VFA chỉ đạo doanh nghiệp mua lúa với giá hơn 3.500 đồng/kg song giá tại ruộng chỉ 3.200 - 3.300 đồng/kg.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng ngày 30-6 đã ký Quyết định số 993/QĐ-TTg về mua tạm trữ lúa, gạo hè thu năm 2010. Quyết định này giao Hiệp hội Lương thực VN (VFA) mua tạm trữ 1 triệu tấn quy gạo vụ hè thu, bắt đầu từ ngày 15-7, nhưng không đưa ra giá thành sản xuất cũng như không ấn định giá thu mua lúa và các doanh nghiệp (DN) mua lúa gạo tạm trữ theo giá thị trường, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh.
Lúa hè thu ở ĐBSCL hiện rất khó bán vì giá thấp. Ảnh: QUỐC DŨNG
Không đổ thừa hết cho thị trường
Đến ngày 26-7, theo VFA, đã có 48 DN được giao chỉ tiêu và thu mua 216.000 tấn gạo.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho rằng Nhà nước cần phải công bố giá sàn để tránh tình trạng dân bị ép giá. Theo ông Sơn, nếu DN bị lỗ thì Nhà nước bù, như vậy chính sách này mới có hiệu quả.
Chủ trương của Chính phủ theo Nghị quyết 63/CP về bảo đảm an ninh lương thực quốc gia là phải bảo đảm cho nông dân trồng lúa có lãi tối thiểu là 30%, trong khi giá lúa vụ hè thu năm nay rớt thê thảm. Thông tin từ các địa phương ở ĐBSCL cho thấy sau khi một số DN tiến hành thu mua gạo tạm trữ, giá lúa tại ruộng hiện ở mức 3.200 đồng đến 3.300 đồng/kg nhưng vẫn không thấm vào đâu. Theo tính toán, giá lúa phải từ 3.900 đồng đến 4.000 đồng/kg trở lên, nông dân mới có lãi.
Tuy nhiên, ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA, cho biết rất khó công bố giá sàn mà chỉ dám chỉ đạo các DN tiến hành thu mua lúa không được dưới 3.500 đồng/kg, với giá này DN cũng đã thấy lỗ trước mắt. Còn mua với giá 3.900 đồng/kg thì DN sẽ lỗ nặng. “Nếu công bố giá lúa từ 3.400 đồng đến 3.500 đồng/kg thì cũng không xong vì không bảo đảm lãi 30% cho nông dân” – ông Phong nói.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh An Giang, cho rằng Nhà nước phải cứu dân, không thể đổ thừa hết cho thị trường. Khi giá xuất khẩu tăng vì an ninh lương thực nên hạn chế xuất khẩu, vậy khi giá lúa xuống thì Chính phủ cũng phải có trách nhiệm với nông dân.
Lúa đầy nhà nhưng tiền cạn túi
Trưa 26-7, thấy trời hửng nắng, ông Trần Đình Hải (ngụ xã Tân Long, huyện Ngã Năm – Sóc Trăng) vừa vác lúa ra đường để phơi vừa than vãn: “Ba ngày nay, mưa không lớn nhưng kéo dài suốt ngày, không phơi lúa được. Tôi làm 8 công ruộng chỉ thu hoạch được 3,5 tấn lúa ướt, sáng nay, người ta đến lấy tiền phân nên đành bán vội cho người nuôi vịt 1,5 tấn lúa ướt với giá 2.100 đồng/kg mới có tiền trả”.
Tại Bạc Liêu, vụ hè thu này nông dân xuống giống được trên 55.000 ha. Hiện lúa chín tập trung ở tam giác Tha Na Rộn chạy dài sang các xã Ninh Hòa, Ninh Qưới A của huyện Hồng Dân với khoảng 8.000 ha. Đến xã Ninh Hòa những ngày này, đi đâu cũng nghe bà con than lúa đầy nhà nhưng tiền cạn túi. Khu vực này, nông dân thu hoạch lúa xong cách nay khoảng hai tuần nhưng chỉ có 20% hộ bán lúa. Ông Bảy Nam (ngụ xã Ninh Hòa) cho biết: “Nhiều người vay tiền ngân hàng để làm lúa nhưng thu hoạch xong không ai bán vì giá lúa quá thấp. Nhà nước tính sao tôi không biết chứ tôi làm 10 công ruộng vụ này tốn hết 14 triệu đồng mà thu hoạch chỉ được 4,2 tấn lúa khô. Giá từ 4.000 đồng/kg trở lên thì bán mới có lời, còn giá 3.500 đồng/kg như hiện nay bán sẽ lỗ nặng”.
Tương tự, tại An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Kiên Giang, Hậu Giang và TP Cần Thơ, tình hình lúa ế ẩm, rớt giá vẫn tiếp tục diễn ra. Ông Trần Ngọc Hoàng (ngụ xã Bình Phú, huyện Tân Hồng - Đồng Tháp) cho biết 3 ha ruộng của ông thu hoạch được 15 tấn lúa nhưng bán chỉ 3.000 đồng/kg. “Giá lúa rẻ mà còn khó bán quá. Bỏ hết công cán trong nhà còn bị lỗ vốn”- ông Hoàng rầu rĩ nói.