Hàng ngàn công ty du lịch đang “ẩn dật”!

Theo Phòng Lữ hành, Sở VH-TT-DL TP.HCM, trong tháng 4.2010,  qua kiểm tra 4 công ty du lịch bị nghi ngờ kinh doanh “chui”, thì cả 4 đều “có vấn đề”.

Công ty du lịch Phong Cách ở Q.10 thành lập từ tháng 5.2007 nhưng cho tới khi kiểm tra vẫn chưa đăng ký hoạt động lữ hành với Sở VH-TT-DL. Không chỉ thế, công ty này cũng "quên" luôn cả việc mua bảo hiểm theo quy định tổ chức tour cho khách. Mặc dù vậy, lượng khách mua tour nội địa ở Phong Cách là rất cao. Trong năm 2009, công ty phục vụ tới 908 lượt khách, doanh thu 829 triệu đồng; những tháng đầu năm 2010 đã có 930 lượt khách, thu 349 triệu đồng.

Một vi phạm khác cũng rất phổ biến ở các công ty du lịch nội địa hiện nay là dù không có chức năng tổ chức lữ hành quốc tế, nhưng vẫn bán tour nước ngoài một cách rất bình thường. Trường hợp đoàn khách VN bị tai nạn ở Thái Lan, trong đó có một người bị chết, do Công ty Chân Trời Việt (TP.HCM) tổ chức hồi tháng 2.2010 là ví dụ. Công ty này không hề có chức năng tổ chức lữ hành quốc tế. Đến khi xảy ra vụ tai nạn mới lộ ra nhiều sai phạm tràn lan của công ty du lịch chưa có giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế nhưng vẫn thoải mái đưa khách đi.

Cũng trong đợt kiểm tra vừa rồi, Sở VH-TT-DL TP.HCM đã phát hiện Công ty du lịch Mai Vàng ở Q.5 chỉ mới đăng ký làm tour nội địa nhưng đã quảng cáo bán tour nước ngoài. Năm 2009 công ty này phục vụ 1.245 lượt khách, doanh thu hơn 1 tỉ đồng...

Quản lý không xuể

Cũng theo Phòng Lữ hành, các công ty vi phạm đã bị đình chỉ hoạt động để chuyển hồ sơ cho Thanh tra Sở VH-TT-DL xử phạt hành chính và khi nào đủ điều kiện thì hoạt động trở lại. “Tuy nhiên, mức phạt hành chính hiện tại không cao và không đủ tính răn đe”, ông Lã Quốc Khánh, Phó giám đốc Sở VH-TT-DL TP.HCM thừa nhận. Đối với trường hợp tổ chức tour nước ngoài không đảm bảo gây tai nạn chết người, Công ty du lịch Chân Trời Việt bị rút giấy phép kinh doanh.

Theo quy định trước đây, các công ty du lịch muốn hoạt động lữ hành nội địa sau khi đăng ký kinh doanh ở Sở Kế hoạch - Đầu tư phải quay về Sở VH-TT-DL đăng ký kinh doanh lữ hành, đồng thời “đóng cọc” 50 triệu đồng ở ngân hàng. Mục đích của việc này là để “nắm đằng cán” những công ty du lịch nếu làm ăn không đàng hoàng, như “xù” trả tiền dịch vụ với đối tác, thì sẽ lấy từ khoản này để đền bù. Trong khi quy định tiền “đóng cọc” của các công ty lữ hành quốc tế (250 triệu đồng) vẫn giữ nguyên, thì tiền cọc của lữ hành nội địa đã bị xóa bỏ. Hiện nay, nhiều công ty du lịch chỉ cần có giấy phép đăng ký kinh doanh là tiến hành mua bán tour, mà không cần về Sở VH-TT-DL đăng ký lại theo quy định.

“Thống kê chưa chính thức thì có khoảng 4.000 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh du lịch, nhưng chỉ có khoảng 1.000 công ty đăng ký hoạt động lữ hành với Sở VH-TT-DL”, ông Khánh nói, và cho rằng chính việc dễ dàng hơn trong quá trình đăng ký kinh doanh đối với lĩnh vực du lịch là nguyên nhân “sinh sôi” nhiều công ty “ma”, công ty “mùa vụ” khó bề kiểm soát.

Câu hỏi đặt ra là, vậy 3.000 doanh nghiệp không đăng ký du lịch lữ hành có thể đang hoạt động du lịch trái phép nằm ở đâu trong TP.HCM? Đơn vị quản lý đã không có câu trả lời.

Trong khi đó, để kiểm soát tình hình hoạt động của các công ty du lịch nhằm tránh doanh nghiệp “ma”, doanh nghiệp “mùa vụ”, Sở VH-TT-DL phải nắm được danh sách. Nhưng hiện nay, theo ông Khánh, Phòng Lữ hành chỉ có 5 nhân sự, mà TP.HCM lại là trung tâm du lịch của cả nước, nơi đón khoảng 65% khách quốc tế của VN và hàng chục triệu lượt khách nội địa mỗi năm thì khó làm tròn trách nhiệm.

Cần tăng khung tiền phạt

Tuy nhiên, quan điểm của nhiều chuyên gia cho rằng, quản lý theo kiểu 1.000 doanh nghiệp phải tương ứng với bao nhiêu người quản lý, doanh nghiệp tăng lên thì cũng phải tăng người quản lý... là cách làm lạc hậu. Giải pháp để khắc phục tình trạng lộn xộn trong hoạt động lữ hành, theo các doanh nghiệp là cần tăng khung tiền phạt, nhưng quan trọng nhất là giáo dục ý thức nghề nghiệp. “Lâu nay ngành du lịch quá chú trọng vào phát triển sản phẩm du lịch nhưng lơ là khâu quản lý và đào tạo”, chủ một doanh nghiệp nhận định.

Còn theo ông Khánh, mới đây UBND TP.HCM giao cho phòng văn hóa các quận, huyện phối hợp rà soát và thống kê lại các văn phòng lữ hành, công ty du lịch trên địa bàn. Sở VH-TT-DL cũng đã tổ chức huấn luyện đại diện các đơn vị này và Phòng Lữ hành sẽ phối hợp trong công tác kiểm tra, kiểm soát. Theo ông Khánh, quản lý địa bàn là cách tốt nhất để tiến tới loại trừ các công ty du lịch “ma”, “mùa vụ” làm ăn chụp giựt. Và như vậy, “quả bóng” quản lý đã được... đá sang sân khác. 

N.Trần Tâm (Thanh niên)