Chủ nhiệm UB Quốc phòng - An ninh Lê Quang Bình đề xuất dự án nằm trên đường biên giới quốc gia, có ảnh hưởng đến quan hệ với nước láng giềng thì phải trình QH.
Sáng 14/6, QH thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 66/2006/QH11 về dự án, công trình quan trọng quốc gia trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.
Dù hội trường rất vắng vẻ, nhưng những ý kiến phát biểu đều trăn trở. Dự án đường sắt cao tốc năm lần bảy lượt được đưa làm ví dụ để... rút kinh nghiệm. Rừng và chuyện quốc phòng, an ninh trở thành hai chủ đề nóng.
Không tiếp sức phá rừng
Đề xuất của dự thảo rằng phải trình QH những dự án đầu tư có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng từ 200 ha (đối với rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đầu nguồn), 500 ha (với rừng phòng hộ chắn gió...) và 1.000 ha đối với rừng sản xuất (trừ trồng rừng và trồng cao su trên đất rừng sản xuất) bị các ĐB phản đối mạnh mẽ.
 |
| Chủ nhiệm UB Quốc phòng - An ninh Lê Quang Bình đề xuất khi thẩm tra những dự án quan trọng, QH lập ủy ban lâm thời |
ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh), Nguyễn Danh (Gia Lai), Ngô Minh Hồng (TP.HCM), Ngô Văn Hùng (Lào Cai)… đều thiết tha mong QH thận trọng khi quyết định những con số liên quan đến rừng.
ĐB Nguyễn Đình Xuân chỉ ra lỗ hổng mới: "Nếu quy định trên 1.000 ha rừng sản xuất mới phải trình QH thì sẽ có những trường hợp chuyển từ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ sang rừng sản xuất để lách, trong khi chuyển đổi chính là phá… rừng tự nhiên".
ĐB Ngô Minh Hồng (TP.HCM) cũng chỉ ra kẽ hở "chết người" khác: “Nếu theo dự thảo mới thì ngay cả khi xâm hại đến vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên…thì chỉ khi xâm hại tới 200 ha mới phải xin ý kiến QH. Dưới 200 ha thì sao?”.
Bà Hồng cũng chia lửa với ĐB Nguyễn Danh khi không đồng tình việc dự án trồng cao su trên đất rừng sản xuất thì không phải trình QH: "Trồng cao su thực chất là phá rừng chứ không phải trồng rừng".
Chấm dứt lấy đất nông nghiệp
Không chỉ bức xúc về đất rừng, nhiều ĐB còn đề nghị phải quy định rõ khi chuyển đổi đất trồng lúa cũng phải trình QH, dù Viện trưởng Viện nghiên cứu lập pháp Đinh Xuân Thảo đã giải thích việc này không cần thiết vì đã được quy định rõ trong Luật Đất đai.
 |
| Viện trưởng Viện nghiên cứu lập pháp Đinh Xuân Thảo |
ĐB Phan Trung Lý (Nghệ An) đưa ví dụ ở Trung Quốc, dự án chỉ cần ảnh hưởng 0,3 ha diện tích trồng lúa đã phải trình Quốc vụ viện, trong khi ở ta lại dễ dãi như vậy. ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đắk Lắk) còn thẳng thắn đề nghị phải có nghị quyết dừng hẳn việc lấy đất canh tác để chuyển thành các khu công nghiệp.
ĐB Trần Đình Nhã (Bà Rịa - Vũng Tàu) còn nêu cụ thể trường hợp đầu tư ở cảng Sơn Dương (Hà Tĩnh) lấy tới 2000 ha đất bờ biển, 2.000 ha đất mặt biển, "những đất này chẳng thấy ở đâu quy định cả, coi thường quá. Đất ven biển thật ra cũng là khu vực biên giới chứ", ông Nhã trăn trở.
ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên) thì đề nghị với những dự án lớn, tác động nhiều mặt, Thường vụ QH phải cho ủy ban hỗn hợp thẩm định: "Như với dự án đường sắt cao tốc vừa rồi, chúng tôi chỉ tin UB Khoa học - Công nghệ - Môi trường ở mức độ nào đó thôi, phải có UB Kinh tế, rồi Tài chính - Ngân sách... mới giúp ĐBQH có đủ thông tin được".
Lập ủy ban lâm thời
Các ĐB cũng yêu cầu phải có tiêu chí riêng đối với dự án đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an ninh.
 |
| ĐB Ngô Minh Hồng (TP.HCM): Dưới 200 ha thì sao? |
Chủ nhiệm UB Quốc phòng - An ninh Lê Quang Bình kể trong chuyến đi giám sát một đoạn biên giới vừa rồi đã phát hiện tới 2 công trình không báo cáo QH. Một dự án thủy điện nằm ngay giữa dòng sông đồng thời là đường biên giới 2 nước, chưa được phân giới cắm mốc, nếu đắp đập lên thì ngập tới 516 ha rừng tự nhiên, 565 ha rừng phòng hộ.
"Chúng tôi đã có văn bản gửi Thủ tướng và các cơ quan liên quan đề nghị không làm công trình này. Vừa rồi Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải có công văn đề nghị không đưa dự án thủy điện này vào quy hoạch, nhưng lại chỉ nói lý do không hiệu quả kinh tế, chứ không nhắc gì đến quốc phòng, an ninh", ông Bình cho hay.
Nhắc thêm một dự án sân golf cũng ở biên giới hai nước và kinh nghiệm thế giới mọi công trình nằm trên đường biên giới đều phải được QH quyết định, ông Bình kể đã cố gắng tìm xem có văn bản pháp luật quy định những trường hợp thế này phải báo cáo ai không nhưng "tìm mãi chưa có, chỉ thấy một chỗ trong Luật ký kết thực hiện điều ước quốc tế rằng "với những dự án mà pháp luật chưa quy định, hoặc quy định chưa rõ ràng thì báo cáo Thường vụ Quốc hội trước khi Chính phủ ký".
Kết luận lại, ông Bình đề xuất phải bổ sung vào dự thảo "dự án nằm trên đường biên giới quốc gia, có ảnh hưởng đến quan hệ 2 nước thì phải trình QH" và khi thẩm tra những dự án quan trọng, QH sẽ thành lập ủy ban lâm thời do một ủy viên trong Thường vụ, hoặc Phó Chủ tịch QH đứng đầu.
Với tinh thần lần sửa đổi này sẽ tập trung vào những điểm gây bức xúc nhất, cản trở tức thời đến việc đầu tư, nghị quyết sẽ được điều chỉnh để trình QH thông qua vào chiều làm việc cuối cùng (19/6). Còn để sửa toàn diện thì Phó Chủ tịch Kiên "hẹn" kỳ họp khác.
Khánh Linh - Ảnh: Lê Anh Dũng (Vietnamnet)