Những con sông lớn chảy qua địa bản tỉnh Lâm Đồng đang bị hàng trăm lượt người cùng các phương tiện cơ giới hiện đại đến đào bới tan hoang, đe dọa trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt và môi trường sống xung quanh.
Những dòng sông đầy thương tích
Từ tờ mờ sáng, trên những con đường mòn dẫn ra lối bờ sông Đa Nhim (nơi cung cấp nguồn nước cho thủy điện Đa Nhim hoạt động) đã tấp nập xe tải ra vào vận chuyển đất cát, sa khoáng đến nơi tiêu thụ.
 |
| Mỗi ngày có hàng trăm lượt người đến đẽo đá dưới lòng sông Đa Nhim |
Ông Lê Chí Thạnh, một người dân sống gần dòng sông này cho biết, đã mấy năm nay, hằng ngày, người người cứ nườm nượp đến sông Đa Nhim mang theo cả máy móc đến đào bới, khai thác đất cát, sa khoáng đem bán cho các công ty xây dựng địa phương để kiếm lời.
Theo một người dân đập đá ở dòng sông Đa Nhim, đá xây dựng bán rất được giá, trung bình mỗi ngày một người làm được khoảng 80.000đ nên ngày càng có nhiều người từ khắp nơi đổ xô khai thác.
Bên cạnh đó, cả chục máy móc hiện đại vận hành hết công xuất chạy ầm ầm càng khiến cho dòng sông nham nhở những thương tích. Đất đai hai bên bờ sông bị sạt lở từng mảng lớn, ngày càng lấn sâu vào ruộng vườn của hàng trăm gia đình sống hai bên bờ sông.
Mặc dù vậy nhưng người dân không ai dám báo cáo lên chính quyền địa phương vì sơ bị các “anh chị” điểm mặt.
 |
| Một điểm đãi vàng gần dòng sông Đa Quyn |
Cách sông Đa Nhim khoảng 20km về phía Nam, sông Đa Quyn (cung cấp nước cho thủy điện Đại Ninh) đoạn chảy qua địa bàn xã Ninh Gia (Đức Trọng), cũng đang nằm trong tình trạng báo động về nạn khai thác vàng và sa khoáng trái phép.
Những hố sâu gần chục mét xuất hiện là kết quả của công cuộc đua nhau tìm kiếm vàng với những phương tiện hiện đại của từng tốp người.
Người dân địa phương rất bức xúc vì “vàng tặc” hoạt động cả ngày lẫn đêm. “Ô tô, xe máy vận chuyển đá vào bãi xay và chở sản phẩm thu được về điểm tập kết ra vào tấp nập. Tiếng máy nghiền đá, máy bơm nước kêu ầm âm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của chúng tôi”, một người dân địa phương cho hay.
 |
| Những dãy cà phê gần hai bên bờ sông Đa Nhim và Đa Quyn đang bị đe doạ |
Việc đào đãi vàng trái phép này còn ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp của hàng nghìn hộ dân và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái trong khu vực.
Bà Phạm Thị Ng. ở xã Đà Loan cho biết: “Nhà có 2ha cà phê nằm sát sông Đa Quyn đang “khát” nhưng chẳng biết lấy nước ở đâu để tưới vì nước sông giờ chỉ còn bùn đất đục ngầu. Vụ cà phê vừa rồi do không có nước tưới nên gần như đã thất thu…cứ tình trạng này chắc phải bán tháo cái rẫy cà phê này mất”.
Xã cũng bó tay
Những đối tượng khai thác quặng vàng và sa khoáng trái phép dưới dòng sông Đa Nhim vẫn ngang nhiên lộng hành bất chấp sự nghiêm cấm của chính quyền địa phương.
Ông Nguyễn Công Hiệp, Chủ tịch UBND xã Đà Loan cho biết: “Khi các cơ quan chức năng tiến hành truy quét, nhìn bên ngoài có vẻ lắng xuống nhưng thực tế vẫn đang rất nóng.Hiện tại, các điểm khai thác vàng vẫn âm thầm hoạt động, do lực lượng của xã quá mỏng, lại không được trạng bị đầy đủ các phương tiện, trong khi đó, những đối tượng này lại rất hung dữ, sẵn sàng tấn công lại lực lượng làm nhiệm vụ”.
 |
| Một điểm khai thác cát trên sông Đa Nhim |
Cũng theo ông Hiệp, xã không thể tiến hành tịch thu những máy móc của các đối tượng này vì tất cả máy móc đều nằm dưới lòng sông không có cách nào đưa lên được.
Hơn nữa, với lực lượng mỏng như hiện nay, công an xã Đà Loan không thể tiến hành cưỡng chế các đối tượng tham gia khai thác vàng và sa khoáng trên địa bàn. Đã có lần công an xã Đà Loan xuốn lập biên bản hiện trường liền bị những đối tượng này đồng loạt xông lên hành hung.
Để lập lại an ninh trật tự tại địa phương, xóa bỏ những điểm khai thác vàng, sa khoáng trái phép này, công an xã Đà Loan đang phối hợp với công an huyện Đức Trọng tiến hành truy quét, tịch thu các phương tiện phục vụ khai thác của các đối tượng này.
Khắc Lịch (BeeNet)