị áp lên tới 15 - 30% tùy loại. “Vì vậy, khi đã được cấp hạn ngạch nhập khẩu trong tay, không có lý do gì để doanh nghiệp không nhập hàng, dù các vựa muối trong nước năm nay được mùa”, ông Xuân cho biết.
... Nhưng tìm "vàng mắt" không thấy một cửa hàng "sạch"
Theo khảo sát của Đất Việt tại thị trường Hà Nội, muối ăn hầu như được bán ở các chợ, từ chợ cóc đến những chợ lớn, từ thành thị tới nông thôn. Tuy nhiên, để tìm một cửa hàng chỉ bán riêng muối ăn như các cửa hàng gạo, cám, ngô… thì "vàng mắt" cũng không thấy. Nguyên do là muối Việt hiện nay chỉ xuất hiện tại các gian hàng tạp hóa ẩm thấp, lụp xụp ở các chợ, trong khi muối là mặt hàng cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.
Tại chợ Nam Đồng (quận Đống Đa, Hà Nội), gian hàng tạp hóa nho nhỏ của chị T. cũng bày bán muối ăn nhưng thay vì để trên kệ, những gói muối lại được đặt trong một cái rổ để sát nền đất ẩm và bên cạnh là các mặt hàng như xà phòng, các can dầu nhờn, nước mắm, dầu ăn… Trong bốn loại muối mà gian hàng chị T. bày bán thì cả bốn loại đều không có hạn sử dụng, 2 loại không có nhãn mác, không ghi tên, địa chỉ hay số điện thoại công ty, nơi sản xuất, chế biến. Có gói muối chỉ ghi dòng chữ “Muối hạt sạch, đảm bảo uy tín, chất lượng cao” nhưng nhìn vào trong thì thấy muối hạt to, hạt nhỏ, có không ít hạt sạn màu đen, có dấu hiệu ẩm ướt.
 |
| Nhiều gian hàng còn 'vứt' muối dưới lòng đường ẩm ướt, không có kệ bày. Nhiều gói còn không ghi nhãn mác, hạn sử dụng. Ảnh: Đông Nhiên. |
Cách đó vài mét là một gian hàng tạp hóa khác, muối ăn được đặt tiếp xúc trực tiếp với nền đất, thậm chí còn không có một chiếc giá đựng nào. Cạnh đó là một hàng cá khá đông khách, nước làm thịt cá liên tục được xả ra lề đường. Chị Thục, một người dân sống tại khu nhà A2, tập thể Nam Đồng, cho biết: “Tôi thường xuyên mua muối tinh nhưng chỉ dám dùng để rửa cá, bóp thịt gà, lòng gà, lòng lợn. Nếu có ngâm rau sống bằng nước muối thì tôi cũng phải rửa lại nước sạch vài lần, chứ không dám ăn muối này vì nhiều loại không đảm bảo vệ sinh”.
Còn chị T., chủ gian hàng tạp hóa trên nói: “Bán một gói muối lãi mấy đồng nên chẳng ai dại gì chỉ bán mình muối, chẳng qua người ta cần thì tôi mua thêm về bán để họ có cái dùng”.
Tại khu chợ này không phải không có đại lý thực phẩm, bánh kẹo lớn, tuy nhiên các đại lý này lại không bán muối.
Gọi điện hỏi Tổng đài 1080 về các địa điểm bán muối ở Hà Nội, kết quả là không có cửa hàng nào, chỉ có ba công ty đăng ký kinh doanh về muối trên địa bàn này là Tổng công ty muối Việt Nam, Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp (thuộc Tổng công ty muối Việt Nam) và Công ty muối Nam Định, chi nhánh Hà Nội.