Những canh bạc cuộc đời

Nhu cầu có con của những cặp đôi đặc biệt này không chỉ còn là câu chuyện của riêng họ, mà đã trở thành vấn đề xã hội của cả cộng đồng. Hành trình “đi tìm con” của họ là con đường đầy khó khăn vất vả.

“Khổ tận cam lai”

Ai cũng bảo cặp vợ chồng Lan - Tuyền (Nhóm Vì ngày mai tươi sáng Hà Nội) là trúng số độc đắc. Tuyền dương tính với HIV, trong khi Lan âm tính, họ tự nguyện đến với nhau. Năm 2006, nên vợ nên chồng, sau đã 4-5 năm, cuộc sống ổn định nên cả hai thấy chỉ còn một đích phấn đấu. Đó chẳng phải là điều gì mới mẻ, thậm chí bình thường như các cặp vợ chồng, thực hiện được việc phần quan trọng nhất của đời người: Có con.

Nhưng đó là điều không dễ dàng gì với họ. Đi tư vấn ở BV Phụ sản TƯ, BV Phụ sản Hà Nội, tựu trung lại đều được khuyên không nên có con. Họ chuyển hướng sang nước ngoài. Nhờ người quen thạo tiếng Anh liên lạc, cuối cùng họ cũng có được một thông điệp khả quan. Một BV tư nhân ở (Thái Lan) nhận trường hợp của họ, thụ tinh ống nghiệm với tổng chi phí khoảng 10.000USD.

Sau khi có kết quả khám bệnh người vợ không bị viêm nhiễm, buồng trứng hoạt động bình thường, họ phải ở lại BV trong 21 ngày để tiến hành các kỹ thuật lấy tinh trùng, lọc rửa, lấy trứng, thụ tinh trong ống nghiệm, đặt phôi và chờ xem có đậu thai hay không. Sẽ làm 3 lần nếu 2 lần đầu trượt, lần thứ 2-3 đặt phôi chi phí sẽ giảm xuống còn 500-2.000USD/lần. Tuy nhiên, điều khiến họ phân vân nhất là xác suất thành công mỗi lần thực hiện theo tuổi người vợ 25-30 tuổi là 40%, 30-35 tuổi là 28%.

Chi phí lớn nhưng khả năng chắc chắn không cao, họ đành bỏ cuộc chơi quay về cách truyền thống trong quyết định đánh một canh bạc cuộc đời. Căn ngày giờ rụng trứng, họ liều một lần gặp nhau không có phương tiện phòng bị. Sau khi hành động, Lan uống ngay thuốc dự phòng phơi nhiễm. Chín tháng mười ngày sau, một em bé trai chào đời trong nỗi nghẹn ngào sung sướng của bố mẹ, ông bà. Sinh linh bé bỏng ấy cũng không biết mình đã chở niềm hy vọng cho hàng trăm ông bố và bà mẹ trong cộng đồng người nhiễm HIV/AIDS.

Chấp nhận rủi ro

Một cặp vợ chồng mong muốn có tiếng trẻ thơ trong gia đình.

Chỉ riêng trong số 400 cặp vợ chồng tham gia sinh hoạt nhóm VNMTS Hà Nội, đã có 36 cặp là thành viên có nguyện vọng sinh con. Không phải ai cũng may mắn thắng trong canh bạc cuộc đời như vậy. 

Chị Hải (35 tuổi) và anh Khang (45 tuổi) cũng là một cặp “cọc cạch”, chỉ có điều người “khuyết” lại là chị. Chồng làm nghề lao động tự do, vợ làm đồng đẳng viên. Hai người không bao giờ dám mơ đến có tiền để nghĩ đến chuyện đi ra nước ngoài. Bảo bối để phòng lây bệnh duy nhất của họ là cố gắng không gây xước xát khi quan hệ vợ chồng.

Chị bảo: Vợ chồng chỉ gần nhau khi cả hai đều rất muốn, khi ấy dịch tiết nhiều nhất, nếu cần có thể dùng thêm dầu bôi trơn, sẽ giảm thiểu được tổn thương niêm mạc. Đã cố gắng qua 4 tháng, chưa có tin vui, nhưng hai người vẫn nuôi hy vọng. Mong muốn có con và đang trên con đường tìm kiếm con, nhưng chị Hải vẫn chưa hề nghĩ đến điều xấu nhất có thể xảy ra.

Bố mẹ anh không biết về tình trạng bệnh của chị. Sẽ ra sao nếu chưa kịp có em bé, chị đã lây bệnh cho anh. Hoặc nếu có con mà lại truyền bệnh cho con, vừa sinh ra một sinh linh bé bỏng đã thấy trước tương lai mờ mịt của nó. Chị lắc đầu khi trong câu chuyện tôi đặt ra những tình huống ấy, chị chỉ biết bây giờ cả hai vợ chồng đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm con đã, chuyện gì đến sau tính sau.

Với cặp vợ chồng anh Cương (35 tuổi), chị Loan (32 tuổi), họ có sự chuẩn bị kỹ càng hơn. Chồng làm tận Hà Tĩnh, vợ ở Hà Nội, hai người đeo đẳng công cuộc tìm con từ đầu năm 2008. Anh Cương uống thuốc kháng virus để lượng virus HIV trong người giảm xuống thấp nhất có thể, hai vợ chồng anh cũng tính ngày rụng trứng mới gặp nhau. Chị Loan đã chấp nhận đánh đổi tất cả để sinh cho anh một mụn con, nhưng trong thâm tâm anh Cương luôn dằn vặt, khi bắt chị gánh một gánh nặng quá lớn.

Chị có thai, nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang, thai lưu ở tuần thứ 9 hồi tháng 8 năm 2009. Anh chị cầu viện đến sự trợ giúp của khoa học kỹ thuật. Chi phí mỗi lần lọc tinh trùng để loại bỏ virus HIV khoảng 1 triệu/lần. Tuy nhiên, theo BS tư vấn ngay cả khi lọc tinh trùng, bơm vào tử cung người vợ, xác suất làm lây virus sang người vợ cũng khoảng 2%. 

Khi thực hiện hỗ trợ sinh sản tại BV Phụ sản TƯ, anh chị sẽ phải ký cam kết, chấp nhận rủi ro này. Nếu được chấp nhận, anh Cương - chị Loan sẵn sàng liều thêm một vài phen, kể cả là thực hiện bơm tinh trùng hay thụ tinh ống nghiệm.

(Tên những người nhiễm HIV trong bài đã được thay đổi)

Khám thai cho người nhiễm HIV.  Ảnh: Hoài Thanh.   Lọc rửa tinh trùng là phương pháp nhằm mục đích lựa chọn tinh trùng trước khi bơm vào tử cung người phụ nữ hoặc thụ tinh trong ống nghiệm. Điều này giúp tăng cường khả năng thành công cho các ca hỗ trợ sinh sản. Phương pháp này hiện đang được sử dụng như một biện pháp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV từ bố sang con. Tinh trùng được cho vào một hoá chất có sẵn (cũng là môi trường nuôi cấy tinh trùng) rồi đưa vào máy quay ly tâm. Lực ly tâm sẽ tách tinh trùng khoẻ về một phía, các tinh trùng chết, yếu, dị dạng và tinh tương về phía bên kia. Virus HIV nếu có trong tinh tương cũng sẽ bị tách ra khỏi tinh trùng. Tuy nhiên, phương pháp chỉ có hiệu quả trong một chừng mực nhất định, bởi nếu virus HIV tồn tại trong chính tế bào tinh trùng chứ không phải ở tinh tương thì việc lọc rửa cũng không có tác dụng.   Luật Phòng chống HIV/AIDS và các văn bản pháp luật khác ở Việt Nam không cấm người nhiễm HIV sinh con (nhưng cũng không khuyến khích). Với những cặp vợ chồng kiên quyết muốn sinh con thì phương pháp lọc rửa tinh trùng sẽ giảm nguy cơ cho đứa con của họ. Để tiến hành biện pháp này người vợ phải có kết quả âm tính khi xét nghiệm HIV, hai người có dùng bao caosu trong tất cả các lần quan hệ tình dục. Thảo Nhi