Kỳ 1: Phá tàu, treo lưới
Việc ngư trường bị Trung Quốc phong tỏa khiến hàng nghìn ngư dân miền Trung và một số tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long đang phải đối mặt với nguy cơ “gác chèo treo lưới”.
Anh Võ Văn Trí (trú tại Long Thạnh, xã Tam Tiến, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) buồn xo khi đứng cạnh con tàu đang phơi xác. Ám ảnh bởi những cuộc Trung Quốc vây giáp, bắt giữ tàu cá Việt Nam, lần này Trung Quốc lại công khai cấm đánh bắt, anh đã thôi đi biển.
Xả tàu bán sắt vụn
Sợ tàu chìm, anh Trí thuê người kéo tàu lên đà Phước Lộc nhưng không chịu nổi tiền bãi đà (tiền người giữ tàu) nên thông báo bán tàu. “Con tàu của tui đóng 200 triệu đồng nhưng khi ra giá 130 triệu chẳng ai hỏi đến”, anh Trí nói. Do sợ bị Trung Quốc bắt giữ nên hiện có khoảng 20 hộ ở Long Thạnh rơi vào hoàn cảnh tương tự như anh Trí. Một lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quảng Nam chua xót: “Lẽ ra, giờ này các tàu thuyền đã ra khơi đánh bắt hải sản rồi. Nhưng hiện có trên 90% số tàu thuyền ở các địa phương ven biển của tỉnh vẫn đang nằm bờ”.
 |
| Ngư dân Sơn Trà (thành phố Đà Nẵng) treo lưới, tạm ngưng ra khơi. Ảnh: Đoàn Nguyên. |
Làm nghề biển, dù giữa phong ba bão táp, chủ tàu luôn sống chết cùng tàu. Thế nhưng, khi ngư dân không thể ra khơi, họ đành rao bán tàu, thậm chí “xả bản” tàu bán phế liệu, điều mà một số ngư dân thừa nhận là cấm kỵ của nghề đi biển. “Mấy ngày qua, hàng chục người kêu tui mua tàu cũ về để “xả bản” bán phế liệu nhưng sức của tui cũng chỉ mua được 5 chiếc, còn lại là từ chối hết”, anh Nguyễn Văn Lý, chủ đà đóng sửa tàu biển ở phường Nại Hiên Đông, quận Sơn Trà (Đà Nẵng) nói. Theo anh, tàu cá bây giờ rẻ lắm, chỉ từ 15 đến 40 triệu đồng một chiếc tùy loại lớn nhỏ. “Tui mang đi “xả bản”, cái nào tận dụng được thì dùng, không thì bán phế liệu, gỗ thì bán cho lò bánh mì làm củi...”, anh Lý cho biết.
Hàng vạn ngư dân bị ảnh hưởng
Anh Nguyễn Văn Minh, ngư dân ở phường Thuận Phước, (quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng) cho biết: Việc Trung Quốc cấm đánh bắt cá rõ ràng làm ảnh hưởng lớn đến ngư dân miền Trung. “Họ cấm ở tọa độ 12 độ vĩ bắc tới 113 độ kinh đông kéo dài gần đảo Hải Nam đến tận Nha Trang làm “bịt” đường ra biển của ngư dân. Trước đây, đánh bắt cá gần các đảo Hoàng Sa chừng 20 hải lý là tương đối an toàn, nay đánh bắt cách xa gần 200 hải lý nhưng vẫn bị cấm. Sợ nhất là những chiếc tàu có súng…”, anh Minh nói và cho biết đang chờ các cơ quan chức năng giải quyết vụ việc, sau đó mới ra khơi. Lệnh cấm vô lý trên của Trung Quốc đang làm ảnh hưởng đến đời sống, thu nhập của hàng vạn ngư dân ven biển miền Trung.
Thậm chí, nhiều ngư dân ở một số tỉnh ven biển Đồng bằng Sông Cửu Long cũng chung cảnh ngộ. Ông Quách Toàn, ở thị xã Bạc Liêu, có hai tàu lưới đánh bắt xa bờ, bức xúc nói: “Mấy chục năm qua tôi đánh bắt ở khu vực Trường Sa có sao đâu. Vậy mà nay Trung Quốc cấm. Vô lý. Đây là vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam”. Đoàn tàu Dĩ An với 10 chiếc tàu đánh bắt xa bờ ở phường Nhà Mát cũng gặp không ít khó khăn vì ngư trường bị thu hẹp, sản lượng đánh bắt giảm và đời sống ngư dân thêm khó khăn. Hơn 100 tàu của tỉnh Bạc Liêu thường xuyên đánh bắt hải sản ở khu vực đảo Trường Sa cũng đang bị ảnh hưởng.
Ông Chu Tiến Vĩnh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn) thừa nhận, việc cấm tất cả hoạt động khai thác (trừ nghề lưới rê đơn và câu) vào đúng mùa sóng yên biển lặng, chính vụ cá khiến ngư dân rất lo lắng. Ông Trương Ngọc Nhi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, cho rằng: “Lệnh cấm của Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh hải của Việt Nam. Làm thế nào để bảo vệ quyền hành nghề khai thác thủy sản của ngư dân, không ảnh hưởng lớn đến đời sống họ là việc làm khẩn thiết của tỉnh lúc này”.
Bài 2: Liên kết ra khơi