Việc thu hồi giấy phép đầu tư những dự án “bánh vẽ” cốt để chiếm dụng đất, mua bán dự án là rất cần thiết, giúp tránh gây thiệt hại lớn cho kinh tế - xã hội các địa phương.
Từ những bất thường của dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI - Báo NLĐ số ra ngày 30-7 đã phản ánh), gần đây, nhiều tỉnh, thành đã thu hồi hàng loạt dự án, trong đó đa số là dự án FDI. Bài viết này đề cập tình hình trên tại một số “điểm nóng”: Phú Thọ, Quảng Nam, Quảng Ngãi.
Tiền triệu, tiền tỉ USD chỉ trên... giấy
Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ vừa ra quyết định thu hồi 5 giấy chứng nhận đầu tư và 1 giấy phép đầu tư đã cấp cho các dự án FDI. Dự án tầm cỡ nhất vừa bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư là dự án khu đô thị - dịch vụ Bến Gót tại phường Bến Gót, TP Việt Trì, có tổng vốn đầu tư 38 triệu USD, trong đó vốn pháp định là 15 triệu USD.
Chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Phú Thọ - Korea, đã được cấp 48 ha đất, hoạt động trong 49 năm. Doanh nghiệp trên đã thuê tư vấn đo vẽ bản đồ giao đất, thuê văn phòng làm việc tại TP Việt Trì nhưng sau đó không rót vốn thực hiện. Theo Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ, Công ty Cổ phần Phú Thọ - Korea đã ba lần có văn bản đề nghị xin gia hạn triển khai dự án nhưng đến hết tháng 5-2010 (quá thời hạn 18 tháng), mọi thứ vẫn nằm ì.
Nhiều hộ dân xã Điện Dương, huyện Điện Bàn - Quảng Nam rất nhọc nhằn vì bị giải tỏa bởi dự án “bánh vẽ” của TANO Capital và Global C&D (Mỹ). Ảnh: Dương Quang
Bên cạnh đó, ba dự án FDI khác cũng vừa bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư bao gồm: Dự án sản xuất thú nhồi bông vải sợi tại xã Sơn Vi, huyện Lâm Thao của Công ty TNHH Lessco VN, tổng vốn đầu tư 3 triệu USD (quá hạn đầu tư theo quy định 23 tháng); dự án gia công chế biến măng ớt và các loại nông sản xuất khẩu tại Cụm Công nghiệp Sông Thao, huyện Cẩm Khê, tổng vốn đầu tư 1 triệu USD của Công ty TNHH Nông - Lâm sản Phú Hào (Đài Loan); dự án chế biến nông sản tại Cụm Công nghiệp Sông Thao, huyện Cẩm Khê, tổng vốn đầu tư 2 triệu USD của Công ty TNHH Phát triển Thế giới xanh.
Ngoài ra, dự án có vốn đầu tư ít nhất (12 tỉ đồng), hoạt động trong 5 năm được cấp cho Công ty TNHH Khai thác - Chế biến cát sỏi Hùng Vương cũng bị rút giấy phép đầu tư vì chủ đầu tư là một đơn vị Hàn Quốc không góp vốn theo điều lệ, không có văn phòng làm việc.
Tương tự, UBND tỉnh Quảng Nam cũng đã hoàn tất các thủ tục để thu hồi dự án du lịch khổng lồ hơn 10 tỉ USD của hai tập đoàn TANO Capital và Global C&D (Mỹ). Dự án này được cấp phép vào tháng 9-2009 nhưng mãi đến nay vẫn chưa thực hiện ký quỹ đầu tư theo cam kết.
Mạnh tay với dự án “rùa”
Đối với các dự án liên doanh với nước ngoài hoặc trong nước chậm triển khai, Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ cũng mạnh tay xử lý. Cụ thể: Thu hồi chủ trương đầu tư đã được UBND tỉnh Phú Thọ ký thỏa thuận nguyên tắc ngày 5-8-2008 cho Liên doanh Công ty Kobe Steel, Ltd (KSL) và Công ty Sojitz Corporation Nhật Bản thực hiện dự án chế biến tinh quặng sắt và xây dựng nhà máy sản xuất hạt, tiến tới sản xuất thép trên địa bàn tỉnh; thu hồi chủ trương đầu tư của UBND tỉnh cho Công ty TNHH D&G VN đầu tư xây dựng các dự án: Khu Safari tại huyện Yên Lập, khu dịch vụ - đô thị Đông Nam TP Việt Trì. Ngoài ra, Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ còn thu hồi giấy chứng nhận đầu tư ba dự án của tỉnh ngoài đăng ký tại đây mà không triển khai.
Tỉnh Quảng Ngãi là địa phương mạnh tay nhất đối với các dự án “rùa”. Theo ông Lê Hồng Hà, Phó Ban Quản lý Các KCN Quảng Ngãi, tính đến hết tháng 7-2010, ban đã rút 20 giấy phép đầu tư của các công ty đầu tư vào hai KCN Quảng Phú và Tịnh Phong, vốn đăng ký bình quân mỗi dự án khoảng 20 tỉ đồng.
Theo giấy chứng nhận đầu tư, Công ty Cổ phần Phú Thọ - Korea sẽ chi 38 triệu USD để xây dựng
khu đô thị trên mảnh đất này (phường Bến Gót, TP Việt Trì - Phú Thọ) nhưng đó chỉ là cam kết ảo. Ảnh: Thế Kha
Tương tự, từ năm 2009 đến nay, Ban Quản lý Khu Kinh tế Dung Quất cũng đã thu hồi giấy phép đầu tư của 10 dự án có vốn 886 tỉ đồng với tổng diện tích đất sử dụng hơn 40 ha, đó là: Nhà máy Sản xuất cấu kiện bê tông Phan Vũ; Nhà máy Sản xuất sợi Thiên Đức; dự án khu dịch vụ tổng hợp Thăng Long - Dung Quất; dự án tiểu khu du lịch dịch vụ tổng hợp; bến số 2 cảng Dung Quất; Nhà máy BNC ASIA VN; Trung tâm Thương mại giải trí Plaza; khu du lịch Vạn Quỳnh; dự án Nhà máy Sản xuất Que hàn và Vật liệu hàn và giai đoạn II của dự án hệ thống văn phòng - kho ngoại quan và các dịch vụ hậu cần cảng. Hiện Ban Quản lý Khu Kinh tế Dung Quất và Ban Quản lý Các KCN Quảng Ngãi tiếp tục rà soát để rút giấy phép các dự án đầu tư chậm triển khai hoặc làm ăn thua lỗ.
Tỉnh Quảng Nam cũng đã hết kiên nhẫn với 6 dự án du lịch ven biển chậm triển khai so với cam kết. Hiện tỉnh đã “viết cáo phó” cho 5 dự án không thực hiện đúng cam kết của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Hải Long, Công ty TNHH Pegasus Fund 1, Công ty TNHH Quê Việt, Công ty Cổ phần Sài Thành, Công ty TNHH MTV Thế kỷ 21.
Cốt để “xí” đất
Điểm chung của các dự án FDI bị “khai tử” ở tỉnh Phú Thọ là sau khi được cấp phép đầu tư và xí phần được diện tích đất “khẳm”, hầu hết các chủ doanh nghiệp đều... biến mất; khi cần đôn đốc thực hiện, cơ quan chức năng địa phương không biết phải liên lạc với ai.
Chẳng hạn dự án sản xuất giấy đế tại Cụm Công nghiệp Sóc Đăng, huyện Đoan Hùng có tổng vốn đầu tư 4,5 triệu USD, thời hạn hoạt động lên tới 49 năm được cấp giấy phép đầu tư từ ngày 14-7-2006 nhưng quá thời hạn theo quy định 33 tháng, chủ đầu tư là Công ty TNHH Đông Thái Dương (Đài Loan) vẫn biệt tăm, Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ không biết tìm chủ đầu tư ở đâu để xử lý! Ông Hồ Đại Dũng, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Phú Thọ, khẳng định các dự án vừa bị rút phép đều có vấn đề về năng lực tài chính và không thực sự “mặn mà” trong việc triển khai đầu tư vào tỉnh này.
Cơ quan chức năng tỉnh Quảng Nam cũng nhận định nguyên nhân các dự án trì trệ chủ yếu là do nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính; có hiện tượng chuyển nhượng dự án bất hợp pháp qua mạng. Mặt khác, một số nhà đầu tư xin chuyển một phần đất sang đầu tư kinh doanh bất động sản du lịch. Ban Quản lý Khu Kinh tế Dung Quất và Ban Quản lý Các KCN Quảng Ngãi cũng thấy rõ các dự án “rùa” được lập cốt để chiếm dụng đất nên kiên quyết loại bỏ.
| 43 tỉnh, thành có dự án FDI mới Vốn FDI VN thu hút được từ đầu năm nay đến ngày 20-7 đạt 9,1 tỉ USD, bằng 68,2% cùng kỳ năm 2009, bao gồm: Vốn đăng ký của 533 dự án được cấp phép mới đạt 8,4 tỉ USD (giảm 16,1% về số dự án và tăng 5,4% về số vốn so với cùng kỳ năm trước); vốn đăng ký bổ sung của 137 lượt dự án được cấp phép từ các năm trước với 715 triệu USD. Vốn FDI thực hiện 7 tháng năm 2010 ước tính đạt 6,4 tỉ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong 7 tháng đầu năm 2010, cả nước có 43 tỉnh, TP trực thuộc Trung ương có dự án FDI được cấp phép mới, trong đó Bà Rịa-Vũng Tàu có số vốn đăng ký lớn nhất với hơn 2,1 tỉ USD, chiếm 25,6% tổng vốn đăng ký. Trong số 41 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào VN, Hà Lan là nhà đầu tư lớn nhất với hơn 2,2 tỉ USD, chiếm 26,3% tổng vốn đăng ký cấp mới. A.Q (Theo Tổng cục Thống kê VN) |
| Chưa hưởng lợi, đã chịu thiệt Ngoài việc rút giấy phép hàng loạt dự án, hiện tỉnh Quảng Nam đang “nặng gánh” bởi các dự án du lịch ven biển bị vướng giải tỏa, đền bù. Đối với các dự án: La Perla International Living - Sông Hàn, La Perla International Living, Công ty Liên doanh Vina Capital, UBND tỉnh đề nghị UBND huyện Điện Bàn, UBND TP Hội An xem xét lại khả năng thực hiện tái định cư, nếu không được thì làm việc với các chủ đầu tư để chấm dứt dự án. Đối với các dự án: Qudos Hội An, Năm Sao, Lũng Lô 5, Thái Bình Dương, Công ty Lê Phan, UBND tỉnh Quảng Nam giao UBND huyện Điện Bàn và UBND TP Hội An chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ xây dựng những khu tái định cư cho dân trong khu vực dự án bị giải tỏa... Việc chậm chạp trong đền bù - giải tỏa và tái định cư đã khiến đời sống nhân dân bị xáo trộn, gây thiệt hại nhất định cho kinh tế địa phương. P.Trịnh |