Vào dịp cuối tháng 4 năm 2010 vừa qua, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã mời một số đoàn đại biểu bè bạn quốc tế trong đó có 3 vị khách từ Ba Lan sang Việt Nam tham dự các hoạt động kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước. Đây là dịp chúng ta tri ân với tình cảm “uống nước nhớ nguồn” đối với bè bạn quốc tế đã hết lòng ủng hộ, giúp đỡ Việt Nam trong những năm tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ giải phóng dân tộc.
 |
| Đây là dịp tri ân với tình cảm "uống nước nhớ nguồn" đối với bè bạn quốc tế đã hết lòng ủng hộ - ảnh tác giả cung cấp |
Đoàn Ba Lan gồm có ông Ryszard Fijalkowski, nguyên Đại sứ Trưởng Đoàn Ba Lan tham gia Uỷ ban quốc tế giám sát việc thi hành Hiệp định Pa ri về Việt Nam giai đoạn 1974 – 1975, ông Hebert Kusnierz, nguyên Thiếu tướng, Phó Trưởng đoàn Ba Lan giai đoạn 1974 – 1975 và Giáo sư Andrzej Wawrzyniak hiện là Giám đốc Bảo tàng Châu Á – Thái Bình Dương ở Warszawa, người bạn thân thiết của Việt Nam trong nhiều năm qua kể từ giai đoạn ông là thành viên của Đoàn Ba Lan trong Uỷ ban quốc tế giám sát việc thi hành Hiệp định Giơ ne vơ năm 1954 về Đông Dương.
Hội hữu nghị Việt Nam – Ba Lan được Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phân công tổ chức một số hoạt động cho đoàn khách Ba Lan ngoài chương trình chung của Nhà nước ta dành cho các vị đại biểu đến từ các nước bè bạn. Chúng tôi khẩn trương chuẩn bị nội dung các cuộc gặp gỡ, các buổi tham quan cho đoàn nhưng không khỏi lo âu vì vào thời điểm ấy các chuyến bay từ vùng trời Châu Âu đang bị ngừng trệ vì ảnh hưởng khói bụi của núi lửa.
Sáng sớm ngày 26/4, chúng tôi đã có mặt tại sân bay quốc tế Nội Bài Hà Nội để đón đoàn theo lịch bay đã được xác định. Chuyến bay của Vietnam Airlines từ Frankfurt đến sớm hơn thường lệ. Bồn chồn và hồi hộp khi thấy các bạn Thuỵ Điển, Hungary đã ra đến sảnh đón mà chưa thấy các bạn Ba Lan đâu cả. Nhưng rồi, thấp thoáng qua cửa kính chúng tôi nhận ra bóng dáng cao lớn, mái tóc bạc trắng của Giáo sư Andrzej Wawrzyniak, mừng vui khôn xiết. Thế là các bạn Ba Lan đã đến với chúng ta theo đúng kế hoạch. Chúng tôi thầm cám ơn các Hãnh hàng không của ta và của bạn đã đưa những vị khách quý Ba Lan đến Việt Nam an toàn và mạnh khoẻ. Nhận những bó hoa tươi thắm từ tay chúng tôi, các cụ già Ba Lan ( các thành viên trong đoàn đều trên 75 tuổi ) xúc động và ngỡ ngàng vì được nghe bằng tiếng mẹ đẻ những lời chào nồng nhiệt, lời thăm hỏi thân thiết: Dzien dobry, witamy polskich przyjaciol ! Jak sie czuja panstwo po dlugim locie z Polski? Xin chào, chào mừng các bạn Ba Lan ! Các vị có được khoẻ không sau chuyến bay dài từ Ba Lan?
Dọc đường từ sân bay về khách sạn, ngoài vị giáo sư già có nhiều lần thăm lại Việt Nam thì hai vị khách còn lại trong đoàn hoàn toàn ngạc nhiên và bất ngờ vì sự thay đổi của Hà Nội sau 35 năm mới có dịp trở lại.
Các đoàn khách được Nhà nước ta bố trí ở tại khách sạn hiện đại của Liên hiệp Phụ nữ ven Hồ Tây. Chúng tôi giúp các vị khách ổn định chỗ ở và thông qua chương trình hoạt động của đoàn trong thời gian lưu lại Việt Nam.
Như chúng ta đã biết, trong những năm chiến tranh, Chính phủ và nhân dân Ba Lan đã dành cho Việt Nam sự ủng hộ và giúp đỡ quý báu về tinh thần và vật chất. Chúng tôi còn nhớ những năm tháng ấy ở Ba Lan, hàng ngày báo chí, đài truyền hình của bạn đều đưa tin tình hình chiến sự tại Việt Nam. Các phong trào ủng hộ Việt Nam được mọi tầng lớp xã hội Ba Lan tham gia tích cực và sâu rộng. Sự ủng hộ giúp đỡ của Ba Lan đối với Việt Nam có thể nói là toàn diện và có hiệu quả, trong đó sự giúp đỡ về đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật. Trong những năm của thời kỳ chiến tranh, bắt đầu từ năm 1965, hàng năm Chính phủ Ba Lan tiếp nhận hàng trăm sinh viên Việt Nam sang học tập tại các Trường đại học. Chúng ta cũng cử nhiều đoàn học viên quân sự sang học tập và nghiên cứu tại các Học viện, Trường quân sự của Ba Lan như Học viện kỹ thuật quân sự Warszawa WAT, Trường sĩ quan công binh Wroclaw, Trường kỹ thuật không quân Lublin, Học viện Hải quân Gdynia…
Ngay chiều tối ngày 26 tháng 4 năm 2010, Hội hữu nghị Việt Nam – Ba Lan đã tổ chức cuộc gặp mặt hữu nghị với đoàn tại khách sạn Thắng Lợi. Ban tổ chức cuộc gặp mặt đã mời gần 30 sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam - đại diện cho những thế hệ cựu sinh viên, nghiên cứu sinh quân sự Việt Nam đã từng học tập nghiên cứu tại các Trường quân sự của Ba Lan. Các anh đầu đã điểm bạc, lễ phục với quân hàm cấp tướng, cấp đại tá lấp lánh. Thế hệ các anh sau khi tốt nghiệp đại học và hoàn thành luận văn Tiến sĩ tại Ba Lan đã trở về Việt Nam tham gia cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc trong các quân, binh chủng, nghiên cứu, giảng dậy tại các Viện nghiên cứu, nhà trường quân sự và sau ngày hoà bình lập lại đã đem tài năng và kiến thức góp phần xây dựng quân đội ta lớn mạnh. Tham gia buổi gặp mặt còn có các anh chị trong Ban Chấp hành Trung ương Hội hữu nghị Việt Nam, ông Nguyễn Văn Kiền, Phó Chủ tịch Liên Hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và ông Nguyễn Văn Xương nguyên Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan. Các thành viên trong đoàn và Ngài đại sứ Ba Lan tại Việt Nam nguyên cũng là một quân nhân vô cùng ngạc nhiên và hứng khởi, tự hào vì được gặp mặt với những quân nhân của một quân đội anh hùng đã làm nên chiến thắng oanh liệt vang dội thế giới. Những lời chào mừng, những lời phát biểu của Lãnh đạo Hội hữu nghị Việt Nam – B a Lan, của Thiếu tướng Bùi Vinh – Tư lệnh Binh đoàn 11, Bộ Quốc phòng, Cựu sinh viên Trường sĩ quan công binh Wroclaw, của Ông Trưởng đoàn Ba Lan Ryszard Fijalkowski, của Ngài Đại sứ Roman Iwaszkiewicz đều nhấn mạnh tình cảm hữu nghị, tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau của hai dân tộc Việt Nam – B a Lan đã được thử thách qua thời gian, lòng biết ơn của chúng ta đối với nghĩa cử hào hiệp của nhân dân B a Lan đối với Việt Nam trong những thời khắc khó khăn, gian khổ. Nhân dịp này, tại buổi gặp mặt Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cũng đã tổ chức trọng thể Lễ trao tặng các thành viên trong đoàn Kỷ niệm chương “ Vì Hoà bình và Hữu nghị giữa các dân tộc”. Hội trường sôi động hẳn lên khi các ca khúc truyền thống của Ba Lan được những người tham gia buổi gặp mặt cùng hát vang. Các nhóm sĩ quan Việt Nam chuyện trò bằng tiếng Ba Lan, chụp ảnh lưu niệm với các thành viên trong đoàn đã tạo nên một không khí thắm tình đoàn kết hữu nghị với những người bạn đại diện cho nhân dân Ba Lan sang Việt Nam tham dự Ngày Lễ chiến thắng mà trong số đó có hai người là nhân chứng lịch sử chứng kiến những ngày cuối cùng của chế độ nguỵ Sài Gòn và khí thế hào hùng của quân dân ta trong ngày 30 tháng 4 năm 1975 lịch sử - Giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc.
Ông Ryszard Fijalkowski nhớ lại: “ Sáng 30/4, xe tăng của Quân Giải phóng tiến vào Sài Gòn. Đứng trên ban công khách sạn nơi Phái đoàn Ba Lan ở (tại thời điểm này Đoàn Ba Lan đã rời Trại David ở Sân bay Tân Sơn Nhất), chúng tôi nhìn thấy những khuôn mặt rạng rỡ, vui mừng của người dân Sài Gòn. Cờ, hoa, biểu ngữ tung bay khắp các ngả đường Sài Gòn, đồng bào ùa ra đường phố nồng nhiệt đón chào đoàn quân giải phóng. Tôi thực sự là ngưòi may mắn nằm trong số những sĩ quan Ba Lan cuối cùng được chứng kiến giờ phút lịch sử của Việt Nam. Buổi chiều 30 /4 chúng tôi các sĩ quan Ba Lan và Hungary được Tướng Trần Văn Trà - Chủ tịch Uỷ ban quân quản TP Sài Gòn tiếp. Buổi tiếp diễn ra hết sức cảm động, chúng tôi bắt tay nhau và nước mắt rưng rưng vì xúc động và vui mừng trước chiến thắng oanh liệt của nhân dân Việt Nam. Tướng Trà chân thành cám ơn chúng tôi đã giúp đỡ Việt Nam trong việc thi hành Hiệp định Pa ri. Ngày hôm sau 1/5, chúng tôi tham gia cuộc miting chào mừng chiến thắng. Chúng tôi vô cùng khâm phục Việt Nam. Trong bối cảnh chiến tranh mới có kết thúc 1 ngày mà công tác tổ chức Lễ mừng chiến thắng hết sức tuyệt vời, chu đáo, an toàn…Các chiến sĩ quân giải phóng thì dễ thương, giản dị, khiêm tốn và hoà nhã. Cho đến nay, tôi vẫn cho rằng thời gian công tác tại Việt Nam là một trong những thời gian quan trọng nhất trong cuộc đời hoạt động ngoại giao của mình”.
Chiều ngày 27/4/2010 tại Trường quay S9 của Đài Truyền hình Việt Nam đã có buổi giao lưu giữa các đại biểu của bè bạn quốc tế năm châu với đại diện thanh niên và sinh viên Việt Nam. Tại đây nhiều bè bạn quốc tế đã hồi tưởng lại những năm tháng sát cánh cùng nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu dành tự do độc lập. Cả hội trường chợt lắng xuống khi ông Ryszard Fijalkowski, Trưởng đoàn Ba Lan hồi tưởng lại ký ức về cảm xúc của mình, ông nhìn thấy trên nhiều khuôn mặt những giọt nước mắt mừng vui, hạnh phúc ngập tràn của người dân Sài Gòn được sống ngày đầu tiên trong tự do, thống nhất. Ông nói: “ Tôi cũng đã khóc trong thời khắc đó. Tôi đã chứng kiến các bạn sống và chiến đấu như thế nào, hy sinh mất mát ra sao nên rất tự nhiên thôi, tôi đã khóc cùng các bạn trong ngày vui giải phóng”.
Trong những ngày ở Hà Nội, đoàn đã được Cục Đối ngoại, Bộ Quốc phòng, UBND thành phố Hà Nội tiếp và tặng quà lưu niệm. Đoàn đã đến thăm Bảo tàng của Quân chủng Phòng không – Không quân, thăm Đại sứ quán Ba Lan tại Hà Nội, dạo thăm phố cổ, tham dự Lễ kỷ niệm 35 năm ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước được tổ chức trọng thể tại Hà Nội vào ngày 28/4. Đoàn đã dành nhiều cuộc phỏng vấn cho các phương tiện thông tin đại chúng và được các phóng viên Việt Nam đánh giá rất cao những hồi tưởng sâu sắc và lời nói chân thành về chiến thắng và thành tựu của Việt Nam sau 35 năm khôi phục và phát triển đất nước.
Có một chi tiết thú vị là Giáo sư Andrzej Wawrzyniak - Nhà ngoại giao kỳ cựu đã từng đến Việt Nam nhiều lần. Mặc dù năm nay đã 80 tuổi nhưng khi được mời sang Việt Nam tham dự các hoạt động kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước đã hết sức phấn khởi và tham gia chuyến đi vì đã từ lâu trong ông Việt Nam luôn là biểu tượng của ý chí quật cường của một dân tộc nhỏ bé nhưng đã dũng cảm chiến đấu và dành chiến thắng trước kẻ thù có sức mạnh vật chất hơn mình nhiều lần. Ống nói:” Từ đáy lòng, chúng tôi rất khâm phục dân tộc Việt Nam, chúng tôi coi chiến thắng của các bạn là chiến thắng của chúng tôi, tôi tin tưởng chắc chắn rằng Việt Nam sẽ trở thành một nước phát triển mạnh mẽ trong tương lai, nhân dân Việt Nam sẽ có cuộc sống tự do và hạnh phúc”. Những ngày ở Hà Nội, ông gặp lại hoạ sĩ Lê Trí Dũng là ngưòi mà ông đánh giá rất cao trong số các hoạ sĩ đương đại Việt Nam. Cách đây hơn 10 năm ông đã tổ chức triển lãm tranh của hoạ sĩ Lê Trí Dũng tại Warszawa. Lần gặp này, hoạ sĩ Lê Trí Dũng đã làm cho các bạn Ba Lan trong đoàn thán phục về tài hoa của mình. Chỉ trong 15 phút đồng hồ với cây bút sắt trong tay hoạ sĩ đã ký hoạ chân dung của ba người bạn Ba Lan với những nét vẽ sắc sảo thể hiện được thần sắc của mỗi người.
Chia tay Hà Nội, đoàn tiếp tục chương trình hoạt động tại thành phố Hồ Chí Minh. Sáng 30/4 các bạn Ba Lan đã tham dự cuộc mitting trọng thể do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức tại Quảng trường 30 tháng 4. Buổi chiều đoàn tham dự giao lưu với lãnh đạo và đại diện các tầng lớp nhân dân thành phố mang tên Bác Hồ vĩ đại. Đoàn cũng đã đến thăm địa đạo Củ Chi, du lịch trên sông Sài Gòn và thăm một số khu đô thị mới xây dựng tại thành phố Hò Chí Minh. Những ngày lưu lại thành phố Hồ Chí Minh, các anh chị em cựu sinh viên Việt Nam đã học tập tại Ba Lan hiện đang sinh sống tại thành phố đã dành cho đoàn sự quan tâm, chăm sóc nhiệt tình và chu đáo.
Khi chia tay lên đường trở về Ba Lan, ông Ryszard Fijalkowski đã thay mặt đoàn gửi lời cám ơn chân thành đến Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, những cựu sinh viên Việt Nam đã học tập tại Ba Lan và tất cả những người Việt Nam mà đoàn đã gặp về tình cảm hữu nghi, sự quan tâm , chăm sóc chu đáo đối với đoàn trong thời gian thăm lại Việt Nam. Ông xúc động nói: “ Trở lại Việt Nam lần này, tất cả thành viên trong đoàn hết sức vui mừng trước những thành quả của Việt Nam. Trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai, Ba Lan bị tổn thất rất nặng nề vì thế chúng tôi rất thấu hiểu thế nào là hậu quả của chiến tranh. Tổn thất không chỉ về vật chất mà cả con người, lực lượng lao động của đất nước. Trở lại Việt Nam, chúng tôi hết sức khâm phục nhân dân Việt Nam trong 35 năm vừa qua đã vượt qua muôn vàn khó khăn để khôi phục và xây dựng lại đất nước. Tận mắt nhìn thấy sự đổi thay kỳ diệu trên đất nước các bạn, chúng tôi hết sức khâm phục và kính trọng…Chúc mừng nhân dân Việt Nam, chúc mừng những thành tựu tuyệt vời của các bạn. Việt Nam xứng đáng giữ vị trí quan trọng trên trường quốc tế”.
 |
| Trong những năm chiến tranh, chính phủ và nhân dân Ba Lan đã dành cho Việt Nam sự ủng hộ quý báu về tinh thần và vật chất - ảnh tác giả cung cấp |
Chia tay các vị khách Ba Lan kính mến trong tình cảm lưu luyến, chúng tôi tạm biệt những nhân chứng lịch sử trong vòng tay thân tình với những nụ hôn nồng nhiệt, lời cám ơn sâu sắc về tấm lòng cao đẹp của các bạn và những lời chúc tốt lành:
Dziekujemy Wam! Drodzy Przyjaciele, szczesliwej drogi powrotu i wszystkiego najlepszego!
Hà Nội, những ngày đầu tháng 5/2010
Hồ Chí Hưng