Mô tô, xe gắn máy (gọi chung là xe máy) lưu hành tại Hà Nội và TPHCM sắp phải bắt buộc kiểm tra khí thải, nếu không đạt tiêu chuẩn sẽ bị buộc bảo dưỡng, nâng cấp hoặc thay thế.
Thủ tướng Chính phủ vừa có Quyết định số 909/QĐ-TTg phê duyệt Đề án kiểm soát khí thải xe máy tham gia giao thông tại các tỉnh, TP (đề án).
Theo đó, mục tiêu của đề án là kiểm soát được tình trạng ô nhiễm không khí do khí thải của xe máy tại các TP loại đặc biệt, loại 1 và loại 2 trên cả nước.
Trên 50% xe không đạt chuẩn
Theo thống kê của Cục Đăng kiểm VN (Bộ GTVT), hết năm 2008, toàn quốc có trên 25 triệu xe máy được đăng ký sử dụng. Hà Nội và TPHCM được đánh giá có tỉ lệ sở hữu xe máy ở mức cao nhất thế giới, khoảng 2 người/xe. Trong số 6 triệu xe máy tại 2 TP này, có tới 59% số xe tại Hà Nội và 52% tại TPHCM không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 1 theo quy định của Chính phủ. Ngoài ra, trên 50% số xe được sử dụng từ năm thứ 3 trở đi ở VN không đạt tiêu chuẩn khí thải.
Đại diện cơ quan soạn thảo đề án, ông Trịnh Ngọc Giao, Cục trưởng Cục Đăng kiểm VN, cho biết Bộ GTVT sẽ phải phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng quyết định về lộ trình của đề án trình Thủ tướng phê duyệt, sau đó là các thông tư bổ sung vào Nghị định 34 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và thông tư về biểu phí, tiêu chuẩn kỹ thuật...
Theo Quyết định số 909/QĐ-TTg, giai đoạn 2010-2013, kiểm định đạt tiêu chuẩn khí thải 20% số xe máy ở Hà Nội và TPHCM; giai đoạn 2013 – 2015, kiểm định 80%-90% số lượng xe máy tại 2 TP này và mở rộng mạng lưới kiểm định để thực hiện kiểm định khí thải cho 60% số lượng xe máy đang tham gia giao thông tại các TP loại 1 và loại 2.
Từ năm 2011, sẽ tiến hành kiểm tra khí thải mô tô, xe gắn máy tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ...Ảnh: Tấn Thạnh
Ngoài ra, theo đề án, từ năm 2011, sẽ tiến hành kiểm tra khí thải tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Nam Định, Biên Hòa (Đồng Nai), Vũng Tàu (Bà Rịa-Vũng Tàu), Đà Lạt (Lâm Đồng) và từ năm 2015, sẽ xem xét áp dụng ở các địa phương khác.
Cục Đăng kiểm VN cho biết việc kiểm định sẽ có lộ trình cụ thể, dựa trên “độ tuổi” lưu hành của xe. Theo đó, dự kiến sẽ bắt đầu áp dụng bắt buộc đối với các xe máy đã sử dụng trên 10 năm, sau đó là trên 7 năm, 3 năm và tiến tới xe sử dụng trên một năm phải kiểm tra khí thải định kỳ một lần/năm.
| Dự kiến sẽ bắt đầu áp dụng bắt buộc đối với các xe máy đã sử dụng trên 10 năm, sau đó là trên 7 năm, 3 năm và tiến tới xe sử dụng trên một năm phải kiểm tra khí thải định kỳ một lần/năm. |
Băn khoăn tính khả thi
Giải thích lý do ra đời đề án, ông Trịnh Ngọc Giao cho biết các TP lớn trên thế giới đều cấm xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải lưu thông và VN dần dần cũng phải theo xu hướng đó.
Tuy nhiên, đề án lại đang khiến không ít người băn khoăn, nhất là về tính khả thi. Không phủ nhận sự cần thiết phải kiểm soát khí thải xe máy ở các TP lớn song ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa Hà Nội, cho rằng rất nhiều người lao động nghèo ở các địa phương khác nhau đang mưu sinh tại Hà Nội, TPHCM sử dụng rất nhiều phương tiện giao thông cũ kỹ.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng nội dung đề án có thể gây khó khăn cho người ngoài tỉnh bởi địa phương họ sinh sống chưa có cơ sở kiểm định khí thải. Khi chạy xe vào Hà Nội và TPHCM để làm ăn, buôn bán, nếu chưa kịp đi đăng kiểm thì họ sẽ bị xử phạt. Một số ý kiến cũng lo ngại về những phiền toái, mất thời gian..., thậm chí cả tiêu cực trong việc kiểm định khí thải xe máy.
| Miễn phí kiểm tra năm đầu tiên Theo Quyết định số 909/QĐ-TTg, sẽ hình thành mạng lưới cơ sở kiểm định khí thải xe máy với ít nhất 100 cơ sở tại TP Hà Nội và 150 cơ sở tại TPHCM; đào tạo, tập huấn cho ít nhất 500 cán bộ quản lý, kỹ thuật viên, nhân viên nghiệp vụ. Trong giai đoạn 2010-2015, tổng kinh phí Nhà nước cấp để thực hiện 6 dự án thành phần dự kiến là 250 tỉ đồng. Một thành viên ban soạn thảo đề án cho biết theo lộ trình, năm đầu tiên thực hiện đề án sẽ miễn phí kiểm tra khí thải và người dân hoàn toàn có đủ thời gian để đi kiểm định. |