Địa bàn rộng, công việc nhiều, thù lao ít là những nguyên do khiến lực lượng thú y cơ sở khó chủ động phòng chống dịch. Vì vậy, nhiều đàn gia cầm cứ nằm ngoài vòng kiểm soát của cơ quan thú y, rồi từ đó mang mầm bệnh cúm gia cầm (CGC) từ bên kia biên giới tràn vào nội địa.
Rình rập ‘vượt biên’
Theo ông Võ Bé Hiền, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Đồng Tháp, kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm mới đây trên đàn gà hơn 200 con ở huyện Tháp Mười bị chết liên tục đã được xác nhận là do nhiễm vi-rút cúm A(H5N1). Kiểm tra 36 mẫu tại chợ TP Cao Lãnh (Đồng Tháp), cơ quan chức năng phát hiện 7 mẫu dương tính với vi-rút H5N1. Điều này cho thấy, ngay trong nội địa đã ẩn chứa nhiều nguy cơ tái phát dịch CGC.
Thế nhưng, theo Chi cục Thú y tỉnh Đồng Tháp, nhiều chủ đàn gia cầm chỉ báo cáo tình hình dịch bệnh cho cán bộ thú y khi thấy gà, vịt chết quá nhiều. Công tác tiêu hủy, khử trùng, dập dịch dù được triển khai nhanh sau đó nhưng không thể hiệu quả bằng chủ động tiêm phòng và dập dịch từ lúc đầu. “Đáng lo hơn là tỷ lệ dương tính với vi-rút H5N1 trên mẫu gia cầm trong các đợt giám sát ngẫu nhiên gần đây tại các chợ trung tâm, đô thị ở mức khá cao”, ông Hiền cho biết.
Kết quả khảo sát ngày 27/4 của ngành thú y tại chợ Tân Hồng (tỉnh Đồng Tháp), giáp với tỉnh Prey Venh, cho thấy nhiều hộ kinh doanh gia cầm ở chợ này không hề biết gì về chuyện CGC tái phát bên kia biên giới và vẫn vô tư giết mổ gia cầm. Ngay trên các tuyến kênh từ Hồng Ngự về Tân Hồng hiện nay, nhiều đàn gia cầm vẫn được thả lan. Còn tại xã Mỹ Thành Bắc huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, giáp với huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, việc mua bán gia cầm sống vẫn diễn ra vô tư, không thấy cán bộ thú y kiểm tra, kiểm soát.
 |
| Do lực lượng mỏng nên việc tiêm phòng cho gia cầm ở nhiều xã vùng giáp biên giới Campuchia khó đạt kế hoạch. Ảnh: Châu Thành |
Cán bộ thú y ‘ba đầu, sáu tay’
“Do địa hình liền ranh Campuchia nên khả năng CGC tấn công Đồng Tháp và nhiều tỉnh ĐBSCL là rất lớn”, ông Đoàn Văn Hồng, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp, nói. Nhận định này là có cơ sở vì những ngày qua, Đồng Tháp, Tiền Giang đã phát hiện nhiều trường hợp dương tính với vi-rút H5N1 trên đàn gà và trên mẫu gia cầm giám sát.
Thế nhưng, công tác kiểm soát đàn gia cầm hiện rất khó, nhất là từ tuyến thú y cơ sở. Mỗi xã hiện chỉ một cán bộ thú y, ngoài tiêm phòng, quản lý gia súc, gia cầm, tham gia giám sát giết mổ trên địa bàn…, cán bộ này còn kiêm luôn cả việc nắm bắt tín hiệu đầu tiên để kịp thời khoanh vùng, dập dịch. Thậm chí tại nhiều địa phương giáp biên giới ở An Giang, Tiền Giang, Đồng Tháp, cán bộ thú y còn canh luôn tình hình vận chuyển gia cầm qua đường tiểu ngạch, rồi bệnh heo tai xanh, bệnh lở mồm long móng trên gia súc… Quá nhiều việc nên cán bộ thú y cấp xã làm không xuể.
“Chế độ thù lao của mỗi cán bộ thú y cấp xã chỉ tương đương 650.000 đồng một tháng thì làm sao chúng tôi an tâm làm việc?”, một cán bộ thú y ở thị trấn Sa Rài, huyện Tân Hồng cho biết. Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Đồng Tháp Võ Bé Hiền cũng xác nhận: “Ngoài phụ cấp theo hệ số 1,00 mức lương tối thiểu, cán bộ thú y cấp xã không được hưởng bất cứ chế độ nào về bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, trong khi công việc của họ là độc hại, nguy cơ mắc bệnh cao. Điều đó lý giải vì sao hằng năm cán bộ thú y cấp xã xin thôi việc, nghỉ việc và chuyển công tác rất cao”.