Có luật, người Thủ đô 'dễ bị ghét'

Khẩu hiệu nhiều  

Ví Luật Thủ đô như Hiến pháp riêng cho Hà Nội, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế Dương Đăng Huệ nói dự luật gần như "nhàm chán và khó hiểu" vì quá nhiều khẩu hiệu. Một trong những đặc thù ông Huệ nêu câu hỏi, đó là cho phép Hà Nội lập cơ quan chuyên môn thuộc UBND sau khi có ý kiến của HĐND và thẩm định của Bộ Nội vụ.

Với thực tiễn chưa từng có tiền lệ, ông Huệ đặt câu hỏi: "Quy định đặc thù phải xuất phát từ thực tiễn. Không có thành phố, tỉnh nào được quyền thêm bộ máy. Hà Nội có quyền thì dựa trên cơ sở nào? Vì sao Hà Nội lại có đặc thù này?".

Theo ông Huệ, cơ chế đặc thù phản ánh những cơ chế tích cực, ưu tiên riêng biệt dành cho Hà Nội song càng nhấn mạnh ưu tiên, càng phải chú ý cả đặc thù về trách nhiệm vốn chưa được thiết kế trong dự thảo luật. Nếu không, ban hành luật dễ khiến "người Thủ đô bị ghét".

Vụ trưởng Vụ Đăng ký giao dịch bảo đảm Vũ Đức Long không đồng tình quy định "không xây dựng mới một số trường, bệnh viện, cơ sở sản xuất ở nội thành" hay "không mở rộng diện tích, quy mô giường bệnh của các bệnh viện trung ương"…

Ông Long cho rằng phải xem xét lại quy định này vì thực tiễn đang có xu hướng tư nhân hóa phát triển rất nhanh chóng. Những cơ sở khám chữa bệnh như ở 40 Hàng Bài do tư nhân quản lý, nếu chủ đầu tư quyết định nâng cấp, xây dựng thành bệnh viện thì thành phố sẽ quản như thế nào?

Ảnh: VNN

Một quy định được ông Long cho là khó hiểu: "Chính phủ ban hành quy định về điều kiện cư trú ở nội thành" nhưng không có phạm vi ngoại thành. Ngoài ra, quy định cho áp dụng mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm hành chính ở nội thành cao hơn, không quá 5 lần so với mức áp dụng chung cho cả nước trong lĩnh vực đất đai, môi trường, xây dựng, giao thông vận tải, cư trú... theo ông là quá nặng.

"Trung tâm hàng đầu" quá nhiều lĩnh vực

Nhận định các quy định còn nhiều lúng túng, theo phương thức "ghép được gì thì ghép vào luật", Vụ trưởng Vụ Hành chính tư pháp Trần Thất chỉ ra nên luật hóa cụ thể những giá trị, biểu tượng riêng biệt của Hà Nội như Hồ Gươm, quảng trường Ba Đình, phố cổ... để khi "đụng" vào những giá trị này thì có cơ chế quản lý, không để xảy ra bài học như vụ lát gạch Hồ Gươm vừa qua. Hay như quy định công dân danh dự Thủ đô là ý tưởng tốt nhưng luật chỉ quy định chung mà chưa có những tiêu chí xác định ưu đãi này.

Các ý kiến cũng không đồng tình mục tiêu xây dựng Hà Nội thành trung tâm hàng đầu trong quá nhiều lĩnh vực của cả nước. Như với mục tiêu là trung tâm hàng đầu giáo dục đại học, Hà Nội đang quá tải, muốn giãn trường đại học ra các tỉnh, thành khác, nếu thực hiện mục tiêu này chẳng khác nào gia tăng sức ép cho Hà Nội. Trong khi ở các nước, nhiều trường hàng đầu không nhất thiết phải ở thủ đô.

Một quy định bất hợp lý khác, đó là tạo cơ chế để Hà Nội đào tạo nguồn nhân lực cao. Các ý kiến cho rằng việc đào tạo nhân lực phải nằm trong quy hoạch tổng thể đào tạo chung cho cả nước, chứ không thể chỉ thiên vị riêng Hà Nội.

Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Hoàng Phước Hiệp cho hay ông không tìm ra điểm quan trọng nhất, đó là mô hình pháp lý của luật. Theo ông Hiệp, nếu chỉ là việc tìm ra những ưu đãi, chính sách cho Hà Nội thì chỉ cần Quốc hội ra nghị quyết mà không cần xây dựng một đạo luật cho Thủ đô. Nếu thiết kế ở tầm luật, cần phải khảo sát thấu đáo, trong đó phải xác định phần cốt lõi như bộ máy quản lý Thủ đô và cơ chế phối hợp với bên ngoài của bộ máy này.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên đồng tình phải cân nhắc làm thế nào xây dựng cơ chế đặc thù xứng đáng cho Thủ đô, nhưng không đặc thù quá đến mức phá vỡ hệ thống chung. Nhiều đặc thù thiết kế theo dự thảo luật còn chưa thực sự đặc thù, quá nhỏ nhặt.

Ông cũng cho rằng tư duy phải vận động, "không thể làm ngược theo kiểu những gì không hay, không tốt dồn ra ngoại thành, dồn ưu tiên cho nội thành". Đối với Hà Nội cũ chỉ cần chỉnh trang, trong khi áp sự khắt khe với những cái mới. Nếu tư duy không vận động, có thể trong 10 năm tới, ngoại thành mới sẽ trở thành nội thành cũ nhưng với tồn tại có thể tệ hơn nội thành bây giờ.

Linh Thư (Vietnamnet)