Rao bán thận trước cửa bệnh viện

Hiện nay, hành vi bán nội tạng người vẫn chưa được pháp luật cho phép. Vì vậy, một số người muốn bán thận đã tìm cách lân la đến các bệnh viện có nhiều bệnh nhân suy thận đang điều trị để rao bán. Phóng viên báo ĐS &PL vào vai một người đang cần mua thận để thâm nhập thế giới của những người bán một phần sinh mạng này.

Thanh từng ngày ao ước có người cho thận để kéo dài sự sống

Sau nhiều ngày lân la tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội, cuối cùng đến trưa  13/7, tôi mới tiếp cận được một cô gái bán thận. Giữa cái nắng oi ả, người con gái (theo như lời tự bạch cô gái này tên T.) vẫn đứng tựa hàng rào sắt trước cổng viện Bạch Mai, hễ có ai đi qua, cô khẽ quờ tay níu lại mời... mua thận.

Nghe T. nói, khàn đặc, giọng miền Trung, T. bảo, gia đình khó khăn, nhà lại neo người, mẹ đang nằm viện nên cô đành liều bắt xe ra Hà Nội tìm đến bệnh viện xin... được bán thận để có tiền chạy chữa bệnh cho mẹ. Thế nhưng, T. đã đi hết bệnh viện nọ đến bệnh viện kia, vào Bạch Mai, qua 108 rồi sang Việt Đức...nhưng các bác sĩ đều lắc đầu từ chối: "Vi phạm luật". Chán nản, mệt mỏi vì phải đi rao bán, cuối cùng T. nảy ra ý tìm đến một cửa hàng phô tô nhờ ông chủ quán đánh máy hộ mấy dòng rồi in tờ rơi. Tại cổng bệnh viện, thấy ai đi qua, cô lại len lén đưa một tờ giấy in mấy dòng chữ quảng cáo bán thận.

Theo quan sát của phóng viên, cô gái có dáng người hao hao gầy, mặc áo chống nắng che kín mặt... Khi chúng tôi lại gần, T. mau mắn hỏi: "Chị có người nhà nằm viện à? Khoa mô (nào)? Có phải bệnh thận không, em xin giúp...". Cô bé cứ liến thoắng hỏi rồi tự trả lời. Thấy cô nhiệt tình, tôi đi thẳng vào vấn đề: "Nhà chị có người bị suy thận mãn, bác sĩ bảo phải thay thận nhưng chưa tìm được người cho". Nghe tôi nói vậy, T. mừng quýnh: "Em xin giúp, nhưng chị có thể trả em tiền được không? Mẹ em đang bệnh rất nặng". Tôi ngập ngừng: "Bao nhiêu? ". T. đáp: "50 triệu". Tôi nói: "Em cho chị vài thông tin, chị sẽ liên lạc lại". Chưa đợi tôi dứt lời, T. chìa trước mặt tôi một tờ giấy và nói: "Chị gọi lại cho em nhé, em cảm ơn! ". Nói rồi cô bé chạy vụt sang phía bên kia đường...

Hai hôm sau, theo số điện thoại 0163367.... trên tờ giấy T. đưa trước cổng viện Bạch Mai, tôi bốc máy gọi. Phía bên kia là giọng một người thanh niên, hơi ồm ồm. Khi tôi hỏi gặp T., anh thanh niên này gặng: "Gặp nó làm gì? Chị là ai? ". Tôi đáp: "T. bảo muốn bán thận nên tôi gọi lại". Ngay lập tức chàng thanh niên quát: "Không mua bán gì hết. Em tôi đi vắng rồi!".

Ngày sau nữa, tôi gọi lại, lần này T. nghe máy. Khi nghe tôi thắc mắc chuyện gặp anh trai của T. hôm trước, cô gái giải thích:  "Em giấu mọi người trong nhà. Hôm ấy, mẹ lên cơn co giật, người mê man cứ đòi gặp em nên anh trai gọi điện bảo em về quê. Vô tình anh trai em nhận điện thoại, biết chuyện bố mẹ em không đồng ý”. Nghe T nói vậy, tôi lặng đi hồi lâu - Tội cho nó quá!.

Tờ giấy "rao bán thận" mà T. giúi vào tay PV

Theo lời tâm sự của T., nhà nghèo nên em phải bỏ học đi làm thuê ngoài thành phố Vinh. Bố đi làm phụ hồ, mẹ bị bệnh nặng hơn chục năm nay, để có tiền chữa trị cho mẹ, bố phải chạy vạy khắp nơi, nợ nần nhiều. Tiền em đi làm thêm cũng không được bao nhiêu, không tìm ra lối thoát. Dù biết sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng em vẫn quyết định đi bán thận. T. bảo: "Em ra Hà Nội 10 ngày nhưng không tìm được ai cần ghép thận, bệnh viện thì không mua". Trong điện thoại T.ỏ bảo rằng, "nếu nhà chị có người cần ghép thận, em vẫn sẽ giúp, chị cứ gọi lại...".

Theo lời kể của một chị lao công làm việc tại viện Bạch Mai, cứ nửa tháng lại có một cô gái, thanh niên đến cổng viện rao bán thận. Đứa thì mẹ ốm, đứa thì không có tiền đóng học phí... Bà Hoà bán hoa quả trước cổng Bệnh viện Bạch Mai (đường Giải Phóng, Hà Nội) cho biết: dạo trước có hai thanh niên đến phát tờ rơi rao bán thận, in trên giấy A4 kèm số điện thoại liên lạc. Nghe nói quê ở Hải Dương, muốn bán thận nhưng bệnh viện không cho nên mới đi phát tờ rơi. Bà Hoà kể lại: "Hôm đó tôi cũng nhận được tờ rơi nhưng vì không có nhu cầu nên tôi không giữ lại. Tôi chỉ nhớ trên tờ giấy đó ghi: "Tôi 24, khoẻ mạnh bình thường, không mắc bệnh truyền nhiễm, nhóm máu AB. Cần hiến một quả thận, vậy gia đình nào có nhu cầu liên lạc qua số điện thoại 0904.... Giá thoả thuận".

"Chợ thận" trên mạng

Khi tôi hỏi về chuyện này, một bác sĩ ở Khoa Thận (Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ: nhiều người bị suy thận giai đoạn cuối có nhu cầu thay thận thì không tìm được người cho, người đến tận viện rao bán thì không được bán vì vi phạm Luật. Bác sĩ cũng không thể giới thiệu dù có nhiều người cần. Tại khoa Thận của bệnh viện Bạch Mai, 108, Việt Đức... hầu như tuần nào cũng có người đến trò chuyện, làm quen với người bệnh để xem ai có nhu cầu ghép thận thì họ bán.

Không chỉ đến trực tiếp, lân la tại các bệnh viện, nhiều người còn lên mạng rao bán thận. Chỉ cần gõ thông tin "cần bán thận" thì chỉ sau cái nhấp chuột là những tin rao bán thận của nhiều người trẻ với đầy đủ thông tin liên lạc hiển hiện.

Lần dở thông tin trên mạng, tôi tìm được một vài địa chỉ cần bán thận. Ba địa chỉ đều ghi rõ thông tin cá nhân và số điện thoại liên lạc. Bấm số 0168...25 là một giọng nam thanh niên, yêu cầu mà họ yêu cầu rất đơn giản: "Giá 50 triệu. Phẫu thuật và các chi phí y tế khác do người nhận chi trả, nếu thuận mua vừa bán thì hẹn ngày xem hàng...” Theo thông tin mà tôi đã cập nhật, người bán hầu hết là những thanh niên còn rất trẻ, có hoàn cảnh khó khăn. Giá bán thận được rao trên mạng từ 30- 50 triệu. Giá thận máu nhóm O là đắt nhất. Những thanh niên đăng tin rao bán thận cũng chia sẻ dù biết những hiểm nguy có thể xảy ra trong quá trình bán thận nhưng phần nhiều là cực chẳng đã, rơi vào cảnh túng quẫn, cần tiền... nên họ đành liều mình. Dù gì với những người mua, họ chỉ biết "mua nội tạng" để lấy lại sự sống còn người bán đang "bán sinh mạng".

Chắp nối thông tin trên mạng, lân la tại các bệnh viện, chúng tôi mới xác minh được thông tin nhiều người bán thận phải thông qua "cò". Những "cò" này còn cất công tìm đến các khu nhà trọ công nhân, sinh viên giới thiệu dịch vụ của mình. Mỗi lần thành công, "cò"õ ăn phần trăm giá bán. Hàng ngày, "cò" có mặt ở bệnh viện, tìm gặp những bệnh nhân chạy thận nhân tạo gạ gẫm họ mua thận để ghép, kéo dài sự sống. Vì thông qua "cò", đã có bi kịch xảy ra khi hai bên thỏa thuận mua bán, nhưng khi tiến hành xét nghiệm lại không cho phép ghép, tiền xét nghiệm hơn 10 triệu đồng không bên nào chịu trả.

Sau nhiều ngày tìm hiểu, tôi mới tin vào cái thực tế đang tồn tại. Việc nhiều người lách luật để bán thận là chuyện diễn ra thường ngày. Nhiều người khi tìm được mối mua thận, thỏa thuận, gặp gỡ rồi ngã giá. Thường thì khi thoả thuận xong, gia đình người mua thận sẵn sàng chi tiền để sang Trung Quốc ghép hoặc đến bệnh viện họ khai là người thân, anh em hiến thận cho nhau. Bên mua bên bán chỉ có "hợp đồng miệng" vì thế khi xảy ra sự cố chẳng biết tìm ai để quy trách nhiệm.

Ngân Giang (ĐS&PL)