Làm sao để phát triển đô thị bền vững trước hàng loạt thực trạng “nóng” như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập nước, quy hoạch manh mún... đang diễn ra ở 3 TP lớn: Hà Nội, Huế, TPHCM là vấn đề được đưa ra tại hội thảo “Phát triển đô thị bền vững” tổ chức tại TPHCM sáng 17-5.
TPHCM sẽ khẩn trương nghiên cứu phát triển đô thị bền vững. Ảnh: TẤN THẠNH
Sáu yếu kém
Giáo sư - kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị VN, nhận định: Phát triển bền vững đô thị ở VN phải là phát triển trên cơ sở tổ chức không gian phù hợp, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đất đai, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái. Song, theo giáo sư Chính, những năm gần đây, vấn đề biến đổi khí hậu, nước biển dâng đang đặt TPHCM trước những thách thức lớn. TPHCM cùng với Hà Nội, Huế đang đứng trước không ít thách thức như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ với quá trình phát triển kinh tế- xã hội; công tác quản lý quy hoạch của chính quyền các cấp còn nhiều bất cập đã làm cho bộ mặt đô thị luôn phải đối mặt với một thực trạng đáng lo ngại như thiếu nhà, bệnh viện, trường học quá tải, kẹt xe nội thị gia tăng, ô nhiễm môi trường trầm trọng. (Chủ tịch UBND TPHCM Lê Hoàng Quân)
Nhiều khu vực và đường phố bị ngập làm ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt và quan trọng là vấn đề môi trường, phát triển bền vững bị đe dọa. Do đó, vấn đề nan giải của công tác quy hoạch xây dựng ở TP lớn nhất nước này chính là vấn đề xác định nền (cost xây dựng TP). Vì vậy, TPHCM phải đặt ra các chương trình nghiên cứu khoa học, các chương trình khảo sát với chi phí tương xứng và đưa ra các giải pháp (dự án đầu tư, những chế tài đủ mạnh) để kiểm soát phát triển TP.
Để giải quyết thực trạng giao thông đang quá rối, giáo sư Chính đề nghị chính quyền TPHCM nên ưu tiên cho giao thông đô thị, trong đó có hệ thống metro. Đây là yếu tố quan trọng góp phần để TPHCM phát triển bền vững.
Tiến sĩ Gregor Wessels, Giám đốc điều hành Công ty Tư vấn ITS, chỉ ra 6 yếu kém được xem là thách thức của TPHCM: tăng lượng xe cơ giới đe dọa chất lượng không khí; hệ thống đường bộ và đường sắt vẫn yếu kém dẫn đến chi phí vận tải cao; thiếu không gian xanh mở; gia tăng biến đổi khí hậu dẫn đến rủi ro ngập lụt; thực hiện an toàn giao thông vẫn chưa đủ hiệu quả; chưa quan tâm đúng mức đến văn hóa và giải trí.
Nhanh nhưng phải vững chắc
Theo giáo sư-tiến sĩ Nguyễn Lân, Tổng Thư ký Hiệp hội Các đô thị VN, phát triển bền vững là mục tiêu hướng tới của Hà Nội, Huế, TPHCM và các đô thị VN. Ngân hàng Thế giới đã đưa ra 4 tiêu chí của TP phát triển bền vững trong cơ chế thị trường là cạnh tranh tốt, cuộc sống tốt, tài chính lành mạnh và quản lý tốt.
Thiên về góc độ xã hội, phó giáo sư-tiến sĩ Nguyễn Minh Hòa, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM, đã đưa ra những nguyên tắc chung và mục đích cần hướng đến của phát triển đô thị bền vững như lấy con người làm trung tâm của sự phát triển; cân đối giữa mục tiêu phát triển kinh tế và môi trường tự nhiên; phát triển hài hòa giữa con người và công nghệ- kỹ thuật; bảo đảm sự tham gia dân chủ của người dân trong tiến trình phát triển đô thị; xây dựng và duy trì quan hệ cộng đồng ấm áp.
Phát biểu kết thúc hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thành Tài cho biết TPHCM xác định đưa ý tưởng phát triển đô thị bền vững vào trong toàn bộ hệ thống nghiên cứu chiến lược của TP, phải khẩn trương nghiên cứu phát triển đô thị bền vững và tìm kiếm giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng... TPHCM cũng sẽ giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng tốc và vấn đề phát triển bền vững.