Ai đứng sau các chủ đầu nậu khai thác vàng?

Cùng với tình trạng ô nhiễm môi trường do nạn đào đãi vàng gây ra, nạn buôn bán, sử dụng ma tuý đã, đang làm cho an ninh vùng cư dân biên giới ngày càng diễn biến phức tạp...

Đại công trường

Các bãi khai thác vàng trái phép ở Khe Ho, Khe Póc, Khe Ngài (xã A Vao, và xã Tà Long thuộc huyện Đak Rông đã biến những cánh rừng, triền đồi thành những “đại công trường” khai thác vàng nối liền nhau, chằng chịt, tạo thành những đường hầm sâu dài hàng cây số.

Tại bãi vàng Khe Ho có vài chục lán trại được dựng lên giữa rừng, với cả trăm nhân công và gần 20 máy khai thác vàng hoạt động. Máy xay đá, đãi vàng chạy ầm ầm, tiếng nổ mìn làm nghiêng ngả cả những khu rừng lớn; hàng trăm ống nhựa, bạt nylon dẫn nước, thổi khí trải dài khắp rừng và dẫn nước phục vụ cho đãi vàng bốc mùi hôi thối nồng nặc. Cây cối, động vật chết đứng vì nguồn nước bị ô nhiễm do hoá chất từ đào đãi vàng thải ra.

Một công an viên xã A Vao cho biết: “Hoạt động khai thác vàng trái phép ở đây diễn ra nhiều năm nay. Các chủ đầu nậu khai thác vàng thuê người từ ngoài Bắc vào, số này tìm và lấy đất đá có chứa vàng, còn dân bản sở tại làm thuê cùi, cõng đất đá từ hầm ra bờ suối.

Khi phát hiện CA, đầu nậu và nhân công người miền Bắc chạy trốn, dân bản địa đem máy móc và dụng cụ đào đãi vàng đi cất giấu hoặc ở lại giả vờ làm dân đãi vàng xái, nên cơ quan chức năng khó xử lý”. Để có các cỗ máy lớn và thuốc nổ, hóa chất, lương thực phục vụ cho việc khai thác vàng, đầu nậu thuê thanh niên, phụ nữ, trẻ em là dân bản cùi, cõng vượt rừng vào tập kết tại bãi vàng, cứ 50kg được nhận 100 ngàn đồng.

“UBND xã đã nhiều lần họp dân phổ biên tác hại “vàng tặc” nhưng không hiệu quả, thành ra nạn khai thác vàng trái phép ở đây cứ dai dẳng”- Phó Chủ tịch UBND xã A Vao, ông Hồ A Điêng - nói.

Thăm dò hay khai thác?

Phát hiện thấy cơ quan chức năng kiểm tra, các đầu nậu vàng bỏ trốn, dân bản ở lại tháo máy móc đem đi cất giấu.

Theo CA huyện Đak Rông, trên địa bàn huyện hiện có hai điểm khai thác vàng lớn tại hai xã A Vao, Tà Long được UBND tỉnh cấp phép hoạt động cho Cty khoáng sản 4 thực hiện thăm dò trữ lượng vàng và Cty Lũng Lô 5 khai thác. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều điểm khai thác vàng trái phép phát sinh, núp bóng tổ chức khai thác vàng ồ ạt.
 
“Hiện, trên địa bàn xã có 7 "ông trùm” khai thác vàng với quy mô đồ sộ gồm: Hồ Văn Thanh, Hồ Văn Bương, Hồ Văn Bông (Côn Mười), Hồ Văn Nghĩa (Côn Pun), Hồ Pa Lôn, Hồ Giang, Hồ Giáp. Các “trùm” này là người đồng bào dân tộc sở tại, được một số “trùm” lớn khác "chỉ đạo" để đứng ra tổ chức khai thác vàng trái phép”- CA xã A Vao lược trích từ "sổ đen".

Lãnh đạo CA huyện Đak Rông nói rằng, qua kiểm tra đã phát hiện thời gian được phép thăm dò vàng tại A Vao của Cty khoáng sản IV đã hết hạn, nhưng người của Cty này vẫn “án binh” tại các bãi vàng với lý do chờ xin gia hạn giấy phép thăm dò, nên các cơ quan CA cũng gặp khó khăn trong quản lý?

Trong khi Trưởng CA huyện Hồ Quang Thân nói rằng trong nhiều năm, các cuộc truy quét vàng tặc do CA thực hiện đều không hiệu quả do hệ thống "vệ tinh" của đầu nậu khai thác vàng báo cho chủ mỏ thu dọn hiện trường trước khi CA đến nơi, thì người dân sở tại nói rằng việc mang vác máy móc, thuốc nổ, hoá chất, lương thực... vào bãi vàng chỉ có một con đường độc đạo - đồn biên phòng sở tại nắm trong tay.