Kỳ 2: Đua nhau xây chợ để... ngắm!
Đáp lại thiện chí của chính quyền nhiều quận huyện, sau khi khánh thành các chợ mới, tiểu thương đã bỏ chợ cóc, chợ tạm, thậm chí cả trung tâm thương mại, để gia nhập “cộng đồng mới” với hy vọng “an cư lập nghiệp”. Song “đầu xuôi, đuôi lại không lọt”, họ đã bị “hố” vì chợ không có khách.
Tiền tỷ… “đắp chiếu”
Được đầu tư gần chục tỷ đồng và xây dựng trên tổng diện tích 20.000 m2, chợ đầu mối Bắc Thăng Long nằm ngay phía Bắc chân cầu Thăng Long (huyện Đông Anh, Hà Nội) được hoàn thành từ năm 2004, nhưng bao trùm không gian chợ hiện nay là quang cảnh tiêu điều, các ki ốt chỏng chơ vì không có người mua, kẻ bán.
 |
| Được đầu tư hàng tỷ đồng nhưng gần 10 năm nay, chợ Thượng Đình chỉ lác đác vài tiểu thương kinh doanh ở tầng 1. Ảnh: N.Biển. |
Chung hoàn cảnh, nhiều chợ đầu mối và chợ nằm ở các cửa ngõ ra vào của Thủ đô như Dịch Vọng (Cầu Giấy), Phùng Khoang (Từ Liêm), Đền Lừ (Hoàng Mai)… cũng chìm sâu trong cảnh “vườn không, nhà trống”. Riêng chợ Đền Lừ, ngoài chức năng chợ đầu mối, còn được xây dựng nhằm giảm tải cho chợ Long Biên, nhưng sau khi được đưa vào sử dụng năm 2002, cũng chỉ hoạt động một thời gian rồi… “đắp chiếu”.
Tình trạng xây xong bỏ không hoặc sử dụng không hết công năng cũng diễn ra với nhiều chợ ở khu vực nội thành, như: Thượng Đình, Thanh Xuân Bắc, chợ Bưởi, Trung tâm thương mại Ô Chợ Dừa… Trước đây, Ô chợ Dừa là một chợ dân sinh, khi UBND quận Đống Đa có chủ trương xây chợ thành trung tâm thương mại, tiểu thương đã rất phấn khởi. Năm 2007, trung tâm mọc lên với 95 ki ốt và các văn phòng cho thuê. Với mong muốn kinh doanh tốt, nhiều tiểu thương đã chấp nhận thuê ki ốt với giá cao, thậm chí còn đặt cọc tiền trước từ 2 đến 5 năm để có chỗ. Thế nhưng, mọi việc chỉ được thời gian ngắn, họ lại phải "bỏ của chạy lấy người" do trung tâm vắng khách.
Không chú ý tới kiến trúc và công năng chợ
Giải thích việc chợ, trung tâm thương mại được xây dựng to, hoành tráng nhưng vẫn vắng khách, bà Nguyễn Thị Oanh, một tiểu thương từng kinh doanh tại chợ Thượng Đình, cho biết: “Khi xây, họ chỉ chú ý đến xây sao cho to, cho đẹp mà quên mất để chợ hoạt động được, cần chú ý tới kiến trúc, vị trí và công năng chợ”. Trong khi đó, nhiều tiểu thương cũng bày tỏ quan điểm rằng, các chợ, trung tâm thương mại không hút khách.
 |
| Chợ đầu mối Bắc Thăng Long được xây dựng trên 20.000 m2 nhưng suốt ngày cửa ra vào đóng kín, cỏ dại mọc um tùm. Ảnh: T. Đảng. |
Cụ thể, chợ Thanh Xuân Bắc (quận Thanh Xuân) được xây dựng để phục vụ người dân các phường ở phía Tây của quận, nhưng lại nằm lọt thỏm trong các dãy nhà E của khu tập thể Thanh Xuân Bắc và đường ra vào chỉ là một cái ngõ nhỏ của đường Nguyễn Quý Đức, nên ngôi chợ với ba tầng khang trang này chỉ có một nhóm người họp ở tầng 1, còn tầng 2 và 3 lúc nào cũng đóng “im ỉm”.
Với chợ Thượng Đình, tuy được xây dựng trên địa điểm khá lý tưởng là ngay mặt tiền đường Nguyễn Trãi, nhưng chị Nguyễn Thị Tâm, một trong số tiểu thương ít ỏi còn kinh doanh trong chợ, ngao ngán: “Chợ được xây ba tầng khang trang nhưng việc ra vào chỉ có duy nhất một lối nhỏ và phải đi lòng vòng, nhiều khách muốn vào chợ nhanh, đã đi ngược chiều, bị công an bắt thì làm sao đến hẹn lại lên nữa…”. Trong khi đó, chợ Bắc Thăng Long – rõ ràng là đầu mối giao thương hàng nông sản vào nội thành nhưng do xây cách trung tâm thành 20 km, nên người bán thì có, người mua thì “hẻo”.
Nhiều Ban quản lý (BQL) chợ thông tin: Chợ được các quận huyện quy hoạch, sau đó trình thành phố để xây dựng, nên bản thân BQL chỉ là đơn vị tiếp quản và vận hành. "Thấy các chợ xây xong bỏ không, chúng tôi cũng xót xa, nhiều lần vận động tiểu thương ra kinh doanh với chế độ ưu đãi đặc biệt, nhưng chợ vắng khách nên chẳng ai ra…”, ông Nguyễn Quang Mùi, Trưởng ban quản lý trung tâm thương mại Ô Chợ Dừa nói.
Trao đổi với Đất Việt, bà Nguyễn Thị Như Mai, Phó giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, trước việc các chợ, trung tâm thương mại được các quận huyện xây lên rồi bỏ không, thành phố đang giao cho Sở Công Thương lập quy hoạch mạng lưới chợ trên địa bàn thành phố. “Ngoài điều chỉnh lại kiến trúc, không gian, bản quy hoạch có định hướng đến năm 2020 cũng nêu rõ từng chợ sẽ kinh doanh cái gì, chức năng ra sao cho phù hợp với từng địa bàn dân cư, cũng như thế mạnh của mỗi địa phương”, bà Mai nói.