Cẩn trọng với các siêu dự án

Ngày 20-5, Quốc hội (QH) bắt đầu chương trình làm việc kỳ họp thứ 7 với việc nghe Chính phủ báo cáo bổ sung tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách năm 2009 và những tháng đầu năm 2010. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trịnh Huy Quách, phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - ngân sách, cho biết:

- Trong lĩnh vực ngân sách, đáng chú ý là năm 2009 trong hoàn cảnh rất khó khăn, dự báo thu ngân sách thấp do tăng trưởng thấp, miễn giảm thuế, giá dầu giảm... nhưng không những không giảm mà còn tăng khoảng 750 tỉ đồng.

Dự kiến kinh phí để thực hiện quy hoạch Hà Nội khoảng 90 tỉ USD. Nhiều người dân Hà Nội đến xem, đóng góp ý kiến vào đồ án quy hoạch thủ đô - Ảnh: Thân Hoàng

Đến thời điểm này, theo báo cáo của Chính phủ thì nguồn thu tăng rất cao, lên tới gần 52.000 tỉ đồng so với dự toán, riêng ngân sách trung ương tăng gần 16.000 tỉ đồng. Tôi nghĩ các đại biểu sẽ yêu cầu phân tích rõ nguyên nhân của tình trạng trên để xem hoàn toàn là do công tác dự báo yếu kém hay còn nguyên nhân nào nữa từ cơ chế, chính sách.

Thứ hai, trong khi mức tăng thu như vậy mà bội chi vẫn rất cao, ở mức 6,9%. Đành rằng trong điều kiện đặc biệt của nền kinh tế, Chính phủ đã lấy số tăng thu đó giải quyết một phần ứng trước vốn cho năm 2010. Thế nhưng xét về mặt an toàn tài chính thì chúng ta đang gần chạm tới mức an toàn cho phép. Vậy tại sao Chính phủ không dùng một phần tăng thu để giảm bội chi?

* Chính phủ họp phiên vừa rồi đưa ra chỉ tiêu lạm phát 8% trong khi QH quyết định chỉ 7%, thưa ông?

- Tất nhiên những dự báo đều dựa trên các phân tích chuyên môn. Khi QH thảo luận để quyết định chỉ tiêu lạm phát thì một số đại biểu QH đã dự báo năm 2010 khó giữ ở mức 7%, có cơ quan của QH cho rằng chí ít cũng ở mức 8%. Cuối cùng, QH bàn thảo và quyết định mức 7% như đề nghị của Chính phủ. Tuy nhiên, theo diễn biến từ đầu năm đến nay thì thấy rằng việc hoàn thành chỉ tiêu của QH là rất khó.

Ông Trịnh Huy Quách - Ảnh: K.H.

* Từ đầu năm đến nay doanh nghiệp đang phải đi vay với lãi suất rất cao (phổ biến 17-18%/năm). Các chuyên gia kinh tế đánh giá với mức lãi suất này thì khó sản xuất kinh doanh có hiệu quả?

- Lãi suất ngân hàng một phần theo tín hiệu của thị trường, nhu cầu thực của nền kinh tế sẽ điều chỉnh lãi suất ngân hàng. Thế nhưng về mặt điều tiết nền kinh tế vĩ mô thì Chính phủ cần hết sức linh hoạt trong năm 2010. Cái khó như chúng ta vừa đề cập là làm sao giữ ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì lạm phát ở mức hợp lý. Nếu bây giờ bơm nhiều tiền ra ngoài thị trường, làm tổng phương tiện thanh toán tăng cao thì lại tác động đến chỉ số giá cả. Đó là những mâu thuẫn cần đến sự điều hành chính sách tiền tệ rất linh hoạt của Chính phủ.

* Theo Ủy ban Tài chính - ngân sách, cuối năm 2010 nợ Chính phủ sẽ tương đương 44,6% GDP. Một số chuyên gia cho rằng nếu cộng cả các khoản Chính phủ bảo lãnh cho các tập đoàn, tổng công ty vay thì mức nợ công có khả năng đã tiệm cận giới hạn an toàn là 50% GDP. Trong khi đó, đồ án quy hoạch thủ đô Hà Nội và dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - TP.HCM được đặt lên bàn nghị sự QH với tổng số vốn khổng lồ. Liệu trong những năm tới chúng ta có thể vay được tiền để thực hiện các siêu dự án như vậy không?

- Nhu cầu phát triển của nền kinh tế rõ ràng rất lớn, nhất là đầu tư cho hạ tầng. Nhưng như các cụ vẫn nói là “phải liệu cơm gắp mắm”.  Ủy ban Tài chính - ngân sách cũng đã cảnh báo nợ công đã sát tới ngưỡng an toàn mà QH cho phép. Nhưng điều quan trọng nhất như tôi đã nói vẫn là bài toán hiệu quả, không phải việc đi vay tiền mà sử dụng tiền vay đó như thế nào và trả nợ ra sao.

Vì vậy với thực trạng sử dụng vốn kém hiệu quả hiện nay, vay tiền với số lượng lớn là rất đáng lo ngại. Tôi cho rằng nếu thực hiện các dự án lớn như vậy thì phải chú trọng đến việc huy động vốn xã hội chứ không nên quá trông chờ vào vốn ngân sách. Và trong báo cáo chúng tôi cũng nói rằng hãy cẩn thận với các dự án lớn đầu tư từ vốn ngân sách.

* Theo ông, với số vốn lớn như vậy, việc thực hiện dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - TP.HCM có khả thi không?

- Từ trước đến nay chúng ta chưa có dự án nào có số vốn lớn như thế. Trên thực tế với các dự án lớn, việc huy động cần đa dạng hóa nguồn vốn. Tôi cho rằng trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện tại sẽ rất khó khăn cho những dự án khổng lồ như thế. Nếu chúng ta quyết định làm thì nên làm theo hướng kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài, từ các nguồn vốn xã hội chứ không nên chỉ trông chờ vào ngân sách.

LÊ KIÊN thực hiện

...................................

Cử tri lo ngại nạn bạo hành trẻ em gia tăng

(Hà Nội) - Cử tri kiến nghị Chính phủ tiếp tục có những biện pháp hữu hiệu để kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân, đồng thời chỉ đạo ngành ngân hàng tiếp tục cải cách hành chính, có cơ chế phù hợp để nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, được vay vốn phát triển sản xuất.

Đây là một trong những nội dung tổng hợp 1.157 ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân cả nước gửi tới kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII khai mạc hôm nay 20-5.  

Báo cáo của ban thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ VN cho thấy bên cạnh việc khẳng định sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và biểu dương sự nỗ lực của Chính phủ trong việc điều hành kinh tế - xã hội, cử tri còn băn khoăn, bức xúc về nhiều mặt đời sống xã hội, kinh tế, môi trường và chủ quyền biển đảo.

Cử tri cho rằng việc kiểm soát giá cả thị trường, ngăn chặn tình trạng tăng giá dây chuyền các mặt hàng thiết yếu của các cơ quan chức năng còn nhiều hạn chế; giá điện, giá xăng dầu liên tục tăng, ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống nhân dân, nhất là nông dân, người nghèo, người có thu nhập thấp.

Tình hình suy thoái của nền kinh tế thế giới, theo các cử tri, đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người lao động nói chung, trong đó có người lao động làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tình trạng đình công của công nhân diễn ra tại các khu công nghiệp ở một số địa phương có chiều hướng gia tăng như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai...

Ở một số tỉnh đã xuất hiện tình trạng lao động phổ thông rời bỏ các công ty, xí nghiệp trở về địa phương do không chịu được sức ép về giá cả, điều kiện sinh hoạt. “Trong thời gian qua các cơ quan chức năng chưa phát huy hết trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước về lao động. Đề nghị cần tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về lao động, buộc các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ điều khoản trong Bộ luật lao động về giao kết hợp đồng lao động, đảm bảo chế độ tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn... nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động”- báo cáo đề cập.

Bên cạnh lo lắng về kinh tế, việc làm, nhiều ý kiến cử tri quan ngại tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống, coi thường tính mạng người khác và chính bản thân của một bộ phận giới trẻ. Tình trạng học sinh vi phạm pháp luật, sử dụng thuốc lắc, ma túy, xem và lưu giữ phim ảnh đồi trụy, hành xử theo kiểu giang hồ, xã hội đen... có xu hướng gia tăng, nhất là ở các thành phố lớn.

Tình trạng bạo lực gia đình, nạn bạo hành đối với trẻ em, bạo lực học đường cùng với thái độ thờ ơ của nhiều người... đang là nỗi lo của xã hội. Tình trạng quá tải của các bệnh viện tuyến trung ương, vấn đề y đức của thầy thuốc cũng đang được cử tri và nhân dân quan tâm lo lắng. Tình trạng một số bác sĩ câu kết với các nhà thuốc kê đơn nhiều thuốc, thuốc đắt tiền không cần thiết cho người bệnh để hưởng hoa hồng gây bức xúc trong nhân dân, làm giảm lòng tin vào y đức của đội ngũ thầy thuốc và ảnh hưởng trực tiếp đời sống nhân dân.

Bản báo cáo nhấn mạnh: Cử tri và nhân dân rất bất bình về việc không ít doanh nghiệp vì lợi nhuận đã bất chấp pháp luật, xả chất thải trực tiếp ra môi trường, làm môi trường ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống nhân dân. Tình trạng dịch bệnh gia súc, nhất là dịch heo tai xanh, lan nhanh không kiểm soát kịp thời, gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn thực phẩm nhưng các cơ quan chức năng xử lý chậm, xử lý chưa nghiêm, chưa đủ sức răn đe các hành vi vi phạm.

LÊ KIÊN (Tuổi trẻ)

*

Cử tri muốn Quốc hội xem xét kỹ đường sắt cao tốc

Thông qua Mặt trận Tổ quốc VN, cử tri mong muốn Quốc hội xem xét kỹ dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam trước khi quyết định thông qua nghị quyết về chủ trương đầu tư.

Ngay trong phiên khai mạc kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII sáng 20/5, Chủ tịch Ủy ban TƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Huỳnh Đảm sẽ trình bày bản kiến nghị này của cử tri cả nước với Quốc hội.

Một trong những vấn đề được dân quan tâm là dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Nhiều vấn đề được đặt ra như sự cần thiết đầu tư dự án, giải pháp công nghệ, nguồn vốn đầu tư, di dân tái định cư, tác động đến môi trường tự nhiên…

Người dân đề nghị Quốc hội thảo luận, xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định thông qua nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án này.

Liên quan đến đồ án quy hoạch Thủ đô, cử tri mong Quốc hội, Chính phủ  lắng nghe ý kiến phản biện của các nhà khoa học, nhà văn hóa, chuyên gia trong và ngoài nước.

Cử tri cho rằng nhiều dự án, nhiều công trình trọng điểm quốc gia triển khai còn chậm, việc đầu tư chưa đồng bộ. Cử tri cũng rất bức xúc về tình trạng đào bới lòng đường, vỉa hè thường xuyên, gây ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, nhất là ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, ảnh hưởng đến việc sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân, lãng phí tiền của Nhà nước.

Cho thuê đất rừng phải được giám sát

Cử tri cả nước cũng đề xuất Quốc hội tăng cường giám sát chuyện các tỉnh biên giới cho nước ngoài thuê đất trồng rừng.

Theo phản ánh của người dân,  nhiều tỉnh biên giới như Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh, Hà Tĩnh, Nghệ An, Bình Định, Quảng Nam, Kon Tum, Bình Dương… cho doanh nghiệp nước ngoài thuê đất rừng dài hạn, trong đó có cả rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn, rừng tại các vị trí xung yếu về an ninh quốc phòng để trồng cây công nghiệp, làm sân gôn, sòng bạc.

Trong khi đó, dân ở những nơi này còn thiếu đất sản xuất và công ăn việc làm.

Người dân hoan nghênh Chính phủ đã kịp thời ra quyết định đình chỉ nhưng tiếp tục kiến nghị Chính phủ chỉ đạo làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tập thể vi phạm, sớm có giải pháp khắc phục.

Một vấn đề khác cũng được quan tâm là việc buông lỏng trong quản lý khai thác khoáng sản dẫn đến việc vi phạm pháp luật, tiêu cực trong quản lý, khai thác khoáng sản còn diễn ra kéo dài ở nhiều nơi.

Dân bất bình về việc không ít doanh nghiệp vì lợi nhuận đã bất chấp pháp luật, xả chất thải trực tiếp ra môi trường, làm môi trường ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất và đời sống nhân dân, gần đây nhất là vụ công ty Cổ phần công nghiệp Tung Kuang tại Hải Dương; Công ty cổ phần đường Quảng Ngãi…

Đông đảo cử tri kiến nghị Chính phủ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường, vệ sinh, an toàn thực phẩm, về khai thác tài nguyên, khoáng sản và bảo vệ rừng.

Dân phàn nàn tăng lương không theo kịp tăng giá

Một vấn đề khác cũng được đông đảo cử tri quan tâm là tình trạng tăng giá đầu năm nay.

Mặc dù Chính phủ đã có những giải pháp tích cực nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô nhưng nền kinh tế nước ta còn có những diễn biến phức tạp.

Việc kiểm soát giá cả thị trường, ngăn chặn tình trạng tăng giá dây chuyền các mặt hàng thiết yếu của các cơ quan chức năng còn nhiều hạn chế; giá điện, giá xăng dầu liên tục tăng, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, nhất là nông dân, người nghèo, người có thu nhập thấp.

Người dân cho rằng tiến độ và lộ trình cải cách tiền lương không theo kịp với tốc độ tăng giá trên thị trường, ảnh hưởng đến đời sống của người về hưu, người hưởng lương từ ngân sách.

Nhiều cử tri khối các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ phản ánh họ đã gặp khó khăn trong việc vay vốn của ngân hàng, làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Dân mong Chính phủ tiếp tục có biện pháp hữu hiệu kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân, đồng thời chỉ đạo ngành ngân hàng có cơ chế phù hợp để nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ được vay vốn phát triển sản xuất, đóng góp cho sự phát triển chung của cả nước.

• Lê Nhung (Vietnamnet)